Nhịp 'nghỉ ngơi' của vàng và bạc

Sau đợt tăng mạnh trong tháng 1 đẩy giá vàng lên gần 5.600 USD/ounce và giá bạc tăng hơn 60% trong tháng, có thời điểm bạc gần chạm 120 USD/ounce, cả hai kim loại này đều rơi vào nhịp điều chỉnh.

Theo đó, giá vàng đã giảm mạnh trong 2 phiên liên tiếp (30/1 và 2/2) xuống ngưỡng 4.642 USD/ounce, còn giá bạc xuống 78,8 USD/ounce. Tuy vậy, ở các phiên sau đó, cả 2 kim loại này đều phục hồi nhẹ khi vàng hướng trở lại mốc 5.000 USD/ounce, còn bạc tiệm cận trở lại ngưỡng 90 USD/ounce.

Bất chấp những biến động mạnh của thị trường vàng và mức chênh lệch mua bán còn cao, nhiều người dân vẫn xếp hàng mua vàng với kỳ vọng giá sẽ sớm hồi phục để chốt lời.

Vì sao giá vàng giảm mạnh?

Theo giới chuyên gia, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đợt điều chỉnh của giá vàng không xuất phát từ các yếu tố kinh tế vĩ mô, mà chủ yếu đến từ diễn biến chính trị tại Mỹ.

Cụ thể, Tổng thống Donald Trump được kỳ vọng sẽ sớm công bố đề cử người thay thế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell. Trong số các ứng viên, cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh đang được thị trường đánh giá là lựa chọn hàng đầu, thay thế ông Jerome Powell.

Dù vậy, giới phân tích nhìn nhận kể cả trong kịch bản trở thành Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh vẫn chỉ chiếm một phiếu bầu trong ủy ban quyết định lãi suất. Chính sự bất định này ban đầu đã thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn, khiến dòng tiền đổ mạnh vào vàng và đẩy giá lên mức cao kỷ lục.

Tuy nhiên, khi kỳ vọng của thị trường đã được phản ánh gần như đầy đủ vào giá, các vị thế mua trở nên quá nhiều. Đà tăng giá nhanh của vàng dễ tạo tâm lý chốt lời và gây áp lực lên giá vàng.  

Bên cạnh đó, việc đồng USD phục hồi từ đáy gần đây cũng làm suy yếu sức hấp dẫn của vàng. Trên thị trường quốc tế, giá vàng được niêm yết bằng đồng USD. Do đó, việc USD phục hồi đồng nghĩa việc vàng càng trở nên “đắt” hơn với những nhà đầu tư dùng đồng tiền khác. Mặt khác, việc USD tăng giá cũng có khả năng kích hoạt dòng tiền chốt lời vàng để chuyển qua trú ẩn ở USD.

Mức độ điều chỉnh của giá vàng và bạc là một chỉ báo quan trọng, bởi nó cho thấy phần nào của đợt tăng mạnh trước đó được thúc đẩy chủ yếu bởi dòng tiền và tâm lý thị trường, thay vì các yếu tố nền tảng bền vững. Trong thời gian qua, vàng và bạc không chỉ được mua vào để phòng ngừa rủi ro địa chính trị, mà còn như một cách thể hiện sự suy giảm niềm tin của nhà đầu tư đối với tài sản Mỹ, trong bối cảnh lo ngại về tình hình tài khóa, nguy cơ áp đặt các biện pháp thuế quan mới và những chỉ trích công khai nhằm vào Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Theo cảnh báo của ông Carsten Menke, chiến lược gia tại Julius Baer, những thị trường bị chi phối bởi đà tăng giá mạnh thường rất dễ đảo chiều và không cần đến một cú sốc lớn.

“Chỉ cần một tác động nhỏ cũng có thể kích hoạt một đợt điều chỉnh,” ông Menke nói.

Đây là nhịp tạm dừng hay đã chạm đỉnh?

Bất chấp đợt điều chỉnh mạnh trong ngắn hạn, triển vọng dài hạn của vàng về cơ bản vẫn chưa bị phá vỡ. Diễn biến trên thị trường hợp đồng tương lai cho thấy mức giảm nhẹ hơn so với giá giao ngay, hàm ý rằng nhà đầu tư không rút khỏi thị trường một cách ồ ạt mà chủ yếu đang thu hẹp bớt quy mô nắm giữ để quản trị rủi ro. Điều này cho thấy niềm tin đối với vàng vẫn còn, dù tâm lý thận trọng đang gia tăng.

