Thu hút vốn đầu tư vào vùng ĐBSCL - Bài 2: Vì sao thu hút đầu tư còn hạn chế?

AN HÒA
08:15 16/06/2021

ĐBSCL là vùng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sớm nhất cả nước. Ngay khi Luật Đầu tư nước ngoài có hiệu lực (1988) vùng này đã có 5 dự án FDI chiếm 10% về số dự án FDI của cả nước, thế nhưng sau hơn 30 năm vùng này lại là “vùng trũng” về thu hút FDI của cả nước.

thieu cang nhap thiet bi dien gio

Các thiết bị siêu trường, siêu trọng điện gió phải nhập khẩu vào cảng TP.HCM, Long An và vận chuyển bằng đường thủy về ĐBSCL. Ảnh: An Hòa

Đứng gần cuối bảng trong thu hút FDI

Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT), sau hơn 30 năm đổi mới và mở cửa, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia thu hút vốn FDI thành công nhất trong khu vực.

Tính lũy kế đến ngày 20/1/2019, cả nước có 27.643 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 340 tỷ USD. Mặc dù được xem là vùng có nhiều tiềm năng nhưng tại thời điểm tổng kết 30 năm thu hút FDI, khu vực ĐBSCL chỉ mới thu hút được 1.489 dự án FDI với tổng vốn đăng ký chưa đến 21 tỷ USD chiếm 6,2%, xếp thứ 5/6 vùng kinh tế (chỉ hơn khu vực Tây Nguyên) về thu hút FDI của cả nước.

Theo số liệu mới nhất của Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến hết tháng 4/2021, vùng ĐBSCL đã thu hút thêm gần 400 dự án, nâng tổng số dự án còn hiệu lực lên 1.875 dự án với tổng vốn đăng ký trên 30,3 tỷ USD, chiếm 7,5% tổng vốn đăng ký FDI của cả nước.

Nếu như trước đây thu hút vốn FDI vào vùng ĐBSCL chỉ tập trung vào các địa phương gần TP.HCM như Long An, Tiền Giang, Bến Tre và đảo ngọc Phú Quốc (Kiên Giang) thì trong 2 năm gần đây dòng vốn FDI vào vùng này đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ vào các địa phương có thế mạnh phát triển năng lượng.

Tiêu biểu là Dự án Nhà máy điện LNG Long An I và II (Singapore), tổng vốn đăng ký trên 3,1 tỷ USD với mục tiêu truyền tải và phân phối điện, sản xuất điện tại Long An; Dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn II (Nhật Bản), tổng vốn đăng ký trên 1,31 tỷ USD với mục tiêu xây dựng một nhà máy nhiệt điện nhằm đáp ứng nhu cầu cung cấp điện cho lưới điện khu vực và hệ thống điện quốc gia tại Cần Thơ.

Với 2 dự án “vốn khủng” này, Long An và Cần Thơ vươn lên dẫn đầu cả nước về thu hút FDI trong những tháng đầu năm nay. Trước đó các tỉnh Bạc Liêu, Trà Vinh cũng vươn lên mạnh mẽ trong thu hút FDI nhờ các dự án điện khí, nhiệt điện và điện gió.

Mặc dù thu hút FDI vào vùng ĐBSCL những năm gần đây có nhiều khởi sắc, đặc biệt nhiều địa phương ven biển đã “đánh thức” được tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo trong thu hút đầu tư, tuy nhiên với số vốn đăng ký hơn 30 tỷ USD trong hơn 30 năm mở cửa thu hút FDI là con số còn rất khiêm tốn.

Nếu như thời điểm 2015 thu hút FDI của vùng đã chạm mốc 10 tỷ USD, chiếm 5% số vốn đăng ký của cả nước thì ở thời điểm hiện tại vốn đăng ký FDI tuy tăng lên gấp 3 lần nhưng cũng chỉ mới chiếm 7,5% vốn FDI của cả nước.

cao toc trung luong my thuan -an hoa

Cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận có chiều dài 51 km đang trong giai đoạn hoàn thiện. Ảnh: An Hòa

Nhiều rào cản

Theo ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc chi nhánh Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại Cần Thơ (VCCI Cần Thơ), nhiều năm ĐBSCL dẫn đầu về môi trường đầu tư kinh doanh thông qua Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Vùng này còn có vùng nguyên liệu nông sản phong phú, có lực lượng lao động dồi dào, quỹ đất dành cho nhà đầu tư còn nhiều, dư địa đầu tư còn rất lớn. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất trong thu hút đầu tư vào ĐBSCL hiện nay vẫn là do cơ sở hạ tầng yếu kém, chưa đồng bộ, đây cũng là vấn đề được nói nhiều tại các cuộc hội nghị, hội thảo nhưng tiến độ cải thiện thì vẫn rất chậm chạp.

