SHB: Kết nối nguồn lực, kiến tạo hệ sinh thái phát triển

Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với thế và lực đã khác trước. Nếu giai đoạn trước đây là thời kỳ mở cửa, hội nhập, huy động nguồn lực và mở rộng quy mô, thì giai đoạn hiện nay đặt ra yêu cầu cao hơn nhiều: Tăng trưởng phải nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng phải bền vững hơn; phát triển phải mạnh hơn, nhưng cũng phải chất lượng hơn; hội nhập phải sâu hơn, nhưng đồng thời nền kinh tế cũng phải tự chủ hơn. Đây không chỉ là một chặng phát triển tiếp theo, mà là một bước chuyển về mô hình phát triển, về cấu trúc động lực tăng trưởng và về vị thế quốc gia trong bối cảnh mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Cần thống nhất nhận thức về bối cảnh mới đang mở ra kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam". Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lịch sử để bứt phá, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cấp năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế mới trên trường khu vực và quốc tế.

Chính trong bối cảnh đó, câu chuyện về vai trò của doanh nghiệp, của các tập đoàn kinh tế, hệ sinh thái sản xuất – kinh doanh – dịch vụ và hệ thống tài chính ngân hàng trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu một quốc gia muốn bước vào kỷ nguyên phát triển mới, quốc gia đó không chỉ cần chủ trương đúng, mà còn cần những thực thể kinh tế đủ mạnh để hiện thực hóa chủ trương, cần những định chế tài chính đủ năng lực để kết nối nguồn lực, dẫn vốn đúng trọng tâm và đồng hành cùng các động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Và đây cũng chính là không gian để nhìn nhận vai trò, dấu ấn và chiến lược tương lai của SHB.

I. Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới

Việt Nam hôm nay đang đứng ở một thời điểm có ý nghĩa bản lề. Sau nhiều thập kỷ tích lũy nội lực, mở rộng hội nhập và cải thiện năng lực cạnh tranh, đất nước đã có nền tảng tốt hơn để bước vào một pha phát triển mới. Đó là pha phát triển không còn chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng đơn thuần, mà bằng chất lượng của tăng trưởng, bằng sức chống chịu của nền kinh tế, bằng khả năng làm chủ công nghệ, bằng độ sâu của hội nhập, và bằng năng lực hình thành những thực thể kinh tế có tầm vóc khu vực, quốc tế.

Điều quan trọng hơn, giai đoạn hiện nay không chỉ là sự nối dài của tiến trình Đổi mới, mà là sự chuyển động sang một mô hình phát triển mới. Từ chỗ tăng trưởng dựa nhiều vào lao động giá rẻ, vốn đầu tư và dư địa thị trường, Việt Nam đang hướng tới một mô hình phát triển dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng thể chế, năng lực hội nhập, chất lượng nguồn nhân lực, sức mạnh nội sinh văn hóa và năng lực lớn mạnh của doanh nghiệp Việt Nam. Đó chính là dấu hiệu của một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt.

Điểm nổi bật của giai đoạn hiện nay là Việt Nam đã hình thành một hệ khung chiến lược khá toàn diện với 9 nghị quyết lớn của Bộ Chính trị, tạo thành các trụ cột dẫn dắt phát triển quốc gia trong thời kỳ mới. Đó là: Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước; Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nếu nhìn ở tầng sâu hơn, 9 nghị quyết này không phải là những định hướng rời rạc, mà hợp thành một kiến trúc phát triển thống nhất. Công nghệ tạo động lực mới. Hội nhập mở rộng không gian tăng trưởng. Thể chế tháo gỡ điểm nghẽn. Kinh tế tư nhân tạo sức bật. Kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt ở những lĩnh vực thiết yếu. Năng lượng bảo đảm nền tảng cho tăng trưởng. Giáo dục và y tế nâng cao chất lượng con người. Văn hóa tạo nội lực và sức bền cho quốc gia. Chính sự hội tụ đó làm nên dấu ấn của hiện tại: Việt Nam không chỉ có mục tiêu phát triển, mà đã có một bộ khung chiến lược đủ rõ để bước vào kỷ nguyên mới.

