'Trái tim công nghiệp' miền Trung trước vận hội bứt phá mới

Sau gần ba thập niên hình thành và phát triển, Khu kinh tế (KKT) Dung Quất đã trở thành "trái tim công nghiệp" của miền Trung. Việc Trung ương thống nhất chủ trương xây dựng nơi đây thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia mở ra cơ hội bứt phá mới cho Quảng Ngãi.

Để làm rõ định hướng thu hút đầu tư cũng như các giải pháp cụ thể, Nhadautu.vn trao đổi với ông Nguyễn Hải Trường, Phó Trưởng Ban Quản lý KKT Dung Quất và các khu công nghiệp (KCN) tỉnh Quảng Ngãi:

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Ông đánh giá như thế nào về kết quả thu hút đầu tư của Quảng Ngãi thời gian qua, đặc biệt tại KKT Dung Quất - động lực tăng trưởng của tỉnh?

Ông Nguyễn Hải Trường: Thời gian qua, các KKT và các KCN đã thực sự phát huy vai trò đầu tàu trong phát triển công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Tính đến nay, các KKT và KCN của tỉnh đã thu hút 447 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 19,24 tỷ USD, tạo việc làm cho khoảng 81.260 lao động.

Các doanh nghiệp trên địa bàn KKT Dung Quất tiếp tục đóng góp tỷ trọng lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp, kim ngạch xuất khẩu và thu ngân sách của tỉnh, giữ vai trò trung tâm công nghiệp của Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Đáng chú ý, tỉnh đã thu hút và là điểm đến thành công của các tập đoàn, doanh nghiệp, nhà đầu tư FDI; đồng thời tiếp nhận thêm nhiều dự án quy mô lớn, tập trung vào các ngành công nghiệp nền tảng như lọc hóa dầu, luyện kim, sắt thép, cơ khí chế tạo, năng lượng, các ngành sản xuất, gia công xuất khẩu... Đây là những lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo giá trị gia tăng lớn, làm nền tảng phát triển công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistics.

Với những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, KKT Dung Quất tiếp tục khẳng định vai trò "trái tim công nghiệp" của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông có thể chia sẻ những "điểm nghẽn" trong thu hút đầu tư hiện nay?

Ông Nguyễn Hải Trường: Chúng tôi cũng nhìn nhận thẳng thắn 2 "điểm nghẽn" cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại một số khu vực còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư và triển khai dự án. Đây là vấn đề có tính chất phức tạp, liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân, nên đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Tiếp theo là hạ tầng giao thông kết nối: mặc dù hạ tầng trong KKT Dung Quất cơ bản được đầu tư tương đối đồng bộ, nhưng hệ thống giao thông kết nối liên vùng, kết nối với cao tốc Bắc - Nam, các vùng nguyên liệu và trung tâm logistics vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện để khai thác tối đa lợi thế cảng biển nước sâu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tỉnh xác định việc tháo gỡ hai "điểm nghẽn" này là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới, qua đó tạo quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Vậy Ban Quản lý đang có những giải pháp đột phá nào để thu hút nhà đầu tư trong giai đoạn mới, thưa ông?

Ông Nguyễn Hải Trường: Chúng tôi xác định cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong công tác thu hút đầu tư. Theo đó, Ban Quản lý chuyển mạnh tư duy từ "quản lý, cho phép" sang "phục vụ, đồng hành và kiến tạo", lấy doanh nghiệp làm trung tâm.

Trước hết là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng nhanh gọn, minh bạch và thực chất. Ban Quản lý tập trung rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường; chuẩn hóa quy trình giải quyết hồ sơ theo cơ chế "một cửa, một đầu mối". Mục tiêu là để nhà đầu tư chỉ cần nộp hồ sơ một lần, hạn chế tối đa việc đi lại nhiều nơi, nhiều lần. Các thông tin về quy hoạch, quỹ đất, danh mục dự án kêu gọi đầu tư, chính sách ưu đãi… được công khai, cập nhật thường xuyên, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận ngay từ giai đoạn nghiên cứu cơ hội.

Cùng với đó, chúng tôi thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản lý và hỗ trợ nhà đầu tư. Dịch vụ công trực tuyến toàn trình được triển khai đồng bộ; dữ liệu doanh nghiệp trong các KKT, KCN từng bước được số hóa nhằm giảm thủ tục giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Ban Quản lý cũng nghiên cứu ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng đầu tư, hỗ trợ tiếp nhận và xử lý hồ sơ, phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp một cách nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường đầu tư hiện đại, minh bạch và cạnh tranh.

Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường cơ chế đồng hành sau cấp phép. Mỗi dự án đều được phân công đầu mối theo dõi, hướng dẫn và hỗ trợ xuyên suốt từ giai đoạn hoàn thiện thủ tục pháp lý đến triển khai xây dựng và vận hành.

Ban Quản lý chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh; đồng thời tổ chức đối thoại định kỳ với doanh nghiệp nhằm lắng nghe và xử lý kịp thời các kiến nghị chính đáng. Không chỉ dừng ở việc cấp phép, chúng tôi chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách mới, thông tin thị trường, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng đầu tư.

Chúng tôi không chỉ hướng tới thu hút các nhà đầu tư mới mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp đang hoạt động yên tâm mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và gắn bó lâu dài với Quảng Ngãi.

Đặc biệt, tỉnh chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng, nguồn nhân lực và hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp. Công tác quy hoạch, tạo quỹ đất sạch được đẩy nhanh; hạ tầng kỹ thuật từng bước được hoàn thiện, song song với phát triển hạ tầng xã hội, nhà ở, dịch vụ cho người lao động và chuyên gia...

Cuối cùng, chúng tôi chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên nghiệp, tận tâm, am hiểu pháp luật và công nghệ; xây dựng chính quyền thực sự phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp.

Sẵn sàng cho bước phát triển chiến lược mới

Liên quan đến việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Dung Quất, ông có thể chia sẻ thêm về công tác chuẩn bị hiện nay?

Ông Nguyễn Hải Trường: Chủ trương hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Đây là bước phát triển tiếp theo trên nền tảng hơn 15 năm vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, đồng thời mở rộng không gian phát triển sang các lĩnh vực khí, điện và năng lượng mới, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, thời gian qua Ban Quản lý đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều phần việc để sẵn sàng đón các dự án năng lượng quy mô lớn. Trước hết là công tác rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện quy hoạch, bảo đảm sự thống nhất giữa Quy hoạch tỉnh, quy hoạch ngành và quy hoạch KKT Dung Quất. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút, lựa chọn và triển khai các dự án trọng điểm theo đúng định hướng phát triển dài hạn.

Song song với quy hoạch, Ban Quản lý tập trung đề xuất đầu tư, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiết yếu. Trọng tâm là hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, hệ thống cảng biển, hạ tầng cung ứng năng lượng và hạ tầng môi trường, đáp ứng yêu cầu của các dự án lọc hóa dầu, điện khí và năng lượng công nghệ cao. Mục tiêu là bảo đảm các điều kiện hạ tầng phải đi trước một bước, tạo nền tảng thuận lợi cho nhà đầu tư triển khai dự án.

Đối với hạ tầng bảo vệ môi trường, chúng tôi xác định đây là điều kiện bắt buộc để phát triển bền vững. Ban Quản lý đang phối hợp với các sở, ngành tham mưu, đề xuất chủ trương đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung tại KCN phía Đông; đồng thời hướng dẫn, phối hợp với các nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ để xem xét chấp thuận chủ trương đối với các dự án xử lý chất thải trọng điểm như Khu liên hợp xử lý chất thải tổng hợp Dung Quất và Nhà máy xử lý rác sinh hoạt kết hợp phát điện Tịnh Phong. Việc hình thành hệ thống xử lý chất thải tập trung, hiện đại sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư; chủ động làm việc, trao đổi với các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực năng lượng để cập nhật nhu cầu, tháo gỡ khó khăn và rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và địa phương được tăng cường nhằm xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Với sự chuẩn bị đồng bộ về quy hoạch, hạ tầng, quỹ đất và môi trường đầu tư, cùng quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống, Quảng Ngãi đang từng bước tạo lập đầy đủ các điều kiện cần thiết để KKT Dung Quất sớm hình thành và phát huy vai trò Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.

Thông điệp ông muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2026 là gì?

Đến với Quảng Ngãi là đến với cơ hội hợp tác lâu dài và thành công bền vững.

Ông Nguyễn Hải Trường: Năm 2026, thông điệp chúng tôi muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước là: "đồng hành tiếp nối những thành công".

Chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc mời gọi đầu tư, mà xác định rõ vai trò của chính quyền là đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp xuyên suốt từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội, triển khai thủ tục, giải phóng mặt bằng đến khi dự án đi vào hoạt động ổn định và phát triển lâu dài.

Với nền tảng công nghiệp đã được hình thành, hạ tầng KKT Dung Quất ngày càng hoàn thiện, cùng quyết tâm cải cách hành chính và chuyển đổi số mạnh mẽ, Quảng Ngãi tin tưởng sẽ mang đến cho nhà đầu tư một điểm đến ổn định, tin cậy và giàu tiềm năng.

Xin cảm ơn ông!