EuroCham: Sức hút dài hạn của Việt Nam vẫn được bảo toàn giữa những biến động toàn cầu

Báo cáo mới nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tại Việt Nam cho thấy tâm thế thận trọng hơn của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu trước những căng thẳng leo thang về địa chính trị, nhưng vẫn thể hiện niềm tin dài hạn mạnh mẽ vào tiềm năng của Việt Nam.

Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý I/2026 của EuroCham ghi nhận mức 72,7 điểm, giảm 7,3 điểm so với quý IV/2025.

Con số này phản ánh tâm thế thận trọng hơn của cộng đồng doanh nghiệp trước những căng thẳng leo thang về địa chính trị, EuroCham nhận xét, đồng thời chỉ ra rằng BCI vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với mức trung bình của bốn năm qua.

Nói cách khác, các nhà đầu tư châu Âu đang thực tế hơn với ngắn hạn, nhưng chưa thay đổi đánh giá nền tảng về Việt Nam.

Mức giảm của BCI phản ánh sự thận trọng, không phải sự đảo chiều

Sau quý IV/2025 bứt phá mạnh lên 80 điểm, mức cao nhất trong bảy năm, việc BCI điều chỉnh trong quý I/2026 là diễn biến không quá bất ngờ khi địa chính trị quốc tế biến động mạnh.

Báo cáo EuroCham cho thấy doanh nghiệp châu Âu đang đối mặt với một môi trường bên ngoài khó đoán định hơn đáng kể so với cuối năm trước. Những căng thẳng địa chính trị kéo dài, đặc biệt tại Trung Đông, đang tạo áp lực lên giá năng lượng, chi phí vận hành và các kế hoạch thương mại quốc tế.

Theo khảo sát, 75% doanh nghiệp lo ngại biến động giá năng lượng và nhiên liệu, 61% quan ngại chi phí vận hành gia tăng, còn 55% lo rủi ro suy giảm nhu cầu tiêu dùng toàn cầu. Có tới 90% doanh nghiệp tham gia khảo sát xác định áp lực chi phí và biến động địa chính trị là những rủi ro trọng yếu trong năm nay. Những yếu tố này kéo mức độ lạc quan ngắn hạn đi xuống là điều dễ hiểu.

Song điều đáng chú ý là EuroCham không nhìn đây như một sự suy giảm niềm tin mang tính cấu trúc. Trái lại, báo cáo mô tả đây là một sự "tái hiệu chỉnh" khi doanh nghiệp điều chỉnh kỳ vọng sau giai đoạn hưng phấn cao vào cuối năm 2025 và chiến sự ở Trung Đông tạo ra các "cơn gió ngược" cho cộng đồng doanh nghiệp.

Sử dụng hình ảnh ví von, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho biết: "Dữ liệu từ BCI khẳng định rằng, dù 'thời tiết' địa chính trị bên ngoài có thể đang nhiều sóng gió, nhưng nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn duy trì được sự kiên cường đáng kinh ngạc".

93% sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là chỉ dấu đáng chú ý nhất

Trong các chỉ số đo lường tâm lý thị trường, mức tăng giảm theo quý thường phản ánh phản ứng tức thời trước những biến số bên ngoài. Nhưng với nhà đầu tư, một chỉ dấu có giá trị sâu hơn là họ có còn tin vào triển vọng dài hạn của thị trường hay không.

Ở điểm này, báo cáo BCI quý I/2026 cho thấy 93% doanh nghiệp châu Âu khẳng định họ sẽ giới thiệu thị trường này. Thông điệp ở đây rất rõ: Việt Nam vẫn giữ được sức hút chiến lược rất lớn trong mắt cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.

Tỷ lệ 93% này mang ý nghĩa lớn hơn một kết quả khảo sát thông thường. Nó cho thấy doanh nghiệp châu Âu đang tách biệt khá rõ giữa những thách thức vận hành ngắn hạn với triển vọng đầu tư dài hạn. Họ có thể chậm lại trong việc điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, có thể dè dặt hơn với rủi ro chi phí, nhưng vẫn xem Việt Nam là một thị trường đáng để hiện diện, mở rộng và khuyến nghị cho các dòng vốn mới.

