Bước tiến mới đưa cảng biển Hải Phòng thành trung tâm logistics quốc tế

Cảng biển Hải Phòng sẽ có thêm 4 bến cảng mới tại Lạch Huyện

Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án xây dựng các bến số 9, 10, 11 và 12 tại khu bến Lạch Huyện, Hải Phòng, với tổng vốn lên tới 24.846 tỷ đồng. Đây là dự án trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, được phân kỳ thành hai giai đoạn: giai đoạn 1 (2026–2030) xây dựng bến 9 và 10; giai đoạn 2 (2031–2035) xây dựng bến 11 và 12.

Tổng chiều dài cầu cảng lên tới 1.800m, khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn từ 12.000 đến 18.000 TEU. Kèm theo là hệ thống bãi chứa, kho xưởng, hạ tầng kỹ thuật và thiết bị xếp dỡ đồng bộ, hiện đại. Dự án không chỉ tăng năng lực thông qua hàng hóa, mà còn góp phần hiện thực hóa quy hoạch tổng thể cảng biển quốc gia, thúc đẩy phát triển khu phi thuế quan và logistics phía sau cảng.

Ông Lê Trung Kiên, Trưởng Ban Quản lý KKT Hải Phòng nhận định: "Việc đầu tư thêm 4 bến cảng tại Lạch Huyện không chỉ tận dụng triệt để lợi thế địa kinh tế, mà còn tạo đà để Hải Phòng phát triển thành đầu mối giao thương lớn của miền Bắc".

Hiện nay, khu bến Lạch Huyện có tổng cộng 8 bến đang được khai thác và đầu tư xây dựng. Trong đó, bến số 1, 2 có tổng công suất thiết kế 1,1 triệu TEUs/năm, đã đưa vào khai thác năm 2018, lượng hàng thông qua năm 2024 đạt 1,6 triệu TEUs (tương đương khoảng 19 triệu tấn.

Bến 5, 6 (công suất thiết kế 1,6 triệu TEUs/năm) đã công bố, 3 đưa vào hoạt động tháng 2/2025. Bến số 3, 4 (công suất thiết kế 1,6 triệu TEUs/năm) đã được đưa vào khai thác tháng 4/2025. Bến số 7, 8 đang triển khai các thủ tục thực hiện đầu tư, dự kiến hoàn thành đưa vào khai thác vào năm 2027.

Còn theo Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 mới được Bộ Xây dựng phê duyệt, Lạch Huyện cũng là khu bến được xác định sẽ ưu tiên đầu tư theo quy hoạch, để đến năm 2030, khu bến này sẽ đáp ứng cho lượng hàng hóa từ 61,4 - 90 triệu tấn và lượng hành khách từ 10,5 - 11 nghìn lượt khách. Khu bến sẽ có từ 14 - 16 bến cảng, gồm từ 15 - 18 cầu cảng với tổng chiều dài từ 5.625 - 6.875m (chưa bao gồm các bến cảng khác).

Trong đó, các khu bến số 1, 2, bến 3, 4 tiếp nhận tàu trọng tải đến 165.000 tấn (12.000 Teu). Các bến từ bến số 5 tới bến số 10 tiếp nhận tàu trọng tải đến 200.000 tấn (18.000 Teu), phù hợp với kết cấu hạ tầng liên quan.

Ngoài ra, khu bến Lạch Huyện cũng được quy hoạch bến cảng Gót 1 và Gót 2, với các cầu cảng tổng hợp, rời, tiếp nhận tàu trọng tải đến 100.000 tấn. Đồng thời, có 2 bến cảng Cái Tráp 1 và Cái Tráp 2 lần lượt tiếp nhận tàu trọng tải đến 150.000 tấn và 100.000 tấn. Khu vực cũng quy hoạch bến cảng số 21, số 22 đón hàng lỏng/khí với tổng chiều dài 600m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 150.000 tấn.

Ngoài Lạch Huyện, còn có bến khởi động khu bến Nam Đồ Sơn (Hải Phòng), các bến cảng tại khu bến Đình Vũ và bến cảng Văn Úc phục vụ di dời các bến cảng trên sông Cấm.

Hải Phòng hướng tới trung tâm cảng biển đặc biệt vào năm 2050

Theo thống kê, trong năm 2024, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt 106,5 triệu tấn, trong đó hàng container chiếm 78,2 triệu tấn, tương đương 7,2 triệu TEU.

Giai đoạn 2020–2024, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 5,8%/năm, trong đó hàng container tăng 7,2%/năm; hàng tổng hợp, rời tăng 0,7%/năm; hàng lỏng/khí: tăng 8,9%/năm.

Trong khi lượng hàng tăng đều, số lượt tàu biển qua cảng lại giảm nhẹ (âm 0,9%), nhưng tổng dung tích tàu tăng 4,8%. Điều này cho thấy xu hướng tàu lớn ngày càng chiếm ưu thế khi cập cảng Hải Phòng. Hiện nay, bến số 5 và 6 khu bến Lạch Huyện đã tiếp nhận được tàu container trọng tải đến 160.000 tấn giảm tải.

Hệ thống cảng biển Hải Phòng đang có quy mô lớn nhất miền Bắc, hình thành được 14 tuyến vận tải quốc tế. Trong số này có 6 tuyến xuyên Thái Bình Dương đi trực tiếp châu Mỹ, một tuyến đi châu Úc, 2 tuyến đi Ấn Độ và nhiều tuyến nội Á khác.

Với nền tảng hiện tại, cùng với kế hoạch phát triển về quy mô, thu hút dòng vốn đầu tư, Cảng biển Hải Phòng được định hình để trở thành trung tâm cảng biển đặc biệt, trung tâm logistics quốc tế.

Theo Quyết định số 1579/QĐ-TTg (năm 2021) và Quyết định số 140/QĐ-TTg (năm 2025), hệ thổng cảng Hải Phòng được xác định là cảng biển đặc biệt - cửa ngõ quốc tế của khu vực phía Bắc.

Mục tiêu đến năm 2030, hệ thống cảng Hải Phòng sẽ gồm 61–73 bến cảng, 98–111 cầu cảng với chiều dài hơn 20 km; sản lượng hàng hóa thông qua từ 175,4 đến 215,5 triệu tấn/năm, trong đó hàng container từ 12,15 triệu đến 14,92 triệu TEU (chưa bao gồm hàng container trung chuyển quốc tế); hành khách từ 20,4 nghìn lượt khách đến 22,8 nghìn lượt khách.

Đồng thời, quy mô các khu bến cảng thuộc Cảng biển Hải Phòng được quy hoạch đến năm 2030 có từ 61-73 bến cảng, tương ứng với 98 đến 111 cầu cảng, có tổng chiều dài từ 20 đến 23,4 km.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều dự án cần được tập trung với nguồn vốn lớn. Theo ước tính, nhu cầu vốn đầu tư hệ thống cảng biển đến năm 2030 khoảng 78.028 tỷ đồng, gồm vốn đầu tư cho hạ tầng hàng hải công cộng khoảng 11.950 tỷ đồng và nhu câu vốn đầu tư cho bến cảng khoảng 66.078 tỷ đồng (chỉ bao gồm các bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ hàng hóa).

Việc có định hướng phát triển bài bản theo quy hoạch quốc gia, Hải Phòng đang và sẽ tiếp tục đón được những dòng vốn lớn đầu tư vào cảng biển, góp phần thực hiện thành công muc tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế. Dự kiến, đến năm 2050, hệ thống cảng biển Hải Phòng sẽ đáp ứng cho hàng hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 5 - 5,3%/năm, lượng hành khách với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 1,5 - 1,6%/năm.