Điều làm cho thời điểm hiện tại trở nên đặc biệt nằm ở chỗ nhiều điều kiện thuận lợi đang cùng hội tụ. Chuyển đổi số và khoa học công nghệ mở ra cơ hội rút ngắn khoảng cách phát triển. Hội nhập quốc tế mở rộng không gian thị trường và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cải cách thể chế được thúc đẩy mạnh hơn để giải phóng nguồn lực. Khu vực kinh tế tư nhân được trao thêm không gian để lớn mạnh. Kinh tế nhà nước được định vị lại để nâng cao hiệu quả và vai trò dẫn dắt. Đồng thời, các trụ cột về năng lượng, giáo dục, y tế và văn hóa cũng được nâng lên thành những vấn đề chiến lược, phản ánh một tầm nhìn phát triển toàn diện hơn.

Chính vì vậy, đây là lúc Việt Nam không thể tiếp tục đi theo quán tính phát triển cũ. Đây là thời điểm đòi hỏi đất nước phải bứt phá về tư duy, về thể chế, về chất lượng tăng trưởng và về năng lực tổ chức nguồn lực. Nói cách khác, đây là lúc Việt Nam phải chuyển từ "đi theo" sang "vươn lên", từ "tiếp nhận" sang "đóng góp", từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu. Và để làm được điều đó, đất nước cần những thực thể kinh tế lớn, những doanh nghiệp đầu tàu, những hệ sinh thái đủ mạnh để hiện thực hóa khát vọng phát triển quốc gia.

II. Đất nước cần những thực thể kinh tế lớn để hiện thực hóa khát vọng phát triển

Không một chiến lược quốc gia nào có thể tự vận hành nếu thiếu những chủ thể đủ mạnh để thực thi. Từ 9 nghị quyết chiến lược nói trên, có thể thấy rất rõ rằng Việt Nam đang cần các tập đoàn kinh tế lớn, các tổng công ty chủ lực, các doanh nghiệp đầu ngành, cũng như các hệ sinh thái sản xuất, thương mại và dịch vụ có sức lan tỏa. Đây chính là những thực thể có thể biến định hướng lớn thành năng lực thực tế của nền kinh tế.

Một chủ trương lớn về công nghệ sẽ không đi vào đời sống nếu không có doanh nghiệp đủ tầm để đầu tư, ứng dụng và mở rộng đổi mới sáng tạo. Một chiến lược lớn về hội nhập sẽ không tạo thành giá trị nếu không có doanh nghiệp đủ năng lực để cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Một định hướng lớn về phát triển kinh tế tư nhân hay kinh tế nhà nước cũng không thể có chiều sâu nếu thiếu những thực thể đầu tàu đủ sức dẫn dắt ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái. Vì vậy, yêu cầu phát triển thực tế của đất nước trong giai đoạn mới là phải xây dựng được những chủ thể kinh tế có quy mô, có năng lực cạnh tranh và có sức lan tỏa đủ lớn.

Trong cấu trúc phát triển hiện đại, kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân không đối nghịch nhau, mà cùng đóng vai trò trụ cột trong những không gian khác nhau của nền kinh tế. Kinh tế nhà nước giữ vai trò trong các lĩnh vực then chốt, thiết yếu, bảo đảm các cân đối lớn, là trụ đỡ của những ngành nền tảng và chiến lược quốc gia. Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của tăng trưởng, là khu vực năng động trong đổi mới sáng tạo, mở rộng thị trường, hình thành các hệ sinh thái kinh doanh và gia tăng sức cạnh tranh.

Chính vì vậy, đất nước trong giai đoạn mới không chỉ cần bảo đảm hiệu quả của khu vực nhà nước, mà còn cần thúc đẩy sự trưởng thành của khu vực tư nhân. Không chỉ cần những doanh nghiệp đủ lớn, mà còn cần những doanh nghiệp có chuỗi cung ứng, có hệ sinh thái, có năng lực đổi mới sáng tạo và có khả năng vươn ra khu vực, quốc tế. Đây là một yêu cầu có tính cấu trúc, chứ không đơn thuần là nhu cầu mở rộng số lượng doanh nghiệp.

Một doanh nghiệp lớn không chỉ tạo ra doanh thu cho chính doanh nghiệp đó. Doanh nghiệp ấy còn kéo theo đầu tư, việc làm, công nghệ, xuất khẩu, phát triển chuỗi cung ứng, hình thành hệ sinh thái đối tác và góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế. Một doanh nghiệp đầu tàu có thể dẫn dắt cả ngành. Một hệ sinh thái kinh doanh hiệu quả có thể lan tỏa đến hàng nghìn doanh nghiệp vệ tinh, hàng vạn người lao động và nhiều tầng thị trường khác nhau.

