Elon Musk và làn sóng gói thưởng trăm triệu USD

Các gói thù lao trên 100 triệu USD dành cho lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đã tăng mạnh trở lại, một năm sau khi những khoản thưởng chín chữ số dường như có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo bảng xếp hạng thù lao CEO thường niên của The Wall Street Journal (WSJ), số lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ vượt ngưỡng 100 triệu USD trong năm 2025 đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2021. Gần một chục CEO được ghi nhận các gói thù lao trị giá trên 200 triệu USD.

Các con số này chủ yếu phản ánh giá trị cổ phiếu, quyền chọn hoặc phần thưởng dài hạn tại thời điểm doanh nghiệp công bố, không phải toàn bộ số tiền mặt mà CEO đã nhận trong năm. Giá trị thực tế có thể tăng, giảm hoặc không được trao, tùy thuộc vào diễn biến cổ phiếu và khả năng hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra.

Elon Musk áp đảo bảng xếp hạng

Elon Musk tiếp tục tạo ra khoảng cách gần như tuyệt đối so với phần còn lại của giới lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ.

Gói thù lao mới của CEO Tesla được định giá khoảng 158 tỷ USD, cao gấp khoảng 16 lần tổng giá trị thù lao của 391 CEO còn lại trong bảng xếp hạng của WSJ. Nếu Tesla hoàn thành toàn bộ các điều kiện đi kèm, giá trị cuối cùng của gói thưởng có thể lên tới 1.000 tỷ USD.

Đứng thứ hai trong bảng xếp hạng là Shankh Mitra, CEO Welltower, một quỹ tín thác đầu tư bất động sản tập trung vào nhà ở cho người cao tuổi và các cơ sở chăm sóc sức khỏe.

Welltower ghi nhận gói thù lao dành cho Shankh Mitra trị giá khoảng 821 triệu USD. Theo dữ liệu của MyLogIQ, đây là một trong những gói đãi ngộ lớn nhất dành cho CEO của một công ty đại chúng trong vòng một thập kỷ qua.

Khoảng 99% thù lao của ông Mitra đến từ cổ phiếu, trong đó có khoản cổ phiếu trị giá 789 triệu USD được trao vào tháng 10/2025. Đến cuối năm, Welltower cho biết số cổ phiếu cơ sở của phần thưởng này đã được định giá hơn 1 tỷ USD.

Tuy nhiên, CEO Welltower không được nhận ngay toàn bộ số cổ phiếu trên. Ông dự kiến nhận khoảng một nửa vào năm 2031 với điều kiện tiếp tục làm việc tại công ty. Phần còn lại chỉ được trao nếu giá trị thị trường của Welltower tăng 45% và cổ phiếu công ty vượt các chỉ số tham chiếu với một biên độ đủ lớn trong vòng 5 năm.

Ba lãnh đạo khác của Welltower cũng được trao các gói thù lao trị giá trên 100 triệu USD mỗi người. Tổng giá trị thù lao dành cho bốn lãnh đạo của công ty lên tới khoảng 1,3 tỷ USD.

Theo MyLogIQ, Welltower mới là doanh nghiệp thứ hai trong vòng một thập kỷ có bốn lãnh đạo cùng được trao các gói thù lao chín chữ số trong một năm.

Welltower giải thích rằng các phần thưởng này thay thế cho tiền thưởng và cổ phiếu trong khoảng 10 năm, đồng thời được thiết kế để gắn lợi ích của ban lãnh đạo với lợi ích dài hạn của cổ đông.

Sự trở lại của các gói thưởng "moonshot"

Những khoản thù lao đặc biệt lớn đang phản ánh sự trở lại của mô hình thưởng thường được gọi là "moonshot" – các gói cổ phiếu hoặc quyền chọn có quy mô rất lớn, nhưng gắn với những mục tiêu kinh doanh và giá cổ phiếu đầy tham vọng trong nhiều năm.

Gói thù lao kỷ lục mà Tesla trao cho Elon Musk vào năm 2018 từng mở đường cho làn sóng áp dụng mô hình này tại nhiều doanh nghiệp Mỹ. Sau một thời gian chững lại, các công ty hiện có dấu hiệu chủ động đón đầu một chu kỳ gói thưởng lớn mới.

Tuy vậy, các nghiên cứu được WSJ dẫn lại cho thấy những thỏa thuận "moonshot" không phải lúc nào cũng tạo ra kết quả tích cực cho cả lãnh đạo lẫn nhà đầu tư. CEO có thể không nhận được cổ phiếu nếu không hoàn thành mục tiêu, trong khi việc phát hành lượng cổ phiếu lớn cũng có nguy cơ pha loãng lợi ích của các cổ đông hiện hữu.