Trong bối cảnh lạm phát vẫn duy trì ở mức cao và thị trường đang định giá khả năng Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất sớm nhất vào tháng 6, lợi suất thực — tức lợi suất sau khi trừ lạm phát — có xu hướng giảm. Môi trường lợi suất thực thấp về mặt lý thuyết tiếp tục là yếu tố hỗ trợ giá vàng trong trung và dài hạn.

Rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở yếu tố thời điểm. Nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên và áp lực chính trị đối với Fed suy giảm, vàng và bạc có thể gặp khó khăn trong việc sớm lấy lại đà tăng. Ngược lại, nếu thị trường chứng khoán toàn cầu lại rơi vào trạng thái điều chỉnh, hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang, nhu cầu trú ẩn an toàn sẽ nhanh chóng quay trở lại, tạo lực đỡ cho giá kim loại quý.

Xét trong bối cảnh đó, đợt giảm giá gần đây nhiều khả năng chỉ phản ánh một nhịp “nghỉ lấy hơi” do các vị thế đầu tư bị điều chỉnh lại, hơn là dấu hiệu cho thấy chu kỳ tăng của kim loại quý đã chính thức đạt đỉnh.

Theo The Conversation, dữ liệu cho thấy nhiều nhà đầu tư cá nhân đang gia tăng mua vào khi giá kim loại tăng cao. Tuy nhiên, cách tiếp cận mang tính “sợ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO) này đi kèm với những rủi ro đáng kể.

Bởi thực tế biên độ giao dịch của 2 loại tài sản này đều rất lớn. Lấy ví dụ bạc, từ tháng 2/2025 đến ngay trước cú giảm mạnh vào cuối tháng 1 và những ngày đầu tháng 2, giá bạc đã tăng tới 269%. Tuy nhiên, ngay cả trước khi xảy ra đợt điều chỉnh này, mức tăng ngoạn mục của bạc cũng đi kèm với độ biến động thường niên lên tới 36% — chỉ số đo lường mức độ dao động của giá trong vòng một năm. Con số này gần gấp đôi mức biến động 20% của vàng trong cùng giai đoạn.

Diễn biến gần đây cho thấy rất rõ: Tài sản nào tăng quá nhanh thì cũng có thể giảm rất mạnh trong thời gian ngắn.

Mua ở vùng giá cao luôn tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi nhà đầu tư cá nhân ồ ạt tham gia sau những đợt tăng giá mạnh, họ thường mua vào ở thời điểm giá đã gần đỉnh. Trong khi đó, các nhà đầu tư chuyên nghiệp và ngân hàng trung ương đã tích lũy vàng và bạc trong nhiều năm, ở các mức giá thấp hơn đáng kể.

Bản chất của vàng và bạc là không tạo ra dòng thu nhập cổ tức và lãi suất như cổ phiếu, trái phiếu. Lợi nhuận của nhà đầu tư khi cầm vàng bạc là dựa vào sự chênh lệch giá, trong khi giá vốn của họ đã rất cao nếu mua theo tâm lý đám đông.

Do đó, lời khuyên đưa ra là nên giữ các kim loại này ở tỷ trọng hợp lý trong danh mục đầu tư. Các cố vấn tài chính thường khuyến nghị kim loại quý chỉ nên chiếm khoảng 5–15% trong một danh mục đầu tư đa dạng. Sau giai đoạn biến động giá đặc biệt mạnh vừa qua, nguyên tắc này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Khi giá vàng neo ở vùng cao, rủi ro FOMO của nhà đầu tư cá nhân gia tăng rõ rệt, vì chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra bị nới rộng khi giá vàng neo cao. Việc “đu đỉnh” theo tâm lý đám đông có thể khiến nhà đầu tư chịu thiệt ngay tại thời điểm giao dịch, do khoản lỗ kỹ thuật phát sinh từ biên mua – bán lớn. Trong trường hợp giá vàng điều chỉnh ngắn hạn hoặc đi ngang, chi phí chênh lệch này càng làm giảm hiệu quả đầu tư, kéo dài thời gian hòa vốn và gia tăng rủi ro thua lỗ, nhất là với những nhà đầu tư sử dụng vàng như kênh trú ẩn ngắn hạn thay vì tích lũy dài hạn.

Dù triển vọng dài hạn của kim loại quý chưa bị phá vỡ, diễn biến ngắn hạn cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn chọn lọc và phân hóa mạnh hơn. Trong bối cảnh đó, việc giữ tỷ trọng hợp lý, kiên nhẫn quan sát và chờ các tín hiệu ổn định rõ ràng sẽ quan trọng hơn nhiều so với việc cố gắng bắt nhịp những đợt sóng ngắn hạn.