Bởi vậy, muốn đất nước bứt phá, phải phát triển các thực thể kinh tế lớn. Và muốn các thực thể kinh tế lớn phát triển mạnh, phải có nguồn lực tài chính, có kết nối hệ sinh thái và có sự đồng hành dài hạn. Ở đây, hệ thống ngân hàng không còn chỉ được nhìn như một kênh cấp vốn, mà là một bộ phận quan trọng trong việc kết nối, nuôi dưỡng và tăng tốc cho các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

III. Dấu ấn SHB song hành cùng đất nước qua từng chặng đường phát triển

Nhìn lại chặng đường phát triển của mình, SHB đã không chọn một hướng đi ngắn hạn hay tách rời khỏi nhu cầu phát triển của đất nước. Ngay từ sớm, ngân hàng đã lựa chọn gắn sự phát triển của mình với các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế. Đó là năng lượng, khai khoáng, nông nghiệp công nghiệp, hạ tầng, hóa chất, thương mại và xuất khẩu. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa cốt lõi đối với tăng trưởng, với ổn định sản xuất, với an ninh nguyên liệu và với năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Dấu ấn của SHB trong giai đoạn này là dấu ấn của một ngân hàng hiện diện trong những lĩnh vực thiết yếu, góp phần bảo đảm dòng vốn cho sản xuất, cho đầu tư và cho nền kinh tế thực. Cách lựa chọn đó phản ánh một định hướng chiến lược rõ ràng: lớn lên cùng nền kinh tế, phát triển cùng các trụ đỡ của đất nước, thay vì chỉ đi theo các cơ hội kinh doanh ngắn hạn.

Khi nền kinh tế bước sang giai đoạn cần những doanh nghiệp lớn, những tập đoàn và tổng công ty có vai trò dẫn dắt tăng trưởng, SHB tiếp tục khẳng định lựa chọn chiến lược của mình bằng việc hợp tác, cung ứng sản phẩm và dịch vụ cho nhiều đối tác lớn như TKV, VRG, Tasco, Vinachem, BSR và nhiều doanh nghiệp đầu ngành khác.

Điều quan trọng ở đây không chỉ là danh mục đối tác, mà là logic đồng hành. SHB không chỉ đi cùng từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà đi cùng những thực thể kinh tế có khả năng lan tỏa tới ngành, tới chuỗi giá trị và tới nền kinh tế. Điều đó cho thấy ngân hàng đã đặt mình vào đúng vị trí của một định chế tài chính song hành cùng các “đầu tàu” phát triển. Và khi đi cùng những thực thể như vậy, SHB cũng gián tiếp đi cùng những động lực tăng trưởng của quốc gia.

Một bước chuyển quan trọng trong hành trình phát triển của SHB là mở rộng vai trò từ cấp tín dụng sang đồng hành bằng giải pháp tài chính tổng thể. SHB không chỉ cung ứng vốn, mà còn phát triển các giải pháp thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ chuỗi cung ứng, giải pháp số và đồng hành cùng vận hành tài chính tổng thể của doanh nghiệp.

Điều đó cho thấy SHB không chỉ xuất hiện ở điểm đầu của dòng vốn, mà ngày càng tham gia sâu hơn vào cấu trúc vận hành tài chính của khách hàng. Một ngân hàng như vậy không chỉ là người cho vay, mà là người hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền, giảm chi phí vận hành, kết nối dịch vụ tài chính, và qua đó nâng cao hiệu quả tăng trưởng. Đây là một bước tiến về chất trong vai trò của SHB.

Một dấu ấn nổi bật khác của SHB là bước chuyển trong cách tiếp cận khách hàng. Từ chỗ phục vụ một doanh nghiệp trung tâm, SHB mở rộng hỗ trợ sang toàn bộ hệ sinh thái liên quan, bao gồm công ty thành viên, nhà cung cấp, nhà phân phối, đại lý, đối tác, người lao động và khách hàng cuối. Đây chính là bước chuyển từ "phục vụ doanh nghiệp" sang "đồng hành cùng hệ sinh thái".

