Chánh án TAND TP. Hà Nội: Bỏ quy định tòa án thu thập chứng cứ tạo thuận lợi cho người dân hơn

THỤC ANH (GHI)

10:40 23/11/2023

Góp ý dự thảo Luật Toà án nhân dân (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Hữu Chính (đoàn TP. Hà Nội đồng tình với sửa đổi về thu thập chứng cứ, cho rằng việc tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ phù hợp với thực tiễn và xu thế hiện nay.

Chiều 22/11, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về Luật Toà án nhân dân (sửa đổi). Nhiều ý kiến băn khoăn, tranh luận về quy định toàn án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ.

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đoàn TP. Hà Nội), Chánh án TAND Hà Nội đã trao đổi với báo chí quan điểm của ông về những điểm mới trong điều chỉnh nhiệm vụ và quyền hạn thu thập chứng cứ của toà án.

Thưa ông, tại Điều 15 của dự thảo Luật Toà án nhân dân (sửa đổi) về việc thu thập chứng cứ có nhiều điểm mới so với luật hiện hành khi quy định tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ. Quan điểm của đại biểu khi sửa đổi quy định này như thế nào?

Ông Nguyễn Hữu Chính: Việc thu thập chứng cứ quy định tại Điều 15 dự thảo quy định "Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được các bên thu thập chứng cứ, giao nộp, làm rõ tại phiên tòa theo quyết định của pháp luật tố tụng và kết quả tranh tụng tại phiên tòa để xét xử. Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ". Đây là nội dung hoàn toàn mới so với Luật hiện hành, tôi nhất trí với quy định này bởi một số lý do.

Thứ nhất, việc tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ phù hợp với thực tiễn và xu thế hiện nay, phù hợp với các nguyên tắc pháp luật và các quy định về tố tụng hiện hành. Trong các vụ án hình sự, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có trách nhiệm thu thập chứng cứ để làm căn cứ buộc tội. Nhưng khi thấy việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, tòa án có quyền yêu cầu trả điều tra bổ sung.

Quy định này hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc công bằng và nguyên tắc suy đoán vô tội. Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 cũng đã quy định quyền, nghĩa vụ cung cấp chứng cứ và chứng minh trở thành nguyên tắc cơ bản. Tòa án xét xử theo hướng chứng cứ đến đâu, xét xử tới đó. Tòa án không tự mình thu thập chứng cứ mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho đương sự trong một số trường hợp nhất định.

nguyen-huu-chinh — Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đoàn TP. Hà Nội), Chánh án TAND Hà Nội. Ảnh: Phạm Thắng.

Thứ hai, việc đương sự thu thập, giao nộp chứng cứ sẽ làm giảm vai trò của trọng tài của tòa án. Trong thực tiễn áp dụng quy định này cho thấy, nếu toà án tự mình thu thập chứng cứ có thể dẫn đến việc không tránh khỏi những câu hỏi: Tại sao lại thu thập tài liệu này mà không thu thập tài liệu khác? Liệu được thu thập, có lợi hay bất lợi cho bên kia?...

Bên cạnh đó, tòa án đi thu thập tài liệu cho đương sự, vô hình chung đã làm thay việc cho đương sự khiến họ trông chờ, ỷ lại vào tòa án, lâu dài sẽ dẫn đến tình trạng quá tải trong công việc so với biên chế hiện nay và giải quyết vụ án sẽ bị kéo dài.

Thứ ba, việc đương sự tự thu thập, giao nộp chứng cứ phù hợp với thông lệ quốc tế hiện nay. Một số nước tiên tiến trên thế giới hiện nay đã đề cao vai trò bên đương sự trong việc chứng minh sự việc. Đương sự hoặc luật sư của các bên sẽ tiến hành hoạt động thu thập chứng cứ. Trong suốt quá trình tố tụng, bên nguyên đơn và bên bị đơn liên tục công bố chứng cứ lý lẽ, căn cứ pháp lý để chứng minh, biện luận cho quyền lợi hợp pháp của mình trước tòa án.

Pháp luật một số nước như Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Úc, Trung Quốc,... nếu một bên từ chối không cung cấp chứng cứ hoặc không trả lời về một vấn đề nào đó thẩm phán sẽ ban hành lệnh buộc người từ chối phải cung cấp chứng cứ hoặc áp dụng các biện pháp chế tài cần thiết. Nếu người không cung cấp chứng cứ là bị đơn thì thẩm phán xét quyết định giải quyết vụ kiện hoàn toàn trên chứng cứ do nguyên đơn xuất trình tại tòa.

