Việt Nam xếp thứ 56 bảng xếp hạng Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu

Ngày 14/12, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Diễn đàn Khởi nghiệp Quốc gia và Lễ phát động Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia 2024.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch VCCI cho biết, Việt Nam đang sở hữu một hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp vừa và nhỏ (DN SME), thu hút sự tham gia đông đảo của các trường đại học, viện nghiên cứu, quỹ đầu tư, tổ chức hỗ trợ quốc tế…

Tinh thần khởi nghiệp đã lan tỏa mạnh mẽ tại nhiều địa phương tạo nên những điểm sáng tiêu biểu. Năm 2024, lần đầu tiên hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo (KNST) của Việt Nam xếp hạng thứ 56 trong bảng xếp hạng Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Startup Blink; Hà Nội và TP.HCM lọt vào top 200, TP. Đà Nẵng lọt top 1.000 thành phố khởi nghiệp toàn cầu.

Đến nay, hệ sinh thái KNST Việt Nam nổi bật với khoảng 4.000 doanh nghiệp KNST. Đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam tiếp tục khởi sắc, với số thương vụ đầu tư mạo hiểm cải thiện từ hạng 77 (năm 2022) lên hạng 50 (năm 2024) và chỉ số số thương vụ nhận được vốn đầu tư mạo hiểm từ hạng 54 (năm 2021) lên vị trí 44 (năm 2024).

Chia sẻ về vấn đề nguồn nhân lực cho khởi nghiệp, TS. Từ Minh Hiệu, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Quốc gia (NSSC), Bộ KH&CN cho biết, Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái Khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia đến năm 2025 (Đề án 844) là đề án xây dựng hệ sinh thái, chứ không chỉ hỗ trợ một loại hình doanh nghiệp mới. Sau gần 9 năm tổ chức triển khai bức tranh khởi nghiệp ngày càng được mở rộng, không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Chia sẻ về những bài học xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, ông Hiệu cho rằng, cần đặt ra vấn đề về liên kết nguồn lực như thế nào khi các tổ chức khác nhau cùng hợp lực lại, để các nguồn lực không bị trùng lặp và sử dụng một cách hiệu quả.

"Cần làm thế nào để tạo thành mạng lưới, vì khởi nghiệp sáng tạo rất khó khăn, phải trải qua nhiều giai đoạn, từ hạt giống, ý tưởng ban đầu đến hình thành phát triển doanh nghiệp, sau đó là mở rộng. Trong chuỗi hành trình đó các startup không thể đứng một mình", Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Quốc gia (NSSC) nói.

Mô hình hỗ trợ khởi nghiệp thế giới tiên tiến đều cần nguồn lực cả bên trong và bên ngoài, kể cả tài chính từ cho vay, thậm chí là hỗ trợ tài chính không hoàn lại.

Ông Hiệu cho biết, Bộ KH&CN thời gian qua đã kết nối các nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp, đặc biệt là nguồn lực quốc tế thông qua các hoạt động như Techfest, đưa các startup của Việt Nam đi thi ở các đấu trường quốc tế, kết nối các mạng lưới tri thức kiều bào phối hợp với Bộ Ngoại giao, để hỗ trợ cho khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam hoặc kết nối với hàng chục đối tác quốc tế khác nhau.

Trong thời gian tới, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục xây dựng hành lang pháp lý, chính sách hỗ trợ cho hệ sinh thái khởi nghiệp nói chung cũng như phát triển, khai thác các nguồn lực từ sở hữu trí tuệ, phối hợp với các địa phương.

Kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp từ Singapore

Chia sẻ về kinh nghiệm từ quốc tế, ông Yayren Teo - Giám đốc Điều hành Mạng lưới Khởi nghiệp Singapore - GEN Singapore cho biết, Singapore đã sáng lập một hội đồng đưa ra các chương trình liên quan đến cố vấn, tư vấn giúp các bạn học sinh sinh viên có thể khởi nghiệp. Vào năm 2016, hội đồng này đã trở thành một tổ chức quốc tế, thu hút được rất nhiều đối tượng học hỏi liên quan tới khởi nghiệp sáng tạo đến với Singapore.

“Chúng tôi hy vọng thông qua đó sẽ tìm kiếm những dự án tiềm năng về khởi nghiệp và trao cho các bạn cơ hội về nguồn vốn để xây dựng doanh nghiệp trong tương lai”, ông Yayren nói.

Về sơ đồ liên quan đến hệ sinh thái khởi nghiệp của Singapore năm 2017, ông Yayrren cho biết, số lượng công ty ở đây lên tới 1.100 công ty. Để có thể đạt được những thành tựu như vậy, cần có sự hợp tác không chỉ giữa Chính phủ, giữa các đối tác liên quan, mà còn cần các tổ chức về tài chính, học thuật, cùng phối hợp với nhau trong hành trình này.

Thông qua hệ sinh thái này, các tổ chức khởi nghiệp có thể hiểu được những cơ chế hoạt động, văn hóa của hệ sinh thái từ đó sẽ hợp tác với nhau tốt hơn.

Để thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, một trong những điều chính phủ Singapore tập trung là tạo điều kiện, không gian chính sách cho những tài năng liên quan đến lĩnh vực công nghệ có cơ hội được phát triển. Chính vì vậy, nước này trở thành nước có các công ty kỳ lân về công nghệ chiếm một nửa trong khu vực Đông Nam Á.

“Năm 2023, Singapore xếp hạng số 8 về môi trường kinh doanh với rất nhiều ưu thế liên quan đến quỹ đầu tư, kinh nghiệm phát triển nhân lực trong lĩnh vực công nghệ hay nghiên cứu về thị trường. Chúng tôi cũng có rất nhiều chương trình giải thưởng để hỗ trợ khuyến khích cho các nhân tài phát triển trong lĩnh vực của họ", ông Yayren nói chia sẻ.

Đến năm 2024 Singapore đã vươn lên vị trí thứ 7 với chương trình GEN Program. Giá trị tổng hệ sinh thái khởi nghiệp của Singapore đạt 144 tỷ đô la Mỹ, chứng minh Singapore là một môi trường khởi nghiệp rất thuận lợi cho các doanh nghiệp, đặc biệt liên quan đến lĩnh vực công nghệ.

Một trong những chính sách tiếp theo của Singapore đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp chính là chính sách ưu đãi về thuế. Nếu trong 3 năm đầu tiên, các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể nhận được những khoản giảm trừ thuế từ 5 -15%.

Giám đốc Điều hành Mạng lưới Khởi nghiệp Singapore nhấn mạnh, để có một hành trình khởi nghiệp suôn sẻ và thuận lợi, ngoài tiềm lực kinh tế và trình độ, công nghệ sản xuất… các startup cũng rất cần chuẩn bị cho mình hành trang kiến thức về quản trị nhân sự; tích lũy kinh nghiệm từ các tình huống thực tế cũng như biết vận dụng cách thức quản lý sao cho linh hoạt và hiệu quả.