Trong một nghiên cứu về thu hút FDI vào khu vực ĐBSCL do TS. Võ Hùng Dũng, nguyên giám đốc VCCI Cần Thơ cũng chỉ ra 3 nguyên nhân chính đang “ngán đường” thu hút đầu tư vào vùng là cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu lao động có tay nghề và môi trường đầu tư nhiều nơi chưa thật sự thông thoáng, minh bạch.

Đồng tình với quan điểm trên, TS. Vũ Thành Tự Anh, Trường chính sách công và quản lý Fulbright cho biết, một điều ít ai ngờ tới là có lúc tăng trường của ĐBSCL “vượt mặt” TP.HCM. Cụ thể là năm 1990, GDP của TP.HCM chỉ bằng 2/3 so với ĐBSCL. Nhưng 20 năm sau, tỷ lệ này đã hoàn toàn đảo ngược và duy trì cho đến ngày hôm nay. Điều này cho thấy, mặc dù có lợi thế nằm ngay sát TP.HCM và vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ năng động và phát triển, song dường như ĐBSCL không được hưởng lợi đáng kể từ sự kết nối này, không những thế ngày một tụt hậu.

Một nguyên nhân quan trọng khiến tăng trưởng GDP của ĐBSCL thấp hơn TP.HCM và Đông Nam Bộ là do ĐBSCL được giao sứ mệnh đảm bảo an ninh lương thực cho cả nước, vì vậy phải giữ đất, tập trung vào sản xuất lúa gạo, và kết quả là chậm chuyển dịch sang các ngành có năng suất cao hơn.

“Ngoài hạn chế về hạ tầng, lao động khu vực này còn là “vùng trũng” về khoa học công nghệ”, TS Anh phân tích.

Cơ sở hạ tầng yếu kém không chỉ làm cho chi phí logistics tăng cao mà còn gây khó khăn cho nhà đầu tư triển khai dự án. Đây là vấn đề mà nhiều nhà đầu tư điện gió ở Bạc Liêu, Sóc Trăng đang gặp phải khi thiếu bến cảng, phương tiện bốc xếp và đường vận chuyển các thiết bị siêu trường, siêu trọng về đến chân công trình.

(Còn nữa)

  • Cùng chuyên mục
Bất động sản công nghiệp 'chuyển mình'

Bất động sản công nghiệp 'chuyển mình'

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi tăng trưởng không chỉ là mở rộng diện tích mà còn đến từ chất lượng dự án, quy mô đầu tư và giá trị gia tăng cao.

Đầu tư - 22/12/2025 07:05

Xuân Lộc Thọ đầu tư tổ hợp căn hộ hơn 3.200 tỷ ở Đà Nẵng

Xuân Lộc Thọ đầu tư tổ hợp căn hộ hơn 3.200 tỷ ở Đà Nẵng

Tổ hợp căn hộ kết hợp thương mại dịch vụ Hoàng Gia Sông Hàn (VIHA ROYAL) do Công ty TNHH Xuân Lộc Thọ làm chủ đầu tư, với vốn đầu tư hơn 3.223 tỷ đồng.

Đầu tư - 21/12/2025 09:52

'Sớm xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo của Việt Nam'

'Sớm xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo của Việt Nam'

Để phát triển doanh nghiệp số Việt Nam, Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính đẩy mạnh triển khai Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 1/2026, trong đó có giải pháp xây dựng các nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Việt Nam với giá thành rẻ, dễ tiếp cận, dễ sử dụng.

Đầu tư - 21/12/2025 09:51

Từ đô thị, hạ tầng đến công nghiệp nặng: Vingroup khẳng định vai trò doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt tăng trưởng

Từ đô thị, hạ tầng đến công nghiệp nặng: Vingroup khẳng định vai trò doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt tăng trưởng

Triển khai đồng loạt 11 dự án quy mô lớn, Vingroup tiếp tục khẳng định vai trò doanh nghiệp tư nhân tiên phong trong phát triển đô thị, hạ tầng, năng lượng và công nghiệp.

Đầu tư - 20/12/2025 06:59

Khởi công dự án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng 855.000 tỷ đồng

Khởi công dự án Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng 855.000 tỷ đồng

Lễ khởi công Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong quá trình hiện thực hóa một trong những dự án hạ tầng đô thị quy mô lớn nhất của Hà Nội trong nhiều thập kỷ, góp phần tạo dựng diện mạo đô thị mới, không gian xanh – văn hóa – kinh tế dọc sông Hồng và nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Bất động sản - 19/12/2025 13:44

Sân bay Vinh hoạt động trở lại sau 6 tháng nâng cấp

Sân bay Vinh hoạt động trở lại sau 6 tháng nâng cấp

Sáng 19/12, UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Tổng công ty hàng không Việt Nam đưa sân bay Vinh vào hoạt động trở lại sau 6 tháng tạm ngưng để nâng cấp.

