Sóng tăng được dẫn dắt bởi dòng tiền tổ chức nội

Tháng 7 và tháng 8 của thị trường chứng khoán đã chứng kiến liên tiếp những phiên giao dịch vượt đỉnh. Tính riêng 2 tháng này, chỉ số đại diện sàn HoSE tăng 22% (tháng 7 tăng 11,9%; tháng 8 tăng 9,2%). Dù VN-Index giảm 2,67% trong tháng 9, song vẫn duy trì sự tích cực khi tăng gần 29% so với thời điểm đầu năm.

Quan sát diễn biến của VN-Index trong hơn 2 tháng trở lại đây, có thể thấy sự đảo vai thú vị giữa nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) và nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Theo tổng hợp của Nhadautu.vn, NĐTNN vào tháng 7/2025 mua ròng 8.717,8 tỷ đồng, tính riêng giao dịch khớp lệnh thì mua ròng 10.949,6 tỷ đồng. Mua ròng khớp lệnh chính của NĐTNN tập trung ở nhóm ngân hàng, dịch vụ tài chính.

Ngược lại, nhà đầu tư cá nhân bán ròng 7.324,1 tỷ đồng, trong đó bán ròng 11.260,5 tỷ đồng qua khớp lệnh. Tương tự, nhà đầu tư tổ chức trong nước cũng bán ròng 984,5 tỷ đồng, tính riêng khớp lệnh thì họ bán ròng 3.671,8 tỷ đồng.

Sang đến tháng 8/2025, khối ngoại đã bán ròng hơn 42.000 tỷ trong tháng và đây cũng là mức cao kỷ lục từ trước đến nay, trong đó giá trị bán ròng của VIC đã chiếm hơn 30% tổng giá trị bán ròng của khối ngoại trong tháng 8/2025.

Ngoài nhóm bất động sản bị bán ròng mạnh thì khối ngoại cũng bán ròng nhóm tài chính. Đồng thời, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại cũng đã giảm dưới mức 15% - mức thấp nhất trong 5 năm trở lại đây.

Ngược pha với khối ngoại, nhà đầu tư cá nhân mua ròng 20.672 tỷ đồng, trong đó họ mua ròng 13.238,4 tỷ đồng qua khớp lệnh. Tính riêng giao dịch khớp lệnh, họ mua ròng 12/18 ngành, chủ yếu tập trung ở ngân hàng.

Có thể thấy, đà tăng của chỉ số trong tháng 8/2025 được duy trì bởi nhà đầu tư trong nước.

Lượng tài khoản chứng khoán tăng vọt trong tháng bùng nổ của thị trường

Theo số liệu từ Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), thị trường có thêm 257.195 tài khoản cá nhân được mở trong tháng 8/2025, nâng tổng số lên gần 10,7 triệu đơn vị, tăng 14% so với tháng trước. Đây là tháng có số lượng tài khoản mở mới nhiều nhất trong một năm qua.

Nhóm tổ chức trong nước tăng thêm 164 tài khoản, bằng với tháng 7; nhà đầu tư cá nhân nước ngoài tăng thêm 273 tài khoản, nâng tổng số lên 49.054.

Tính chung 8 tháng đầu năm, thị trường có thêm khoảng 1,5 triệu tài khoản, trung bình đạt 181.000/tháng. Tính đến cuối tháng 8, tổng số tài khoản chứng khoán đạt 10,75 triệu, tương đương gần 10% dân số.

Sự ngược pha giữa 2 nhóm nhà đầu tư này tiếp tục được thể hiện ở những phiên giao dịch giằng co gần đây của VN-Index. Trong phiên 8/9 (ngày VN-Index giảm mạnh 42,44 điểm), NĐTNN mua ròng 964,1 tỷ đồng, nhà đầu tư cá nhân bán ròng 2.732,6 tỷ đồng. Còn ở phiên 9/9 (VN-Index hồi phục 12,79 điểm), NĐTNN bán ròng 967,7 tỷ đồng, cá nhân trong nước mua ròng 494,2 tỷ đồng.

Động lực chính của VN - Index

Trao đổi với Nhadautu.vn, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân CTCP Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhìn nhận, trong giai đoạn 2024 – 2025, cá nhân trong nước dù có giá trị giao dịch lớn song không có vai trò dẫn dắt.

“Sức ảnh hưởng của nhà đầu tư cá nhân thể hiện qua việc họ có xu hướng mua mạnh khi thị trường tăng, bán mạnh khi thị trường giảm”, ông Minh phân tích.

Tổ chức trong nước có vai trò nổi bật nhất, với tương quan Pearson (chỉ số đo lường mức độ và hướng của mối quan hệ tuyến tính giữa hai biến số liên tục trong một tập dữ liệu) ở mức 0,23 rất có ý nghĩa, cho thấy dòng tiền tổ chức nội trở thành động lực chính của VN-Index giai đoạn 2024–2025.

Trong khi đó, tổ chức nước ngoài lại có ảnh hưởng không ổn định với thị trường chứng khoán.

Ông Minh nhìn nhận nhóm nhà đầu tư tác động đến VN-Index đã thay đổi. Trong giai đoạn 2019-2025, cá nhân trong nước đóng vai trò dẫn dắt. Nhưng xét riêng 2024-2025, tổ chức trong nước mới là nhóm tác động mạnh mẽ nhất với biến động VN-Index.

Đồng quan điểm, các chuyên gia Chứng khoán Mirae Asset cho rằng vai trò của nhóm nhà đầu tư tổ chức trong nước ngày càng trở nên hiện hữu khi tỷ trọng giá trị giao dịch của nhóm này đã tăng từ mức 6-10% ở giai đoạn 2023 – 2024 lên đến 40-50% ở bốn tháng gần nhất. Tại đây, Mirae Asset cho rằng sự tham gia mạnh mẽ của nhóm nhà đầu tư trong nước là động lực chính giúp mức thanh khoản bình quân mỗi phiên tăng lên 46,6 nghìn tỷ đồng trong tháng 8 tăng 42% so với cùng kỳ. 

Theo các chuyên gia, nhà đầu tư tổ chức ở đây có thể hiểu là những doanh nghiệp sản xuất có nhu cầu đầu tư vào thị trường chứng khoán, với một số trường hợp điển hình như CTCP Cơ điện lạnh (REE Corp), CTCP Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng…

Ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc Đầu tư CTCP Blue Horizon nhìn nhận sự khó khăn trong lĩnh vực sản xuất khiến các kênh đầu tư (chứng khoán, vàng, tài sản số…) trở nên hấp dẫn hơn. Do đó, nhiều chủ doanh nghiệp sản xuất dù tiếp cận được các gói vay lãi suất tốt từ ngân hàng, song họ vẫn chưa có nhu cầu mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, mà đi tìm lợi nhuận từ các kênh đầu tư.