Bộ Tài chính trình phương án mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng

Ngày 9/9, Bộ Tư pháp đã công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) của Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).

CPI vượt quá 20%, điều chính là cần thiết

Theo dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về điều chỉnh mức GTGC của thuế TNCN do Bộ Tài chính trình lên, mức GTGC quy định tại Điều 1 Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 được điều chỉnh như sau: Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế (ĐTNT) là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc (NPT) là 6,2 triệu đồng/tháng.

Hiệu lực thi hành của Nghị quyết này kể từ ngày ký và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Được biết, theo Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ đối với ĐTNT là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm và mức giảm trừ đối với mỗi NPT là 4,4 triệu đồng/tháng, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/ 7/2020 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2020.

Tại tờ trình Dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về điều chỉnh mức GTGT của Thuế TNCN gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính cho biết, với mức biến động chỉ số giá (CPI) năm 2025 dự kiến từ 4,5-5% thì biến động chỉ số CPI từ 2020 đến hết 2025 theo tính toán của Cục Thống kê sẽ vượt 20% (khoảng 21,24%).

Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 1 Luật số 26/2012/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN) số 04/2007/QH12, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2013, Bộ Tài chính cho rằng cần thiết phải nghiên cứu điều chỉnh mức GTGC của thuế TNCN.

Thu nhập bao nhiêu mới phải nộp thuế?

Tại tờ trình này, Bộ Tài chính đưa ra 2 phương án. Phương án 1: Điều chỉnh mức GTGC theo tốc độ tăng CPI. Theo đó, giữ nguyên như Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14. Cụ thể, mức giảm trừ đối với ĐTNT là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ đối với mỗi NPT là 4,4 triệu đồng/tháng;

Phương án 2: Điều chỉnh mức GTGC theo tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người.

Theo đó, mức giảm trừ cho bản thân ĐTNT từ 11 triệu đồng/tháng lên khoảng 15,5 triệu/tháng (tăng khoảng 40,9% so với mức hiện hành; Mức giảm trừ cho mỗi NPT tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên khoảng 6,2 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 40,9% so với mức hiện hành).

Bộ Tài chính cho biết, qua tổng hợp, đa số các ý kiến tham gia đồng tình theo phương án 2, Bộ Tài chính trình Chính phủ trình UBTVQH điều chỉnh mức GTGC theo phương án 2 là điều chỉnh mức giảm trừ cho bản thân ĐTNT từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu/tháng; mức giảm trừ cho mỗi NPT tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Theo phương án này, trường hợp cá nhân không có người phụ thuộc, nếu có thu nhập tiền lương, tiền công 15 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp... thì người này không phải nộp thuế TNCN;

Nếu thu nhập 20 triệu, sau khi trừ các khoản, số thuế phải nộp chỉ là 120.000 đồng/tháng (chiếm khoảng 0,6% tổng số thu nhập).

Trường hợp cá nhân có 1 NPT, nếu có thu nhập tiền lương, tiền công 25 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các khoản, số thuế phải nộp bằng 33,75 nghìn đồng/tháng;

Nếu thu nhập 30 triệu, chỉ phải đóng 265 nghìn đồng/tháng (chiếm khoảng 0,88% tổng thu nhập của cá nhân).

Trường hợp có các khoản phụ cấp, trợ cấp, tham gia bảo hiểm hưu trí tự nguyện,... được trừ trước khi tính thuế nữa thì số thuế phải nộp còn thấp hơn (hoặc không phải nộp).

Trường hợp cá nhân có 2 NPT, nếu có thu nhập tiền lương, tiền công 30 triệu đồng/tháng thì không phải nộp thuế TNCN; Nếu thu nhập 40 triệu đồng/tháng,tiền thuế phải nộp là 540 nghìn đồng/tháng (khoảng 1,35%).

Trường hợp có các khoản phụ cấp, trợ cấp, tham gia bảo hiểm hưu trí tự nguyện.... được trừ trước khi tính thuế nữa thì số thuế phải nộp còn thấp hơn.

Giảm gần 50% người nộp thuế, ngân sách giảm thu khoảng 21.000 tỷ đồng

Bộ Tài chính tính toán, khi áp dụng theo phương án 2 thì hầu hết số người nộp thuế ở bậc 1 sẽ chuyển sang diện không phải nộp thuế (khoảng trên 95% người nộp thuế ở bậc 1), một phần cá nhân nộp thuế ở bậc 2 chuyển sang diện không phải nộp thuế hoặc chuyển xuống nộp thuế ở bậc 1.

Tương tự những cá nhân ở các bậc thuế còn lại đều được giảm số thuế TNCN phải nộp. Qua đó dự kiến số thu ngân sách nhà nước thuế TNCN là khoảng 84.477 tỷ đồng, giảm khoảng 21.000 tỷ đồng/năm so mức thu theo quy định hiện hành. Số người còn phải nộp thuế là khoảng 2,21 triệu người, giảm 2,18 triệu người (giảm 49,66%) (chuyển từ bậc 1 sang diện không chịu thuế) so với mức GTGC hiện hành.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính khẳng định, việc điều chỉnh nâng mức GTGC cho người nộp thuế theo các phương án nêu trên sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho người nộp thuế trong bối cảnh giá cả, lạm phát tăng so với thời điểm năm 2020.

Số thuế phải nộp sẽ được giảm cho mọi người nộp thuế, trong đó tỷ lệ giảm số thuế phải nộp của nhóm người nộp thuế ở bậc thuế thấp sẽ nhiều hơn so với những người nộp thuế ở bậc thuế cao.

Theo Chương trình công tác của UBTVQH năm 2025 tại Nghị quyết số 1326/NQ-UBTVQHI5 ngày 23/12/2024, dự kiến UBTVQH sẽ xem xét, thông qua Nghị quyết về điều chỉnh mức GTGC của thuế TNCN tại phiên họp thứ 50 (tháng 10/2025).

Có ý kiến cho rằng, mức GTGC của Thuế TNCN ở cả 2 phương án vẫn còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt thực tế về ăn, ở, đi lại, chi phí cho giáo dục, y tế và các chi phí khác của người nộp thuế và NPT.

Để mức GTGC phù hợp với thực tiễn, đảm bảo tính ổn định, phù hợp với tốc độ tăng CPI năm 2025 và giai đoạn 2026-2030, đề nghị Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh mức GTGC cho ĐTNT lên mức 20 triệu đồng/tháng (240 triệu đồng/năm); điều chỉnh mức GTGC cho mỗi NPT lên 10 triệu đồng/tháng.

Việc điều chỉnh này không chỉ đảm bảo nguyên tắc công bằng, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững mà còn góp phần hỗ trợ người dân vượt qua áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng lớn, góp phần mở rộng diện tự nguyện kê khai và nộp thuế một cách minh bạch, ổn định.