Thị trường thực phẩm chức năng Việt Nam đang phát triển ra sao?

Những con số biết nói

999 triệu đồng là tổng giá trị lô hàng gồm hàng trăm nghìn sản phẩm TPCN giả, vừa bị Công an tỉnh Thanh Hoá thu giữ trong một vụ án mới đây. Cơ quan chức năng cho biết, mỗi hộp TPCN giả do các đối tượng trong đường dây này sản xuất và phân phối, được bán ra thị trường với giá từ 200 - 750.000 đồng/hộp.

Nên biết, đây chỉ là một trong rất nhiều vụ sản xuất và phân phối TPCN giả bị cơ quan chức năng phanh phui trong suốt thời gian qua. Một con số gây choáng ngợp khác chính là 100 tấn sản phẩm giả bị công an thu giữ trong vụ triệt phá đường dây sản xuất TPCN, thiết bị y tế giả do công an TP. Hà Nội triệt phá ngày 16/5.

Các đối tượng khai đã thành lập 17 công ty, trong đó có 6 công ty có chức năng nhập khẩu hàng hóa, 11 công ty có chức năng phân phối hàng hóa trong nước.

Cơ quan chức năng cho biết, kết quả khám xét khẩn cấp tại các địa điểm thu giữ được 30 khuôn bế dập gân vỏ hộp, hơn 28.500 hộp thực phẩm chức năng, hơn 34.800 lọ thực phẩm chức năng, hơn 38.900 vỉ chứa các viên thực phẩm chức năng, hơn 8.500 thùng chứa nhiều vỏ hộp các loại, gần 100 thùng tem nhãn, các loại máy móc, dây chuyền, công cụ, nguyên vật liệu… để sản xuất hàng giả.

Con số đáng chú ý khác là số lượng người nổi tiếng tham gia quảng cáo, hay thậm chí, sản xuất và phân phối sữa giả, TPCN giả. Rất nhiều những nghệ sỹ, thần tượng mạng được điểm mặt chỉ tên có liên quan cả gián tiếp lẫn trực tiếp trong những vụ việc gần đây như Quyền Linh, Đoàn Di Băng, DJ Ngân 98, Ngân Collagen…

Đơn cử, Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã đưa ra khuyến cáo khuyến cáo người dân không nên mua, sử dụng các sản phẩm thực phẩm có tên X1000, viên uống giảm cân X3 (Super Detox X3), X7 plus (sản xuất tại Công ty TNHH Sản xuất Dược phẩm Công nghệ cao Nano Tesla, địa chỉ: Khu công nghiệp Đan Phượng, huyện Đan Phượng, TP. Hà Nội) trong thời gian chờ cơ quan chức năng hoàn tất việc kiểm tra, xác minh các sản phẩm trên.

Trước đó, như Nhadautu.vn đã thông tin, Cục này cũng có công văn gửi Sở ATTP TP.HCM và Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, đề nghị khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động sản xuất và lấy mẫu kiểm nghiệm một số sản phẩm giảm cân do DJ Ngân 98 quảng cáo đang gây xôn xao dư luận, bao gồm sản phẩm X1000, viên uống giảm cân X3 (Super Detox X3) và X7 Plus.

Miếng bánh béo bở

Những con số ở trên đã không nói dối về tiềm năng lớn của ngành TPCN cũng như cho thấy sự hấp dẫn và khả năng sinh lợi nhuận "khủng", khiến rất nhiều người bất chấp.

Không chỉ vậy, số liệu thống kê chỉ ra rằng, ngành TPCN ở thị trường trăm triệu dân thực sự là một miếng bánh béo bở, với sự tham gia của nhiều tên tuổi lớn.

Báo cáo "Phân tích tổng quan ngành hàng vitamin và TPCN trên sàn thương mại điện tử (TMĐT)" của Metric cho thấy, doanh số của nhóm hàng "Vitamin và TPCN" trên 4 sàn TMĐT lớn trong năm 2024 là 7.700 tỷ đồng. Dù chỉ chiếm hơn 2% tổng doanh thu của toàn bộ các ngành hàng trên sàn TMĐT, nhưng nếu so với năm 2023, con số này tăng đến 36%.

