Giải bài toán thu hút đầu tư y tế

Nhiều bất cập

Dữ liệu từ "Báo cáo thường niên năm 2022 về đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam" của Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho thấy, trong năm 2022, ngành y tế và hoạt động trợ giúp xã hội thu hút được 21,16 triệu USD cho 17 dự án (trong đó, 2 dự án cấp mới, 6 dự án điều chỉnh và 11 dự án góp vốn mua cổ phần).

Luỹ kế từ năm 1988 đến 2022 (tính đến ngày 20/12/2022), ngành y tế và hoạt động trợ giúp xã hội thu hút được 1.752,98 triệu USD cho 153 dự án.

Những con số ấy nói lên thực trạng về thu hút đầu tư cho y tế, bất chấp việc rất nhiều nhà đầu tư tài chính trong và ngoài nước đang mong muốn tham gia vào thị trường giàu tiềm năng này.

Trao đổi với PV Nhadautu.vn, ông Jean-Marcel Guillon, CEO Bệnh viện Pháp Việt (FV) cho biết, đầu tư cho lĩnh vực y tế cung giỗng như bất kỳ lĩnh vực nào khác tại Việt Nam, các nhà đầu tư đều phải trải qua các quy trình như nhau và hầu như không có chính sách đặc biệt nào ưu tiên cho ngành y tế.

Theo ông Guillon, nhà nước và y tế công lập có trách nhiệm xã hội lớn nhưng không đủ chi phí cho các dịch vụ y tế chất lượng cao. Vì vậy, việc tham gia của tư nhân vào lĩnh vực y tế chính là góp phần giảm bớt gánh nặng cho nhà nước và y tế công lập, từ đó dành nguồn lực cho dịch vụ y tế khác dành cho người dân để mọi người dân có thể thụ hưởng.

"So với năm 1997 khi tôi lần đầu tiên đến Việt Nam, y tế tư nhân tại Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh hơn với rất nhiều phòng khám, bệnh viện tư nhân trên khắp cả nước. Theo kinh nghiệm đầu tư cá nhân của tôi tại Việt Nam thì khi gặp vướng mắc ở cấp thấp hơn thì buộc chúng tôi phải làm việc với cấp cao hơn, vì cách hiểu luật và các văn bản hướng dẫn dưới luật rất là khác nhau và vô cùng phức tạp", ông Guillon nhận định.

Người đứng đầu bệnh viện FV cũng nêu giải pháp để phát triển đầu tư, kinh doanh y tế dưới góc độ quản lý.

"Để trở thành một bác sĩ, một người phải dành nhiều năm để học tập và nghiên cứu, và gần như không học về quản trị. Tại Việt Nam, để có thể trở thành giám đốc bệnh viện yêu cầu tiên quyết phải là một bác sĩ. Theo tôi, đây là một yêu cầu không đúng. Ở các nước phát triển, một người là giám đốc bệnh viện phải được đào tạo về quản trị y tế công lập hoặc tư nhân và luôn có những trường đào tạo về chuyên ngành này. Mô hình hoạt động và quản trị bệnh viện vốn rất khó và phức tạp", ông Guillon nói.

Các chuyên gia của Vietnam Briefing dự báo, tổng chi tiêu cho y tế của Việt Nam có khả năng đạt 23,3 tỷ USD vào năm 2025 và 33,8 tỷ USD vào năm 2030.

Theo đó, COVID-19 đẩy ngành y tế của Việt Nam trở thành tâm điểm chú ý, khi đại dịch cho thấy nhiều thách thức trong việc cung cấp đầy đủ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Hơn nữa, nhiều chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng đã được triển khai để thúc đẩy các biện pháp phòng ngừa. Điều này đã có tác động lâu dài đến ý thức cộng đồng, theo đó dân số lớn hơn đang quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe và hạnh phúc cá nhân của họ.