Đáng chú ý, hơn một nửa số CEO có gói thù lao trên 100 triệu USD trong năm 2025 điều hành các doanh nghiệp không thuộc S&P 500, do đó không xuất hiện trong bảng xếp hạng chính của WSJ.

Trong số này có Dylan Field, CEO công ty phần mềm thiết kế Figma, với gói thù lao được định giá khoảng 864 triệu USD. Kaz Nejatian, CEO nền tảng giao dịch bất động sản trực tuyến Opendoor Technologies, được ghi nhận gói thù lao trị giá khoảng 741 triệu USD.

Thù lao trung vị lập kỷ lục mới

Các gói thưởng "moonshot" không phải yếu tố duy nhất đẩy thù lao CEO Mỹ tăng lên.

Phân tích của WSJ dựa trên dữ liệu MyLogIQ cho thấy thù lao trung vị của CEO các công ty thuộc S&P 500 tăng lên gần 18 triệu USD trong năm 2025, mức cao nhất từ trước đến nay.

Số CEO nhận trên 50 triệu USD tăng lên, trong khi tỷ lệ lãnh đạo được trả dưới 10 triệu USD tiếp tục thu hẹp. Một nửa số CEO trong khảo sát được tăng thù lao ít nhất 9,8% so với năm trước.

Tại phần lớn doanh nghiệp lớn của Mỹ, cổ phiếu hạn chế và quyền chọn cổ phiếu chiếm phần chủ yếu trong thù lao CEO. Các khoản thưởng thường đi kèm điều kiện: số cổ phiếu được nhận sẽ giảm nếu doanh nghiệp hoạt động kém, nhưng có thể tăng đáng kể nếu công ty vượt mục tiêu.

Do đó, giá trị cuối cùng mà CEO thực nhận có thể khác xa con số doanh nghiệp công bố ban đầu. Trong không ít trường hợp, giá trị cổ phiếu thực tế còn cao hơn nhiều do thị giá tăng trong thời gian chờ trao thưởng.

Dữ liệu của WSJ cũng cho thấy thù lao được ghi nhận trong một năm không phải lúc nào cũng có mối quan hệ trực tiếp với mức sinh lời mà công ty mang lại cho cổ đông trong cùng thời kỳ.

Robinhood Markets đạt tổng mức sinh lời cho cổ đông 204%, cao nhất trong bảng xếp hạng, nhưng công ty chỉ ghi nhận thù lao năm 2025 của CEO Vladimir Tenev ở mức 3 triệu USD.

Tuy nhiên, trong năm này, ông Tenev đã có thể thu lợi từ một gói thù lao được trao từ năm 2019, qua đó nhận số cổ phiếu được định giá khoảng 1,1 tỷ USD.

Robinhood cho biết phần thưởng năm 2019 chỉ được trao đầy đủ sau khi giá cổ phiếu công ty tăng hơn gấp đôi so với mức giá trong đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng năm 2021. Ông Tenev và Robinhood trước đó đã thống nhất hủy một gói thù lao năm 2021, vốn được định giá ban đầu khoảng 796 triệu USD.

Ở chiều ngược lại, một số CEO hưởng thù lao rất cao đồng thời điều hành những doanh nghiệp có hiệu quả cổ phiếu thuộc nhóm dẫn đầu.

Warner Bros. Discovery đứng thứ tư trong bảng xếp hạng hiệu quả dành cho cổ đông và ghi nhận thù lao của CEO David Zaslav ở mức 165 triệu USD. Broadcom đứng thứ bảy về hiệu quả, trong khi tổng thù lao dành cho CEO Hock Tan đạt 205 triệu USD.

Cả hai lãnh đạo đều từng nhận các gói thưởng chín chữ số. Ông Zaslav được trao gói thù lao trị giá 247 triệu USD vào năm 2021, còn ông Hock Tan nhận 162 triệu USD vào năm 2023.

Broadcom cho biết ông Tan sẽ không được cấp thêm cổ phiếu cho đến năm 2030. Phần thưởng hiện tại cũng chỉ được trao nếu công ty hoàn thành các mục tiêu doanh thu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Sự trở lại của những gói thù lao hàng trăm triệu USD cho thấy các doanh nghiệp Mỹ ngày càng sử dụng cổ phiếu dài hạn để giữ chân lãnh đạo và thúc đẩy các mục tiêu tăng trưởng lớn. Tuy nhiên, quy mô của các khoản thưởng cũng tiếp tục làm gia tăng tranh luận về mức độ hợp lý của thù lao CEO, nguy cơ pha loãng cổ phần và việc các cơ chế khuyến khích có thực sự tạo ra giá trị bền vững cho cổ đông hay không.