Trong khi đó, tổng sản lượng bán online của mặt hàng này năm vừa qua là 24 triệu sản phẩm, tăng 37% so với năm 2023. Ngoài ra, số liệu cho thấy, những thương hiệu nước ngoài chiếm ưu thế so với các sản phẩm Việt Nam.

Dù vậy, miếng bánh thị phần vẫn được các công ty Việt Nam nắm giữ một phần, với 26,09%. Phần còn lại được chia cho Hoa Kỳ (13,95%), Nhật Bản (13,91%), Hàn Quốc (11,98%), Úc (8,33%) và các quốc gia khác (25,74%).

Trong 5 cái tên dẫn đầu thị trường TPCN tại Việt Nam, ngoài Traphaco và Dược Hậu Giang là hai thương hiệu lớn trong nước, 3 cái tên còn lại đều là thương hiệu quốc tế, đến từ Hoa Kỳ.

Trong khi đó, Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam (VAFF) dẫn số liệu từ Euromonitor cho biết, Herbalife Nutrition đang là hãng có thị phần lớn nhất tại Việt Nam, với 11,2%. Công ty CP Traphaco đứng thứ 2 với 7,9% thị phần, tiếp theo là Amway Việt Nam với 5,1%; Nu Skin Việt Nam với 4,9% và CTCP Dược Hậu Giang với 3,6%. Tập đoàn Nhân sâm Hàn Quốc là công ty châu Á duy nhất (không phải của Việt Nam) lọt vào danh sách top 8, xếp thứ 7 với thị phần 3%.

Điều này cũng tương đồng với những nhận định của các chuyên gia Vietnam Briefing về thị trường TPCN Việt Nam. Theo đó, các chuyên gia này nhận định, năm 2021, hơn 70% TPCN ở Việt Nam tiêu thụ trên thị trường là hàng sản xuất trong nước, 20% còn lại là hàng nhập khẩu từ các thị trường nổi tiếng như Mỹ, Đức, Canada, Hàn Quốc, Nhật Bản,...

"Trong khi các sản phẩm trong nước vẫn chiếm ưu thế với 70% thị phần, một số thương hiệu lớn của nước ngoài đã đầu tư đáng kể để mở rộng thị trường như Cheing Kwan Jang, Pharmaton, IMC… Với lợi thế về công nghệ, chất lượng sản phẩm, kiểm tra và quy trình sản xuất chặt chẽ, đây là những đối thủ đáng gờm có khả năng nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường trong tương lai gần", chuyên gia của Vietnam Briefing đánh giá.

Nên biết, số liệu của Euromonitor và Vietnam Briefing đưa ra ở thời điểm cách đây vài năm. Trong khi số liệu của Metric đo lường trên các sàn TMĐT ở Việt Nam trong năm 2024. Sự đảo chiều và tăng trưởng mạnh mẽ đã được các chuyên gia quốc tế dự đoán từ trước.

"Việt Nam đang tiếp cận với chuyên môn sâu rộng trong khu vực và quốc tế, thu hút các nhà đầu tư lớn đặt các cơ sở sản xuất, nghiên cứu và phát triển. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển to lớn của ngành TPCN.

Tuy nhiên, việc kiểm soát các sản phẩm bất hợp pháp là một thách thức đối với các cơ quan chức năng. Các công ty trong nước và quốc tế phải cạnh tranh với các sản phẩm kém chất lượng và bất hợp pháp có thể hấp dẫn hơn do giá thấp hơn.

Hơn nữa, có rất nhiều tuyên bố gây hiểu lầm trong quảng cáo trên các nền tảng trực tuyến. Với nhu cầu cao, người tiêu dùng thường không bận tâm đến việc xác minh các tuyên bố hoặc không biết nguồn gốc của sản phẩm", chuyên gia của Vietnam Briefing phân tích.