Thứ tư, việc thu thập, giao nộp chứng cứ của đương sự vẫn đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Theo quan điểm của tôi việc bỏ quy định tòa án thu thập chứng cứ đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân hơn. Theo các báo cáo kết quả điều tra xã hội học hiện nay và tài liệu khác liên quan đến việc đánh giá chỉ số thông minh của người Việt Nam trình độ dân trí nước ta ngày càng được nâng cao.

Bên cạnh đó, đội ngũ luật sư tư vấn hiện nay phát triển cả về số lượng và chất lượng. Hiện nay trên toàn quốc có số lượng là 17.918 luật sư, gần 6.000 tổ chức hành nghề luật sư và các trung tâm trợ giúp pháp lý trên các tỉnh, thành phố. Đối với những người yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn, những người già, người nghèo trong xã hội còn được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí.

Như vậy, họ hoàn toàn có quyền có cơ hội tiếp cận với công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đương sự vẫn có thể thông qua các tổ chức hành nghề luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý để nhờ họ hỗ trợ việc cung cấp tài liệu, chứng cứ trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ kiện.

Sửa đổi Điều 15 lần này còn quy định cụ thể hơn những hỗ trợ của toà án với đương sự. Điểm mới này sẽ tạo hiệu quả gì trong thực tế?

Ông Nguyễn Hữu Chính: Dự thảo hiện nay tại khoản 2, khoản 3, Điều 15 còn quy định là "Tòa án hướng dẫn yêu cầu đương sự thu thập chứng cứ và lập hồ sơ về việc dân sự, vụ án hành chính, tòa án hỗ trợ đương sự là người yếu thế trong xã hội, thu thập chứng cứ cho việc dân sự, vụ án hành chính theo quy định của pháp luật".

Như vậy, dự thảo mới lần này đương sự còn được tạo điều kiện thuận lợi hơn nhiều so với trước kia. Tuy nhiên, theo luật hiện hành và thực tiễn hiện nay, có một số trường hợp khi tòa án yêu cầu thu thập, giao nộp tài liệu liên quan đến một số cơ quan nhà nước và tổ chức còn gặp nhiều khó khăn. Nếu phó mặc cho đương sự tự mình thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan đến cơ quan, tổ chức này thì sẽ gặp khó khăn hơn nữa.

Vì vậy, trong dự thảo, tôi đề nghị bổ sung thêm ngoài việc quy định tòa án hỗ trợ là người yếu thế trong xã hội trong việc thu thập chứng cứ, việc dân sự và hành chính, cần bổ sung thêm tòa án hỗ trợ đương sự trong việc xác minh, thu thập tài liệu do các cơ quan nhà nước tổ chức đang lưu giữ, quản lý hồ sơ đó.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Bài liên quan

Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội: Tội phạm mạng lan nhanh hơn điện và tàn phá hơn bão

Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội: Áp Thuế tối thiểu toàn cầu cần sẵn sàng khi nhà đầu tư khiếu kiện

Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội: Bệnh nhân xin giấy chuyển viện rất phiền toái, mệt mỏi

Đại biểu Quốc hội nêu cách giúp Hà Nội thu hút nhân tài hiệu quả

Tags:

Luật Tòa án nhân dân sửa đổi

toà án không phải thu thập chứng cứ

Chánh án TAND TP. Hà Nội

Nguyễn Hữu Chính

Quốc hội

Tags:

Luật Tòa án nhân dân sửa đổi

toà án không phải thu thập chứng cứ

Chánh án TAND TP. Hà Nội

Nguyễn Hữu Chính

Quốc hội

Cùng chuyên mục

Lý do Huế xử phạt Hello Quốc tế Việt Nam

Tổ chức thi công hai nhà xưởng khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, CTCP Hello Quốc tế Việt Nam vừa bị UBND phường Hương Trà, TP. Huế xử phạt hành chính 130 triệu đồng.

Pháp luật - 10/07/2026 08:35

Vì sao cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu bị khởi tố?

Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (cũ) Dương Thành Trung bị khởi tố.

Pháp luật - 09/07/2026 11:10

Hàng chục khách hàng mua dự án Asiana chưa được bàn giao căn hộ đúng hạn

Thanh tra TP. Đà Nẵng xác định có 26 hợp đồng mua bán tại dự án khu căn hộ Asiana đã quá thời hạn bàn giao căn hộ theo cam kết, nhưng chủ đầu tư vẫn chưa bàn giao cho khách hàng.