Xét theo lĩnh vực, niềm tin đặc biệt mạnh mẽ ở ngành nông nghiệp & thực phẩm và du lịch & khách sạn, cả hai đều đạt tỷ lệ sẵn lòng giới thiệu tuyệt đối 100%. Sự khác biệt giữa các quy mô doanh nghiệp là không đáng kể, xác nhận rằng giá trị cốt lõi của Việt Nam có sức hấp dẫn rộng khắp bất kể quy mô công ty lớn hay nhỏ, báo cáo nêu.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các nền kinh tế trong khu vực ngày càng gay gắt, việc duy trì được mức độ tín nhiệm cao như vậy từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu là một lợi thế rất đáng kể. Đây không chỉ là câu chuyện về cảm xúc thị trường, mà là một dạng "bảo chứng" cho vị thế đầu tư của Việt Nam trong mắt doanh nghiệp nước ngoài.

Niềm tin chiến lược được xây từ nền tảng của năm 2025

Thực tế, sự bền vững của niềm tin này không xuất hiện đột ngột trong quý I/2026. Khi BCI đạt mức cao nhất trong bảy năm trong quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá điều kiện kinh doanh hiện tại là tích cực, còn 69% kỳ vọng quý I/2026 sẽ tiếp tục khả quan. Đồng thời, 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.

Đáng chú ý, trong quý IV/2025 đã có 87% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư. Sang quý I/2026, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên 93%, bất chấp bối cảnh toàn cầu trở nên phức tạp hơn. Diễn biến này cho thấy niềm tin của doanh nghiệp châu Âu không chỉ đứng vững qua biến động, mà còn được củng cố thêm khi thị trường bước vào giai đoạn thử lửa mới.

"Các thành viên của chúng tôi phân biệt rõ ràng giữa những rào cản vận hành trước mắt và những cổ tức chiến lược trong tương lai", ông Jaspaert lưu ý.

"Khi hơn 9 trên 10 doanh nghiệp khẳng định sự ủng hộ đối với thị trường này, điều đó đã minh chứng cho tiềm năng tăng trưởng phi thường của Việt Nam. Sự bền bỉ của nền kinh tế với mức tăng trưởng GDP 7,83% trong quý I/2026, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái, chính là nền tảng củng cố niềm tin này.

"Các số liệu thực chứng từ BCI đã chứng minh một chân lý: doanh nghiệp càng gắn kết sâu rộng hoạt động tại Việt Nam, họ càng sở hữu nội lực tài chính kiên cường, ngay cả khi bức tranh toàn cầu đang đối mặt với vô vàn rủi ro", Chủ tịch EuroCham khẳng định.

Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất của báo cáo BCI quý I/2026 là mối liên hệ rõ rệt giữa mức độ gắn bó với thị trường Việt Nam và hiệu quả kinh doanh. Theo EuroCham, những doanh nghiệp xem Việt Nam là thị trường trọng tâm trong chiến lược khu vực có tỷ lệ báo cáo kết quả kinh doanh tích cực cao hơn đáng kể. Trong nhóm này, khoảng 65% đến 68% doanh nghiệp ghi nhận hoạt động khả quan, đồng thời tới 96% sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư.

Ở chiều ngược lại, những doanh nghiệp chỉ duy trì sự sự hiện diện hạn chế hoặc tiếp cận thị trường với tâm thế dè dặt hơn lại cho kết quả yếu hơn đáng kể. Chỉ 23% trong nhóm này báo cáo hoạt động tích cực và chưa tới một nửa sẵn sàng giới thiệu Việt Nam.

Điều đó cho thấy niềm tin vào Việt Nam không chỉ dựa trên hình ảnh hay kỳ vọng, mà gắn chặt với trải nghiệm kinh doanh thực tế. Càng hiện diện sâu, doanh nghiệp càng nhìn thấy rõ tiềm năng tăng trưởng và khả năng chống chịu của thị trường.

Dữ liệu cũng chỉ ra rằng các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa Việt Nam có mức BCI lên tới 77,4 điểm, cao hơn đáng kể so với mức bình quân chung. Trong khi đó, những doanh nghiệp có độ mở lớn với thị trường quốc tế, đặc biệt là các khu vực chịu nhiều sức ép như Mỹ và Trung Đông, lại kém lạc quan hơn. Điều này phản ánh vai trò ngày càng lớn của thị trường nội địa Việt Nam như một điểm tựa cho hoạt động đầu tư trong bối cảnh bất ổn bên ngoài gia tăng.