Ý nghĩa của bước chuyển này rất lớn. Nó cho thấy SHB không chỉ quan tâm đến một pháp nhân hay một quan hệ giao dịch riêng lẻ, mà hướng đến cả chuỗi giá trị và mạng lưới liên kết mà khách hàng đó dẫn dắt. Nói cách khác, SHB đi cùng không chỉ một khách hàng, mà đi cùng cả không gian tăng trưởng xoay quanh khách hàng đó. Đây là nền tảng rất quan trọng để ngân hàng phát triển theo chiều sâu và tạo ra giá trị lan tỏa mạnh hơn.

Khi SHB hỗ trợ đúng các ngành nền tảng, các doanh nghiệp đầu tàu và các hệ sinh thái có sức lan tỏa, dòng vốn được dẫn dắt đúng trọng tâm hơn, nguồn lực được phân bổ hiệu quả hơn, chuỗi cung ứng vận hành tốt hơn, doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh hơn, và từ đó giá trị lan tỏa sang cả nền kinh tế. Chính vì thế, có thể nói SHB không chỉ đồng hành cùng khách hàng, mà gián tiếp đóng góp vào tăng trưởng quốc gia.

Sự lớn mạnh của SHB, xét đến cùng, gắn với sự lớn mạnh của doanh nghiệp, sự thịnh vượng của người dân và sự phát triển bền vững của đất nước. Đây là điểm làm nên chiều sâu trong dấu ấn của SHB qua từng chặng đường phát triển.

IV. Future SHB: Chiến lược hệ sinh thái và công nghệ

Bước vào giai đoạn đất nước bước sang kỷ nguyên phát triển mới, SHB cũng xác lập rõ vị thế mới của mình: trở thành ngân hàng hàng đầu cung ứng nguồn vốn, sản phẩm và dịch vụ cho các đối tác chiến lược, các đối tác lớn có hệ sinh thái, chuỗi cung ứng và khách hàng cá nhân. SHB được định hình là ngân hàng song hành cùng các động lực tăng trưởng quốc gia, đồng hành sâu hơn cùng các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp đầu ngành và hệ sinh thái lớn; đồng thời là ngân hàng kết nối nguồn lực, kiến tạo giá trị và thúc đẩy phát triển bền vững.

Trung tâm của chiến lược tương lai của SHB là ecosystem. SHB không tiếp cận khách hàng theo từng đơn vị riêng lẻ, mà theo toàn bộ hệ sinh thái xoay quanh khách hàng trung tâm. Từ một tập đoàn hay doanh nghiệp đầu chuỗi, SHB mở rộng sang công ty thành viên, nhà cung cấp, nhà phân phối, đại lý, đối tác, người lao động và khách hàng cuối. Như vậy, mỗi quan hệ hợp tác lớn không chỉ tạo ra tăng trưởng tín dụng, mà mở ra một không gian tăng trưởng đa tầng cho ngân hàng.

Chiến lược này cho phép SHB không chỉ tăng trưởng theo chiều rộng của số lượng khách hàng, mà còn tăng trưởng theo chiều sâu của hệ sinh thái khách hàng. Đây là mô hình phát triển có độ bền cao hơn, tính liên kết cao hơn và khả năng lan tỏa lớn hơn so với mô hình ngân hàng giao dịch truyền thống.

Để vận hành mô hình ecosystem ở quy mô lớn, SHB xác lập chiến lược công nghệ tài chính với 5 FIRST làm nền tảng: Data + AI First, People First, Cloud First, Security First, Mobile First. Đây là hệ nguyên tắc giúp SHB tái thiết mô hình ngân hàng trong bối cảnh số hóa mạnh mẽ.

Data + AI First: quyết định dựa trên dữ liệu, nâng cao khả năng phân tích, dự báo, cá nhân hóa sản phẩm và tối ưu vận hành.

People First: con người là chủ thể của chuyển đổi số; công nghệ phải phục vụ con người, phục vụ khách hàng và tạo ra năng lực mới cho đội ngũ.

Cloud First: xây dựng hạ tầng linh hoạt, hiện đại, có khả năng mở rộng nhanh theo tốc độ tăng trưởng và yêu cầu tích hợp hệ sinh thái.

Security First: bảo mật là hàng đầu, an toàn hệ thống và an toàn dữ liệu là điều kiện tiên quyết cho niềm tin và phát triển bền vững.