Pháp luật - 09/07/2026 08:41

Chủ tịch Việt Phát bị tạm hoãn xuất cảnh

Bà Lê Thị Thanh Lệ, Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của CTCP Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát (HoSE: VPG), bị cơ quan thuế áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Pháp luật - 08/07/2026 14:29

Chính phủ đề xuất sửa 2 luật lớn liên quan đến bất động sản theo thủ tục rút gọn

Chính phủ đề nghị bổ sung dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) vào chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Pháp luật - 08/07/2026 14:15

Nguyên Phó Tổng Giám đốc ACV Đỗ Tất Bình bị khai trừ khỏi Đảng

Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định khai trừ khỏi Đảng đối với ông Đỗ Tất Bình, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam.

Pháp luật - 08/07/2026 07:00

Khởi tố 12 bị can chiếm đoạt 900 tỷ đồng vụ hợp đồng kỳ nghỉ

12 đối tượng đã chiếm đoạt khoảng 900 tỷ đồng thông qua gần 10.000 hợp đồng kỳ nghỉ được ký kết. Cơ quan chức năng đã kịp thời phong tỏa, ngăn chặn giao dịch đối với tài sản liên quan đến hành vi phạm tội trị giá khoảng 130 tỷ đồng.

Pháp luật - 07/07/2026 15:36

Doanh nghiệp FDI cần làm gì truớc những chính sách mới?

Trong bối cảnh khung pháp lý liên tục được điều chỉnh, việc chủ động cập nhật chính sách là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý và tối ưu hóa hoạt động vận hành.

Pháp luật - 07/07/2026 14:02

Hé lộ số lượng kim cương PNJ tiêu thụ mỗi năm

Bình quân mỗi năm, PNJ sử dụng từ vài chục nghìn cho tới cả trăm nghìn carat kim cương, đồng thời tích cực tái sử dụng nguồn nguyên liệu này thông qua hoạt động thu đổi.

Pháp luật - 07/07/2026 14:02

Thanh tra làm rõ vướng mắc tại dự án Nam Cầu Dài của Tập đoàn Sơn Hải

Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa ban hành kết luận thanh tra về những khó khăn, vướng mắc kéo dài tại dự án Khu đô thị Nam Cầu Dài, trong đó làm rõ nguyên nhân doanh nghiệp dự án bị cưỡng chế thuế.

Pháp luật - 06/07/2026 10:06

Khi Mr Pips bị bắt, cha mẹ rút hàng trăm tỉ đồng mua 314 lượng vàng bỏ vào vali mang đi gửi

Sau khi biết con trai là Phó Đức Nam (tức Mr Pips) bị bắt, bố mẹ của siêu lừa này đã gấp rút tất toán hàng trăm tỉ đồng khỏi ngân hàng để mua 500.000 USD cùng 314 lượng vàng SJC rồi chia vào vali, ba lô mang gửi người thân nhằm tránh bị cơ quan điều tra thu giữ.

Pháp luật - 05/07/2026 16:41

Vụ PNJ-LAB: Không phải cứ có giấy kiểm định là khách hàng được bồi thường

Vụ án buôn lậu kim cương có liên quan đến nguyên Giám đốc PNJ-LAB khiến nhiều người từng mua kim cương kèm giấy chứng nhận của đơn vị này không khỏi lo lắng. Theo luật sư, người tiêu dùng chưa nên quá hoang mang, bởi quyền yêu cầu đổi trả, bồi thường hay hủy giao dịch sẽ phụ thuộc vào việc có chứng minh được viên kim cương thực tế khác với thông tin đã được kiểm định hay không.

Pháp luật - 05/07/2026 09:44

Khoảng 2.600 tỷ đồng bị chiếm đoạt qua các vụ án 'hợp đồng kỳ nghỉ'

Công an Hà Nội và TP.HCM đã tiếp nhận khoảng 2.500 đơn kiến nghị, tố giác liên quan đến "hợp đồng kỳ nghỉ", với tài sản bị chiếm đoạt bước đầu được đánh giá lên đến khoảng 2.600 tỷ đồng.

Pháp luật - 04/07/2026 17:47

Quy định mới về các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Theo quy định mới của Chính phủ, cá nhân, chủ hộ kinh doanh có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá thời hạn nộp trên 120 ngày sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.

Pháp luật - 04/07/2026 09:43

Đấu giá sân vận động Chi Lăng lần thứ hai tiếp tục 'ế' khách

Phiên đấu giá quyền sử dụng đất tại Khu phức hợp thương mại và dịch vụ cao tầng sân vận động Chi Lăng với giá khởi điểm hơn 9.550 tỷ đồng tiếp tục không có nhà đầu tư đăng ký tham gia. Đây là lần thứ hai liên tiếp khu "đất vàng" giữa trung tâm Đà Nẵng đấu giá bất thành, dù giá khởi điểm đã được điều chỉnh giảm.