"Quá tải tại các bệnh viện công đang là vấn đề cấp bách đối với hệ thống y tế Việt Nam. Giới nhà giàu, dân thành thị thường ra nước ngoài để điều trị. Bộ Y tế ước tính mỗi năm có khoảng 40.000 người chi khoảng 2 tỷ USD để ra nước ngoài chữa bệnh", chuyên gia của Vietnam Briefing cho biết và khẳng định, nhu cầu đầu tư một mạng lưới bệnh viện tư nhân được đầu tư và phát triển tốt có thể cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đẳng cấp thế giới tại Việt Nam là hiện hữu.

Gỡ nút thắt

Ngày 9/1/2023, Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) với nhiều điểm mới thể hiện sự tiến bộ trong việc tiếp cận, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh trên quan điểm lấy người bệnh làm trung tâm, công bằng, hiệu quả, chất lượng và phát triển.

Theo GS. TS. Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) lần này đã tháo gỡ một số vướng mắc, giải quyết những bất cập, điều chỉnh một số nội dung cho phù hợp với bối cảnh thực tế, thể hiện rõ chính sách ưu tiên trong khám bệnh, chữa bệnh.

Đáng chú ý, Luật quy định một số nội dung về cơ chế tự chủ của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập, quy định cụ thể về giá khám bệnh, chữa bệnh, trong đó cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước được quyết định giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu và phải kê khai giá, niêm yết công khai giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu.

Đồng thời, Luật cũng đã cụ thể hóa một số nội dung về xã hội hóa trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, các hình thức thu hút nguồn lực xã hội trong hoạt động khám bệnh, khẳng định cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được vay vốn để đầu tư công trình hạ tầng, thiết bị y tế; Thuê, cho thuê tài sản dịch vụ lâm sàng, dịch vụ cận lâm sàng, dịch vụ phi y tế, dịch vụ nhà thuốc, quản lý vận hành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; Mua trả chậm, trả dần; Thuê, mượn thiết bị y tế....

Có thể hiểu, trước đây, hầu hết bệnh viện mới chỉ được tự chủ hoàn toàn hoặc một phần chi thường xuyên, còn chi đầu tư vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách nhà nước.

Luật khám, chữa bệnh mới sẽ tạo điều kiện cho các bệnh viện công tự chủ về nguồn vốn để đầu tư cơ sở vật chất để phù hợp với nhu cầu khám bệnh. Điều này sẽ khắc phục tình trạng ùn tắc tại bệnh viện, bệnh nhân phải chờ đợi do cơ sở y tế thiếu máy móc, thiết bị. Từ đó, lưu lượng bệnh nhân tới khám, chữa bệnh tại bệnh viện có thể gia tăng thúc đẩy tiêu thụ sản lượng thuốc trên kênh ETC.

Về vấn đề này, Giám đốc một bệnh viện tư nhân tại TP.HCM cho biết, Luật khám bệnh, chữa bệnh mới có hiệu lực sẽ giảm tải rất nhiều cho các bệnh viện trong việc huy động vốn hoạt động, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, quản lý y tế.

"Bên cạnh đó, Luật mới sẽ tạo nên một cuộc cạnh tranh tốt, tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư y tế. Trong bối cảnh nhiều bệnh viện đang ùn ứ, quá tải còn nhiều nhà đầu tư bên ngoài vẫn đợi một cơ chế, chính sách gợi mở để thực sự tham gia cuộc chơi. Tôi cho rằng, đây là thời điểm để gỡ nút thắt đầu tư bắt đầu từ Luật mới này. Cùng với đó, là quản lý y tế", vị này nhận định.

Bài liên quan

TP.HCM bàn giải pháp phát triển du lịch y tế

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan: 'Đã trình Chính phủ phương án xử lý 2 bệnh viện nghìn tỷ'

Đổi chủ, tháp Bamboo Airways Tower sẽ thay tên

Từ 2024, bệnh viện được vay vốn xã hội hoá để đầu tư thiết bị y tế