Đầu tư - 19/12/2025 12:52

Hòa Phát, BIN, FPT, Vingroup đồng loạt triển khai các dự án 'khủng' ở miền Trung

Hòa Phát, BIN, FPT, Vingroup đồng loạt triển khai các dự án 'khủng' ở miền Trung

Sáng 19/12, nhiều tập đoàn lớn như Vingroup, BIN Corporation, Hòa Phát, FPT… đã đồng loạt khởi công các dự án quy mô lớn ở khu vực Nam Trung Bộ, mở ra kỳ vọng tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư trong thời gian tới.

Đầu tư - 19/12/2025 12:06

Hàng loạt dự án giao thông trọng điểm đồng loạt khởi công, khánh thành

Hàng loạt dự án giao thông trọng điểm đồng loạt khởi công, khánh thành

Hàng loạt dự án giao thông chiến lược trên cả nước đồng loạt khởi công, khánh thành không chỉ giải quyết các "điểm nghẽn" hạ tầng, mà còn mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và hội nhập kinh tế.

Đầu tư - 19/12/2025 10:17

Chân dung doanh nghiệp sắp khởi công 2 dự án nhà ở xã hội nghìn tỷ ở Đà Nẵng

Chân dung doanh nghiệp sắp khởi công 2 dự án nhà ở xã hội nghìn tỷ ở Đà Nẵng

Liên danh Chương Dương và CTCP Đầu tư phát triển nhà ở Toàn Cầu sẽ khởi công 2 dự án nhà ở xã hội tại Đà Nẵng, được kỳ vọng góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở và bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn thành phố.

Đầu tư - 19/12/2025 07:04

'Việt Nam cần thay đổi chiến lược thu hút FDI'

'Việt Nam cần thay đổi chiến lược thu hút FDI'

Để thu hút FDI thành công, Việt Nam cần chuyển đổi từ chiến lược "thu hút bằng ưu đãi thuế" sang "thu hút bằng chất lượng hạ tầng – môi trường đầu tư – nguồn nhân lực – thể chế minh bạch".

Đầu tư - 19/12/2025 06:45

Danh tính doanh nghiệp làm dự án nhà ở xã hội đầu tiên tại Quảng Ngãi

Danh tính doanh nghiệp làm dự án nhà ở xã hội đầu tiên tại Quảng Ngãi

Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) vừa khởi công dự án nhà ở xã hội HUD- Phú Mỹ (giai đoạn I) tại Quảng Ngãi, đây là dự án nhà ở xã hội đầu tiên được triển khai ở địa phương này.

Đầu tư - 18/12/2025 14:23

Đường Quảng Ngãi 'rót' hơn 4.700 tỷ vào loạt nhà máy ở Gia Lai

Đường Quảng Ngãi 'rót' hơn 4.700 tỷ vào loạt nhà máy ở Gia Lai

CTCP Đường Quảng Ngãi sẽ đồng loạt khởi công, khánh thành 3 dự án tại An Khê (Gia Lai), với tổng vốn đầu tư hơn 4.700 tỷ đồng.

Đầu tư - 18/12/2025 11:31

Thu hút FDI trong lĩnh vực năng lượng: Chậm thay đổi vì tư duy dành 'đất' cho doanh nghiệp nội?

Thu hút FDI trong lĩnh vực năng lượng: Chậm thay đổi vì tư duy dành 'đất' cho doanh nghiệp nội?

Các chuyên gia kinh tế đánh giá, nguồn vốn trong nước chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu vốn đầu tư thực hiện Quy hoạch điện VIII, điều này đang đặt ra bài toán rất lớn trong việc phát triển năng lượng những năm tới đây.

Đầu tư - 18/12/2025 11:01

Quảng Trị: Trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung

Quảng Trị: Trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung

Năng lượng sẽ là một trong bốn trụ cột kinh tế của Quảng Trị trong vòng 5 năm tới, đóng góp từ 2,5 - 3% GRDP/năm cho địa phương này.

Đầu tư - 18/12/2025 08:18

Dự án công nghiệp bán dẫn từ 6.000 tỷ đồng sẽ được ưu đãi thuế

Dự án công nghiệp bán dẫn từ 6.000 tỷ đồng sẽ được ưu đãi thuế

Dự án nghiên cứu sản xuất sản phẩm bán dẫn với vốn đầu tư chỉ từ 6000 tỷ đồng sẽ được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đối với các dự án đặc biệt theo Luật đầu tư; miễn toàn bộ tiền thuê đất, thuê mặt nước của dự án; miễn thuế thu nhập cá nhân cho nhân lực chất lượng cao trong 5 năm; miễn giấy phép lao động và visa 5 năm cho nhân lực chất lượng cao là người nước ngoài,…

Đầu tư - 17/12/2025 16:42

Cận cảnh cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh trước ngày thông tuyến

Cận cảnh cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh trước ngày thông tuyến

Cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Trà Lĩnh (Cao Bằng) hiện đang thi công nước rút những hạng mục cuối cùng để đưa dự án thông tuyến vào ngày 19/12 tới.

Đầu tư - 17/12/2025 14:54