Margin lập kỷ lục, nhưng chưa 'căng'

Theo thống kê, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) của các công ty chứng khoán (CTCK) tại thời điểm cuối quý III/2025 đạt khoảng 370.000 tỷ đồng, tăng 78.000 tỷ so với cuối quý II và cũng là con số cao nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam.

Trong đó, thị trường ghi nhận có 13 CTCK với dư nợ margin đạt trên 10.000 tỷ, nhóm này có tổng dư nợ margin đạt 262.776 tỷ đồng, chiếm 71% toàn thị trường. Hầu hết các CTCK trong nhóm này đều có dư nợ margin tăng mạnh so với số đầu năm. Nhiều đơn vị mới lọt vào danh sách như ACBS, VIX, VPBankS, KIS Việt Nam, Kafi.

Hoạt động cho vay ký quỹ của các CTCK tăng mạnh là một trong những động lực quan trọng dẫn dắt chỉ số chứng khoán tăng điểm mạnh mẽ trong quý III (tăng khoảng 21%). Đi cùng với đà tăng về mặt điểm số, thanh khoản thị trường cũng rất sôi động với nhiều phiên đạt hơn tỷ USD.

Vì thế, sau phiên giảm điểm kỷ lục 20/10, đã có nhiều lo ngại về tình trạng "căng" margin trên TTCK. Tuy nhiên, tính toán của Nhadautu.vn cho thấy tỷ lệ cho vay ký quỹ/vốn chủ sở hữu của các CTCK vẫn chưa quá "căng".

Tỷ lệ cho vay ký quỹ/VCSH của các công ty chứng khoán có dư nợ margin trên 10.000 tỷ đồng. Tổng hợp: Hạc Hiên.

Theo quy định, tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ của một công ty chứng khoán không được vượt quá 200% vốn chủ sở hữu của công ty chứng khoán.

Tính đến cuối quý 2/2025, tổng vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán vào khoảng 287.000 tỷ đồng, kéo theo tỷ lệ margin/VCSH toàn thị trường lên hơn 100%.

Ước tính đến cuối quý 3/2025, dù tỷ lệ margin/VCSH tăng lên quanh ngưỡng 120%, song dư địa cho vay toàn ngành vẫn còn đáng kể.

Thống kê của Nhadautu.vn dựa trên các đơn vị có dư nợ margin trên 10.000 tỷ đồng cho thấy chỉ có duy nhất MBS, HSC, Mirae Asset, KIS Việt Nam vượt 180%. Trong đó, tỷ lệ cho vay ký quỹ/VCSH của MBS đạt 207%, mức cao nhất trong nhóm thống kê.

TCBS, công ty chứng khoán có dư nợ margin lớn nhất, gây bất ngờ với tỷ lệ cho vay ký quỹ/VCSH đạt 96%, giảm nhẹ so với hồi đầu năm (97%). Nguyên nhân do vốn chủ sở hữu TCBS trong kỳ tăng gấp 1,6 lần nhờ hoạt động chào bán cổ phần riêng lẻ và chào bán cổ phiếu IPO.

Tương tự, tỷ lệ dư nợ margin/VCSH của các CTCK lớn khác cũng chưa quá "căng" như: SSI (128%), VPBankS (132%), VPS (158%).

Đáng chú ý, nhiều công ty dù có dư nợ margin tăng mạnh, song tỷ lệ vẫn ở mức 2 chữ số như VIX (80%), VNDirect (70%).

Công ty chứng khoán cấp tập tăng vốn

Nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của thị trường trong giai đoạn mới, các CTCK đã và đang cấp tập tăng vốn.

Trong đó, VPS, công ty top 1 thị phần môi giới sàn HoSE, vào ngày 10/10 đã hoàn tất phát hành và chuyển giao 710 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, nâng số lượng cổ phiếu đang lưu hành lên 1,28 tỷ đơn vị, tương đương vốn điều lệ 12.800 tỷ đồng.

VPS hiện đang triển khai IPO 203,3 triệu cổ phiếu với giá khởi điểm 60.000 đồng/CP, sau đó tiếp tục chào bán riêng lẻ 161,85 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Sau khi hoàn thành cả 3 phương án, VPS sẽ tăng mạnh vốn điều lệ lên 16.442 tỷ đồng, cùng nguồn thặng dư vốn cổ phần rất lớn.

Tương tự, VPBankS đang triển khai IPO cổ phiếu, phân phối tối đa 375 triệu cổ phiếu, tương đương 25% vốn điều lệ ở mức giá 33.900 đồng/CP. Dự kiến, công ty sẽ huy động được 12.712,5 tỷ đồng.

Trước đó, TCBS đã hoàn tất đợt bán 231,1 triệu cổ phiếu IPO với giá 46.800 đồng mỗi đơn vị. Vốn điều lệ sau thương vụ tăng lên 23.133 tỷ đồng. Doanh nghiệp này dự kiến thu về 10.817 tỷ đồng sau IPO. Khoảng 70% số tiền thu được sẽ dùng để đầu tư cho hoạt động tự doanh chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu), và 30% phục vụ cho vay margin.

Tháng 9 vừa qua, SSI đã phân phối thành công 100% lượng cổ phiếu chào bán cho 18 nhà đầu tư - trong đó, 38,14 triệu cổ phiếu được phân phối cho nhà đầu tư trong nước và 65,89 triệu cổ phiếu được phân phối cho nhà đầu tư nước ngoài. Giá chào bán 31.300 đồng/cổ phiếu, SSI thu về hơn 3.256,5 tỷ đồng từ đợt chào bán cổ phiếu lần này.

Đầu tháng 9, SSI công bố kế hoạch bán 415,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, nâng vốn từ 20.779 tỷ lên gần 25.000 tỷ đồng, dẫn đầu toàn ngành. Với giá bán 15.000 đồng/CP, SSI sẽ thu về khoảng 6.200 tỷ. Số tiền này sẽ được dùng để bổ sung vốn cho vay ký quỹ (margin), đầu tư vào trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi.

Hay mới đây, Chứng khoán Vietcap đề xuất phương án chào bán tối đa 127,5 triệu cổ phiếu, giá chào bán không thấp hơn giá trị sổ sách của công ty tại thời điểm 31/12/2024 là 18.026 đồng/CP. Tính theo mức giá này, công ty sẽ tăng vốn lên 8.502 tỷ đồng.

Ngoài những cái tên kể trên, một số CTCK khác như HSC, Kafi, TPS, MBS... cũng lên kế hoạch phát hành hàng trăm triệu cổ phiếu trong thời gian tới.

Trên nền tảng tích cực của ổn định kinh tế vĩ mô, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết..., giới phân tích kỳ vọng dòng vốn mới từ hoạt động cho vay margin sẽ tiếp tục là một trong những động lực chính thúc đẩy VN-Index trong những tháng cuối năm 2025.