Chủ tịch Hà Nội: Đầu tư đường sắt đô thị sẽ giảm ùn tắc và tai nạn giao thông

Sáng nay (17/1), UBND TP. Hà Nội và UBND TP.HCM đồng tổ chức khai mạc "Hội thảo khoa học về Phát triển hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM".

Đầu tư đường sắt đô thị sẽ giảm ùn tắc và tai nạn giao thông

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết, Thủ đô Hà Nội và TP.HCM là hai đô thị đặc biệt, 2 đầu tàu kinh tế của cả nước, giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học và an ninh quốc phòng, cũng là 2 đô thị có diện tích và dân số lớn nhất cả nước.

Thực hiện Kết luận số 49 ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 178 của Chính phủ về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, UBND TP. Hà Nội và UBND TP.HCM đồng tổ chức hội thảo khoa học về phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại hai thành phố.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, cùng với xu thế phát triển, giao thông công cộng ngày càng có vai trò quan trọng, nhất là đối với các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM.

Trong đó, hệ thống đường sắt đô thị được coi là trục "xương sống" của mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông. Việc đầu tư sớm, vận hành hiệu quả hệ thống đường sắt đô thị sẽ nâng cao tỷ trọng vận tải hành khách công cộng, giảm phương tiện giao thông cá nhân, từ đó đem lại hiệu quả tích cực trong phát triển kinh tế-xã hội, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, ùn tắc và tai nạn giao thông,...

Thời gian vừa qua, TP. Hà Nội và TP.HCM đã và đang dành nguồn lực để đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tìm hiểu, học tập những kinh nghiệm, phương thức mới, "đột phá" nhằm triển khai đồng bộ và sớm hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị theo Kết luận số 49 của Bộ Chính trị, đáp ứng sự nhu cầu và mong mỏi của người dân hai thành phố.

Tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cũng nhấn mạnh, Hà Nội có nhiều điểm tương đồng với TP.HCM. Với 1 khối lượng công việc, thông qua hội thảo hai thành phố sẽ cùng rút kinh nghiệm, đề xuất với trung ương các cơ chế đặc thù để tháo gỡ khó khăn liên quan.

"Để thực hiện mục tiêu tại Kết luận số 49 của Bộ Chính trị, đòi hỏi hai thành phố phải quyết tâm lãnh đạo thực hiện quyết liệt, toàn diện, mạnh mẽ và đột phá trên các lĩnh vực liên quan.

Đồng thời, cần có sự phối hợp triển khai chặt chẽ và hiệu quả trong: Quy hoạch, chỉnh trang đô thị gắn với TOD, huy động nguồn lực, công tác thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư, kể cả khu phụ cận để triển khai TOD, về việc lựa chọn công nghệ, về mô hình tổ chức, quản lý và triển khai các dự án Metro…", Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường nói.

Cần ưu tiên đầu tư phát triển giao thông công cộng

Sau phần khai mạc, hội thảo đã diễn ra chuyên đề "Tổng quan phát triển đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội và TP.HCM theo mô hình TOD" gồm 2 phần: Tổng quan về TOD và Quy hoạch TOD, với 22 bài tham luận của các chuyên gia trong nước và quốc tế.

Bên cạnh các tham luận về các vấn đề trong thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng hệ thống các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM, các chuyên gia quốc tế tham dự hội thảo đã chia sẻ về mô hình TOD trong phát triển đường sắt đô thị ở góc độ toàn cầu, góc độ các quốc gia, thành phố đã áp dụng rất thành công như: Paris - Pháp; Nhật Bản, Hồng Kông, Quảng Châu, Thâm Quyến - Trung Quốc, Singapore,...

Tại hội thảo, Giáo sư Akash Deep, Trường Harvard Kennedy đã trình bày khái niệm về thu giá trị từ đất, phương pháp thu giá trị đất dựa trên phát triển và các phương pháp tính thuế/phí theo giá trị đất. Đồng thời, giới thiệu về mô hình đường sắt kết hợp cùng bất động sản của Hồng Kông, giới thiệu về hệ thống MRT, phân tích tuyến South Island. Tích hợp thu giá trị đất và phát triển cơ sở hạ tầng với phân tích mô hình "đường sắt và bất động sản" của Hồng Kông và ưu, nhược điểm của việc nắm bắt giá trị đất.

Trình bày tham luận "Chiến lược TOD toàn thành phố: Kinh nghiệm quốc tế và đề xuất cho TP.HCM", PGS. TS. Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Đại học Việt Đức cho biết về các con đường phát triển đô thị, thách thức và sự thay đổi.

Trong đó, chiến lược thành phố là ưu tiên đầu tư phát triển giao thông công cộng, thành phố được thiết kế xung quanh việc sử dụng giao thông công cộng. Thách thức hiện nay của các đô thị là phụ thuộc vào phương tiện xe ô tô, xe máy, vì vậy tiếp cận bền vững là chìa khóa để phát triển bển vững, cần đổi mới tư duy thay đổi ưu tiên cho đi bộ, xe đạp và giao thông công cộng.

Đưa đến một góc nhìn khác, ông Shin Kimura, Giasm đốc Kinh doanh quốc tế, cơ quan phục hưng đô thị Nhật Bản (UR) đã chia sẻ tại hội thảo tham luận "Tổng quan về TOD Nhật Bản". Trong đó, ông nêu lên mục đích xây dựng một thành phố nhỏ gọn, dễ sử dụng phương tiện giao thông công cộng và không phụ thuộc quá nhiều vào phương tiện cá nhân.

Hội thảo đã chỉ ra tầm quan trọng của việc phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), trong đó lấy đầu mối giao thông công cộng, thường là các nhà ga đường sắt, để tích hợp các chức năng sử dụng khác. Từ TOD sẽ trực tiếp giảm thiểu nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng và tạo ra các khu đô thị bền vững, thân thiện với môi trường.

Theo quy hoạch hiện nay, Hà Nội sẽ có 10 tuyến đường sắt đô thị gồm 9 tuyến chính và 1 tuyến nối các đô thị vệ tinh, với tổng chiều dài 417,8km, trong đó có 75,6km đi ngầm.

Cụ thể, tuyến số 1: Yên Viên - Ngọc Hồi dài 38,7km; tuyến số 2: Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo dài 35,2km; tuyến số 2A: Cát Linh - Hà Đông dài 14km; tuyến số 3: Nhổn - Hoàng Mai dài 48km; tuyến số 4: Đông Anh - Mê Linh dài 54km; tuyến số 5: Văn Cao - Hòa Lạc dài 39km; tuyến số 6: Nội Bài - Tây Ngọc Hồi dài 43km; kết nối với tuyến số 4 và tuyến số 7: Hà Đông - Mê Linh dài 35km; tuyến số 8: Hoài Đức - Gia Lâm dài 28km.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, mới chỉ hoàn thành được 13km tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và đang thi công 12,5km của tuyến số 3 đoạn Nhổn - ga Hà Nội.

Bài liên quan

Hà Nội và TP.HCM tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm phát triển đường sắt đô thị

Hà Nội đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt đô thị số 3

Các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM đều chậm tiến độ và 'đội' vốn

TPHCM làm đường sắt đô thị, tìm lời giải cho 'bài toán' 25 tỷ USD