Pháp luật - 04/07/2026 06:45

22 trường hợp nào được miễn thuế thu nhập cá nhân?

Nghị định mới của Chính phủ quy định chi tiết các khoản thu nhập được miễn thuế, trong đó có chuyển nhượng nhà đất duy nhất, kiều hối, lãi tiền gửi ngân hàng và nhiều khoản thu nhập liên quan đến đổi mới sáng tạo.

Pháp luật - 03/07/2026 13:58

Đọc nhiều

Nhân vật

Cổ phiếu chip kéo Nasdaq tăng mạnh, giá vàng và bạc phục hồi

Lý do Huế xử phạt Hello Quốc tế Việt Nam

Thế giới đồng hồ xa xỉ: Hoài niệm trở lại trong hình hài đương đại

Thủ tướng yêu cầu giải ngân 100% vốn 4 chương trình mục tiêu quốc gia trong năm 2026

Becamex hé lộ bước đi mới tại khu công nghiệp hơn 4.600 tỷ ở Khánh Hòa

Chủ tịch BlackRock Thụy Sĩ: Dòng tiền vẫn chưa theo kịp nhu cầu vốn xanh

Dự án Golden Hills City của Trung Nam tăng vốn từ 4.400 tỷ lên gần 15.500 tỷ đồng

Agribank chào bán 15.000 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng 2026

Quản trị minh bạch: Nền tảng bền vững trong hành trình ESG của PVFCCo – Phú Mỹ

Từ tài nguyên Việt Nam đến đối tác quốc tế: MSR mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược toàn cầu

Chánh án TAND TP. Hà Nội: Bỏ quy định tòa án thu thập chứng cứ tạo thuận lợi cho người dân hơn

Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đoàn TP. Hà Nội), Chánh án TAND Hà Nội. Ảnh: Phạm Thắng.

Lý do Huế xử phạt Hello Quốc tế Việt Nam

Vì sao cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu bị khởi tố?

Hàng chục khách hàng mua dự án Asiana chưa được bàn giao căn hộ đúng hạn

Chủ tịch Việt Phát bị tạm hoãn xuất cảnh

Chính phủ đề xuất sửa 2 luật lớn liên quan đến bất động sản theo thủ tục rút gọn

Nguyên Phó Tổng Giám đốc ACV Đỗ Tất Bình bị khai trừ khỏi Đảng

Khởi tố 12 bị can chiếm đoạt 900 tỷ đồng vụ hợp đồng kỳ nghỉ

Doanh nghiệp FDI cần làm gì truớc những chính sách mới?

Hé lộ số lượng kim cương PNJ tiêu thụ mỗi năm

Thanh tra làm rõ vướng mắc tại dự án Nam Cầu Dài của Tập đoàn Sơn Hải

Khi Mr Pips bị bắt, cha mẹ rút hàng trăm tỉ đồng mua 314 lượng vàng bỏ vào vali mang đi gửi

Vụ PNJ-LAB: Không phải cứ có giấy kiểm định là khách hàng được bồi thường

Khoảng 2.600 tỷ đồng bị chiếm đoạt qua các vụ án 'hợp đồng kỳ nghỉ'

Quy định mới về các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Đấu giá sân vận động Chi Lăng lần thứ hai tiếp tục 'ế' khách

22 trường hợp nào được miễn thuế thu nhập cá nhân?

Ông chủ phía sau dự án bệnh viện gần 5.000 tỷ đồng 'đắp chiếu' ở Đà Nẵng

Kinh tế TP.HCM đang dần vận hành bằng những động lực mới

Kỷ lục chưa từng có về số doanh nghiệp giải thể

Nghệ An trước vận hội mới - Bài cuối: Khát vọng cực tăng trưởng mới

Các tập đoàn toàn cầu không còn đến Việt Nam vì ưu đãi

[Gặp gỡ thứ Tư] Chủ tịch Hoàng Gia Phát Group: Kinh doanh để phụng sự và trả nợ cuộc đời

Nữ tiến sĩ đóng góp bền bỉ cho hạnh phúc của trẻ thơ và bình đẳng giới

Cộng đồng mạng mê mẩn 'cô Kim mặt ngầu' đội bắn súng Olympic Hàn Quốc

Chánh án TAND TP. Hà Nội: Bỏ quy định tòa án thu thập chứng cứ tạo thuận lợi cho người dân hơn

Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (đoàn TP. Hà Nội), Chánh án TAND Hà Nội. Ảnh: Phạm Thắng.

Đáng đọc