Khi nâng hạng, doanh nghiệp cần nỗ lực hơn trong minh bạch thông tin

80% vi phạm trên thị trường thuộc nhóm công bố thông tin

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần đến ngưỡng cửa được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Nhiều giải pháp đã được thực hiện, một trong số đó là sự minh bạch thông tin, công bằng trong tiếp cận thông tin giữa các nhà đầu tư trong và ngoài nước, điều này cần sự nỗ lực lớn của các tổ chức niêm yết.

Tại kỳ khảo sát 2025 của Chương trình IR Awards, tình hình công bố thông tin của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán đã cải thiện rõ rệt. Có đến 460 trên 691 doanh nghiệp niêm yết được công nhận danh hiệu “Doanh nghiệp đạt Chuẩn Công bố thông tin 2025” (Information Disclosure Best Practices 2025), chiếm 67% tổng số đơn vị khảo sát - tỷ lệ cao nhất trong toàn bộ 15 năm lịch sử IR Awards (2011-2025).

So với năm 2024, số lượng doanh nghiệp đạt Chuẩn tăng thêm 36 đơn vị (từ 424 lên 460), tỷ lệ cải thiện tăng từ mức 60% lên mức 67%. Điều này phản ánh xu hướng tích cực và nhận thức ngày càng cao của doanh nghiệp về vai trò, trách nhiệm trong công bố thông tin minh bạch. 

Bức tranh tổng thể năm 2025 cho thấy sự dịch chuyển tích cực không chỉ ở các doanh nghiệp đầu ngành mà còn lan tỏa mạnh mẽ đến nhóm Mid Cap và Small Cap.

Tuy nhiên, tại Lễ vinh danh IR Awards 2025, ông Lê Nhị Năng – Trưởng Đại diện văn phòng UBCKNN tại TP.HCM cho biết trong các hành vi vi phạm về chứng khoán trên thị trường, riêng công bố thông tin chiếm 80%. Doanh nghiệp đã nỗ lực rất nhiều và cần nỗ lực hơn nữa. Bởi, trong thời gian tới, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng, hội nhập quốc tế trong khu vực, việc minh bạch thông tin phải đặt lên hàng đầu và nghiêm ngặt hơn rất nhiều.

Ông Năng nhận định doanh nghiệp cần xem hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR) ở vai trò cực kỳ quan trọng. IR là cầu nối, truyền đạt chiến lược kinh doanh, tình hình tài chính đến nhà đầu tư. Đồng thời, hoạt động IR không chỉ góp phần duy trì quan hệ với cổ đông, mà đối với các quỹ đầu tư lớn khi tìm hiểu doanh nghiệp, lúc này, công tác IR tốt sẽ hỗ trợ quá trình huy động vốn dễ dàng hơn.

IR yêu cầu phải minh bạch thông tin, truyền thông nhất quán, hiểu rõ nhà đầu tư muốn gì và quản lý khủng hoảng ra sao; sự hỗ trợ của ban điều hành cho ban IR cũng là yếu tố cực kỳ quan trọng.

Phải lượng hóa đâu là bí mật kinh doanh khi công bố thông tin

Bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc Phân tích và nghiên cứu thị trường VinaCapital, dẫn số liệu thống kê cho thấy 95% giao dịch đến từ cá nhân, nhưng nếu được công bố nâng hạng vào tháng 10, Việt Nam có thể chào đón dòng vốn 1 tỷ USD từ ETF và sau đó 5-6 tỷ USD từ quỹ chủ động - không lớn nhưng cũng không nhỏ. Là một trong những quỹ ngoại có hơn 20 năm tại Việt Nam, VinaCapital muốn nghe về tầm nhìn, sự rõ ràng định hướng, doanh nghiệp đi đâu về đâu. Thứ hai là giá trị cốt lõi doanh nghiệp nằm ở đâu. Thứ ba là hiệu quả hoạt động, tất cả sứ mệnh chỉ có thể trở thành giá trị khi phản ánh ra kết quả kinh doanh thực tế.

Câu chuyện minh bạch cũng rất quan trọng, xuyên suốt, nhất quán, từ đó tạo niềm tin về lâu dài đối với nhà đầu tư. Phát triển bền vững (ESG) cũng là yếu tố các nhà đầu tư rất chú ý đến. Tiếp đến là câu chuyện tích hợp AI vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

“Doanh nghiệp không chỉ kể, mà phải kể một cách thuyết phục. Khi cả thị trường đều kể cùng một câu chuyện thì mình phải thật thuyết phục. Một câu chuyện hay để kể là đổi mới 2.0 (trước đó 1.0 vào năm 1986) – với hàng loạt chính sách mới, đổi mới thể chế. Khi đó, doanh nghiệp sẽ làm những gì để đi cùng xu thế”, bà Linh nói.

Thế nhưng, bà Linh cho rằng vẫn còn một số đơn vị có tư duy IR mang tính hình thức, tuân thủ, hơn là hành động tạo ra giá trị doanh nghiệp thật sự. Đây là rào cản cho việc phát triển hoạt động IR tại doanh nghiệp niêm yết. IR phải là cánh tay chiến lược chứ không phải bộ phận hành chính, cần có sự kết nối các phòng ban, hỗ trợ từ ban lãnh đạo để từ đó tạo ra được hiệu quả thông tin.

Tuy nhiên, việc công bố thông tin quá chi tiết cũng khiến doanh nghiệp lo ngại lộ bí mật thông tin. Theo ông Lê Nhị Năng, Cơ quan quản lý Nhà nước ban hành rất nhiều các thông tư, nghị định mới vô cùng chặt chẽ về nhiều vấn đề, để làm sao tránh xung đột lợi ích các bên liên quan và bình đẳng thông tin trên thị trường. Các thông tin quan trọng bắt buộc phải công bố, tuy nhiên doanh nghiệp có thể lượng hóa được thông tin nào là quan trọng mà có thể bị lợi dụng và bị tổn hại đến kinh doanh để mà điều chỉnh.

Ông Năng cho rằng cần có quy chế rõ đâu là bí mật kinh doanh, cách thức bảo mật, chế tài xử phạt ra sao. Nếu muốn bảo mật, doanh nghiệp có thể đề xuất với UBCKNN, trong thời gian bảo mật thì không được công bố ra thị trường nếu không sẽ bị vi phạm.