Tháp tài chính 99 tầng: TP.HCM muốn thế giới phải nhìn thấy mình

TP.HCM đang lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch phân khu số 1 tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, với điểm nhấn là đề xuất xây dựng tháp tài chính 99 tầng, cao khoảng 500 m tại lô đất 1.K1.8.HH, phường An Khánh.

Nếu được thông qua, đây sẽ là công trình cao nhất Việt Nam, vượt xa tháp Empire 88 tầng hiện hữu ở Thủ Thiêm và trở thành biểu tượng mới của khu đô thị này. Dự án được định hình là tổ hợp đa chức năng quy mô lớn, gồm văn phòng hạng A+, thương mại - dịch vụ, khách sạn 5 sao, trung tâm hội nghị và khu lưu trú chuyên gia.

Đáng chú ý, đã 2 liên danh lớn tham gia đề xuất đầu tư dự án. Trong đó, Liên danh Sovico - HDBank đề xuất làm dự án với tổng vốn 1,84 tỷ USD; liên danh REE - HFIC - VinaCapital đề xuất khoảng 1,15 tỷ USD. Điều này cho thấy sức hút đáng kể của lô đất mang tính "biểu tượng" này.

TP.HCM đang "được nhìn thấy" trên bản đồ tài chính

Một tín hiệu đáng mừng đến từ bảng xếp hạng Trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI). Ông Richard D. McClellan, Tổng Giám đốc Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC HCMC) cho biết, TP.HCM đã tăng 11 bậc, lên vị trí 84 toàn cầu.

Theo ông, đây là kết quả tích cực, phản ánh việc Việt Nam và TP.HCM ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các diễn đàn tài chính quốc tế, đồng thời được kỳ vọng sẽ gia tăng vai trò trong vòng 2-3 năm tới.

Tuy nhiên, ông nêu rõ, một điểm quan trọng, GFCI phản ánh nhận thức nhiều hơn là thực chất. Chỉ số này dựa phần lớn vào khảo sát các chuyên gia tài chính toàn cầu - những người đánh giá về tiềm năng, mức độ sẵn sàng đầu tư và sự hiện diện của một trung tâm tài chính trong mạng lưới của họ.

Điều đó đồng nghĩa với việc, TP.HCM đang tăng độ nhận diện và sức hút ban đầu. Nhưng chưa phản ánh đầy đủ độ sâu của hệ thống tài chính, như quy mô dòng vốn, thanh khoản hay mức độ phát triển của các định chế.

Nói cách khác, thị trường toàn cầu đang bắt đầu "chú ý" đến TP.HCM, song chưa coi đây là một trung tâm tài chính hoàn chỉnh.

Lãnh đạo VIFC HCMC cho rằng, sự thăng hạng của TP.HCM không phải ngẫu nhiên, mà đến từ 3 yếu tố chính.

Thứ nhất, cam kết chính sách ở cấp cao nhất. Việc Bộ Chính trị và Quốc hội xác định phát triển trung tâm tài chính quốc tế là ưu tiên chiến lược đã gửi tín hiệu mạnh mẽ tới nhà đầu tư.

Thứ hai, khung thể chế đang dần hình thành. Các yếu tố như pháp lý, mô hình quản trị và cơ chế cấp phép đang được định hình, dù vẫn cần tiếp tục tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Thứ ba, mức độ tham gia quốc tế tăng lên. Việt Nam đang mở rộng đối thoại với các định chế tài chính và nhà đầu tư toàn cầu, qua đó củng cố dần vị thế trên bản đồ tài chính.

Chỉ biểu tượng là chưa đủ

Khi đặt câu chuyện Thủ Thiêm vào bối cảnh quốc tế, một thực tế khá rõ ràng đó là không có trung tâm tài chính nào thành công chỉ nhờ một tòa tháp.

Dubai có Burj Khalifa, nhưng thành công đến từ DIFC với hệ thống pháp lý riêng biệt. Singapore không chạy đua chiều cao, nhưng lại dẫn đầu nhờ thể chế minh bạch và thị trường vốn sâu. Trong khi đó, Hong Kong và Thượng Hải kết hợp cả biểu tượng kiến trúc lẫn hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh.

Một điểm chung là biểu tượng giúp thu hút chú ý nhưng thể chế và dòng vốn mới quyết định vị thế của một trung tâm tài chính quốc tế.

Có thể thấy, TP.HCM hiện đang tiến nhanh ở phần "nhận diện" khi thăng hạng GFCI, các đề xuất dự án quy mô lớn, sự quan tâm của nhà đầu tư chiến lược... Nhưng phần "khó hơn" lại nằm ở phía sau khi đang hoàn thiện khung pháp lý đặc thù đủ cạnh tranh quốc tế; khả năng tự do hóa và kết nối dòng vốn; sự hiện diện của các định chế tài chính toàn cầu và độ sâu của thị trường vốn.

Chính ông Richard McClellan cũng thẳng thắn nhìn nhận, giai đoạn hiện nay Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM mới là khởi đầu và nhiệm vụ trọng tâm là chuyển từ "nhận diện" sang tiến triển thực chất. Do vậy, TP.HCM cần hoàn thiện nền tảng thể chế - pháp lý; thúc đẩy lưu chuyển vốn và hội nhập tài chính; phát triển thị trường và hệ sinh thái tài chính.

TP.HCM đang ở thời điểm hiếm có khi được chú ý, được kỳ vọng và bắt đầu có những dấu hiệu "nhận diện" rõ ràng trên bản đồ tài chính toàn cầu. Dẫu vậy, lịch sử các trung tâm tài chính đều chỉ ra từ "được nhìn thấy" đến "được công nhận" là một khoảng cách dài.

Với tháp tài chính 99 tầng tại Thủ Thiêm có thể là điểm khởi đầu ấn tượng. Nhưng để trở thành trung tâm tài chính thực sự, điều quyết định vẫn không nằm ở độ cao mà ở "độ sâu".