Ngân hàng nào dính ‘bẫy’ sai phạm tại dự án thép nghìn tỷ ở Hà Tĩnh?

Năm 2008, dự án Nhà máy liên hợp gang thép Vạn Lợi được khởi công với công suất 500.000 tấn/năm, do Công ty cổ phần Gang thép Hà Tĩnh (Tập đoàn thép Vạn Lợi 58,4%, Công ty cổ phần đầu tư khoáng sản Hợp Thành 34% và một số cá nhân khác) làm chủ đầu tư. Tổng mức đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, tọa lạc trên vùng đất rộng 25,8 ha tại Khu Kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

Bài liên quan

Hà Tĩnh: Khởi tố vụ án đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến nhà máy thép Vạn Lợi

Tuy nhiên, sau gần chục năm bỏ hoang, ngày 29/7/2015, Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh ra quyết định số 366 về việc chấm dứt hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận đầu tư Dự án Liên hợp Gang thép công suất 250.000 tấn/năm do Công ty cổ phần Gang thép Hà Tĩnh làm chủ đầu tư. Đồng thời, yêu cầu chủ đầu tư phối hợp với một số cơ quan chức năng xử lý việc thanh lý dự án, tháo dỡ máy móc, thiết bị...

3 ngân hàng rót vốn cho dự án này là: Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB, chi nhánh Hà Tĩnh), ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển (BIDV, chi nhánh Hà Tĩnh) và ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, chi nhánh Hà Tĩnh).

Trong quá trình thực hiện dự án, Gang thép Hà Tĩnh và các tổ chức tín dụng cho vay có nhiều sai phạm như năng lực tài chính của chủ đầu tư, chỉ định thầu, cho vay vốn không đảm bảo điều kiện...

Theo hồ sơ, tài liệu tháng 7/2018, Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã đứng ra phân giải khoản nợ giữa chủ đầu tư với 3 “chủ nợ” ngân hàng nêu trên.

Cụ thể, tòa án công nhận Gang thép Hà Tĩnh nợ Ngân hàng Phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh (VDB) gần 1.300 tỷ đồng (nợ gốc gần 590 tỷ, nợ lãi quá hạn gần 500 tỷ, phạt lãi quá hạn gần 180 tỷ), nợ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh (Vietcombank) hơn 150 tỷ đồng (trong đó nợ gốc hơn 74 tỷ, nợ lãi quá hạn 71 tỷ đồng, phạt lãi quá hạn hơn 5 tỷ đồng), nợ Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh (BIDV) hơn 115 tỷ đồng (nợ gốc hơn 49 tỷ, lãi quá hạn hơn 27 tỷ, lãi phạt quá hạn hơn 38 tỷ đồng). Sau khi giải ngân, do khó khăn về tài chính, phía Công ty Gang Thép Vạn Lợi đã không trả lãi và gốc theo đúng thời hạn với số dư nợ gốc lẫn lãi lên tới hơn 1.500 tỷ đồng. Điều này buộc các ngân hàng ngừng giải ngân các khoản còn lại…

Tới đầu năm 2019, Cục Thi hành án dân sự tỉnh Hà Tĩnh đã thực hiện bán đấu giá toàn bộ thiết bị, máy móc và các công trình xây dựng tại dự án Nhà máy liên hợp gang thép Hà Tĩnh với giá khởi điểm 108,76 tỷ đồng. Đến ngày 26/4/2019, sau khi tiến hành tổ chức đấu giá, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Kho bãi Nhơn Tân (Kho bãi Nhơn Tân) do ông Nguyễn Minh Hoàng Phương Vũ làm giám đốc có trụ sở đóng tại xã Nhơn Tân, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định là đơn vị trúng đấu giá với số tiền hơn 205,74 tỷ đồng, gần gấp 2 lần giá khởi điểm. Một con số “bèo bọt” so với 1.500 tỷ mà các “ông lớn” ngân hàng mắc kẹt tại đây.