Mobile First: thiết bị di động là điểm chạm chính của ngân hàng số, nơi sản phẩm và dịch vụ tiếp cận khách hàng nhanh nhất, gần nhất và thường xuyên nhất.

Trên nền tảng 5 FIRST, SHB hướng tới phát triển các sản phẩm và dịch vụ theo hướng hiện đại hơn, linh hoạt hơn, tiện lợi hơn, an toàn hơn và bảo mật hơn. Sản phẩm không chỉ đáp ứng nhu cầu giao dịch thông thường, mà được thiết kế theo hướng cá nhân hóa, tích hợp đa dịch vụ, kết nối liền mạch giữa doanh nghiệp và khách hàng cá nhân, đồng thời vận hành nhanh trên môi trường số.

Đây là cơ sở để SHB đồng thời phát triển sản phẩm cho khách hàng doanh nghiệp lớn, sản phẩm cho chuỗi cung ứng, sản phẩm cho cán bộ nhân viên và đối tác trong hệ sinh thái, cũng như các sản phẩm số phục vụ bán lẻ đại chúng. Công nghệ, vì thế, không chỉ là công cụ, mà là hạ tầng để SHB tạo ra trải nghiệm mới, giá trị mới và tốc độ mới.

Nếu ecosystem là không gian tăng trưởng, thì công nghệ là hạ tầng tăng trưởng. Nếu hệ sinh thái giúp SHB mở rộng chiều sâu khách hàng, thì 5 FIRST giúp SHB nâng cao chất lượng phục vụ, tốc độ vận hành và khả năng mở rộng quy mô. Sự kết hợp giữa hai trụ cột này tạo ra mô hình tăng trưởng mới của SHB: tăng trưởng dựa trên kết nối hệ sinh thái, vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ, phát triển dựa trên trải nghiệm khách hàng và niềm tin số.

Đây là nền tảng để SHB từng bước hiện thực hóa đích đến chiến lược của mình: trở thành một ngân hàng có năng lực dẫn vốn cho các động lực tăng trưởng lớn, có nền tảng công nghệ hiện đại, có hệ sinh thái khách hàng rộng và sâu, và có khả năng cung ứng giải pháp toàn diện cho nền kinh tế số.

SHB trong hành trình kiến tạo hệ sinh thái phát triển

Nhìn lại toàn bộ mạch phát triển, có thể thấy SHB không chỉ là một ngân hàng thương mại phát triển theo quy mô. SHB là một ngân hàng đã lựa chọn đứng trong dòng chảy lớn của đất nước, đồng hành cùng các ngành nền tảng, các doanh nghiệp đầu tàu và các hệ sinh thái kinh tế có sức lan tỏa. Từ việc dẫn vốn cho nền kinh tế thực, đến mở rộng giải pháp tài chính tổng thể, từ phục vụ doanh nghiệp sang đồng hành cùng hệ sinh thái, và từ tăng trưởng theo mô hình truyền thống sang tăng trưởng trên nền tảng ecosystem và công nghệ, SHB đang từng bước định hình một vai trò sâu sắc hơn trong cấu trúc phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, vai trò của ngân hàng không còn dừng ở cung ứng vốn. Ngân hàng phải là cầu nối nguồn lực, là đối tác chiến lược, là chủ thể kiến tạo giá trị và là một bộ phận của hệ sinh thái tăng trưởng. SHB đang lựa chọn đúng vai trò đó. Và cũng từ đó, "SHB – Ngân hàng tầm vóc quốc gia thế hệ mới" không chỉ là sự khẳng định vị thế, mà còn là cam kết về hướng đi: song hành cùng đất nước, đồng hành cùng doanh nghiệp, kiến tạo những hệ sinh thái tăng trưởng, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, tự cường và thịnh vượng.

(*) Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB)

Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế"

Nhằm tạo diễn đàn để các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia và cộng đồng doanh nhân cùng nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi Mới, đánh giá vai trò dẫn dắt và khuyến nghị chính sách phát triển mạnh mẽ các tập đoàn kinh tế, ngày 13/4 tại Hà Nội, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế".

Hội thảo có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các Bộ, Ban, Ngành Trung ương, hiệp hội, các chuyên gia kinh tế - tài chính - pháp luật, lãnh đạo các ngân hàng thương mại, tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp trong nước.

Sự kiện được tường thuật trên Tạp chí điện tử Nhadautu.vn và ấn phẩm tiếng Anh Theinvestor.vn.