Dự án "chết yểu", chủ đầu tư không có khả năng trả nợ, rõ ràng, việc 3 “ông lớn” ngân hàng chỉ vớt vát được số tiền hơn 205 tỷ đồng từ việc phát mại, đấu giá những tài sản hoen ghỉ đã hình thành còn sót lại của dự là quá "bèo bọt" so với số tiền 1.500 tỷ đồng ngân sách Nhà nước thất thoát.

3 “ông lớn” ngân hàng đã mạo hiểm cho chủ dự án thế chấp tài sản hình thành trong tương lai để vay số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng không có khả năng thu hồi, nhưng các cá nhân nào sẽ phải chịu trách nhiệm liên quan khi để xảy ra các vi phạm về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng tại Công ty cổ phần Gang thép Hà Tĩnh?

Trước đó, tháng 11/2018 liên quan đến dự án chăn nuôi bò thịt, bò giống do Công ty Bình Hà làm chủ đầu tư “chết yểu” tại Hà Tĩnh với số nợ ngân hàng khổng lồ, Cơ quan CSĐT Bộ Công an cũng đã khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Trần Bắc Hà - cựu Chủ tịch HĐQT BIDV, Trần Lục Lang - cựu Phó TGĐ BIDV, Kiều Đình Hòa - cựu Giám đốc BIDV chi nhánh Hà Tĩnh, bà Lê Thị Vân Anh - cựu Trưởng phòng khách hàng doanh nghiệp BIDV chi nhánh Hà Tĩnh về tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng.

Công ty TNHH Vạn Lợi là doanh nghiệp đã có nhiều năm hoạt động, được thành lập từ tháng 7/1993, đăng ký địa chỉ trụ sở chính trên đường Đê La Thành, Phường Ô Chợ Dựa quận Đống Đa, Hà Nội. Doanh nghiệp này đăng ký hoạt động chính trong lĩnh vực bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng.

Tính đến ngày 29/11/2019, quy mô vốn của Vạn Lợi đạt 550 tỷ đồng. Trong đó, ông Nguyễn Cao Bằng sở hữu 99,91% vốn điều lệ, ông Nguyễn Hoàng Minh Đức (SN 1990) sở hữu 0,09% vốn điều lệ.

Ông Nguyễn Hoàng Minh Đức mới đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc tại Vạn Lợi thay thế cho ông Trần Mạnh Hùng (SN 1970) từ cuối năm 2018 tới nay. Ông Trần Mạnh Hùng là người đại diện của CTCP Thương mại Nguyên liệu Luyện Kim và CTCP Gang thép Vạn Lợi Hà Giang. Hai pháp nhân này hiện đã ngừng hoạt động.

Ngoài ra, vào tháng 7/2018 ông Nguyễn Hoàng Minh Đức còn góp vốn cùng ông Nguyễn Hoàng Nam (cùng địa chỉ thường trú với ông Nguyễn Cao Bằng) thành lập Công ty TNHH Phát triển Đầu tư Sunrise Việt Nam với quy mô vốn điều lệ 10 tỷ đồng.

Trước đó, Vạn Lợi đã góp 85% vốn điều lệ vốn thành lập Công ty Cổ phần Gang thép Hà Tĩnh (Gang thép Hà Tĩnh) và cũng từng thế chấp hàng nghìn tấn sắt thép phế liệu, thép xây dựng tại các nhà băng, sở hữu mỏ quặng sắt Nà Nọi (thị trần Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Cạn) và cổ phần tại CTCP Phần Luyện Gang Vạn Lợi (Hải Phòng).

Bài liên quan

Dự án nghìn tỷ thép Vạn Lợi được bán 205 tỷ đồng

Dự án nhà máy thép 2.000 tỉ, đưa ra đấu giá hơn 100 tỉ

BIDV siết nợ dự án “chết” 1.100 tỷ

Dự án chết và món nợ 750 tỷ đồng dần bị lãng quên