Đổ bộ IFC: Cuộc đua mở rộng không gian huy động vốn

Khác với các giai đoạn mở rộng trước đây, điểm đáng chú ý trong làn sóng lần này là cách tiếp cận của các ngân hàng. Thay vì chỉ mở chi nhánh, nhiều “ông lớn” lựa chọn thành lập pháp nhân độc lập – ngân hàng con – nhằm tận dụng tối đa cơ chế đặc thù của IFC.

Trong nhóm ngân hàng thương mại nội địa, Vietcombank dự kiến thành lập ngân hàng con 100% vốn với quy mô khoảng 3.000 tỷ đồng, tập trung vào tài chính xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư và các dịch vụ tài sản số. VietinBank đang nghiên cứu mô hình pháp nhân phù hợp, đồng thời tăng cường hợp tác với đối tác chiến lược MUFG (Nhật Bản) để thí điểm các sản phẩm fintech như thanh toán, cho vay và bảo hiểm công nghệ.

Nam A Bank đã thông qua kế hoạch thành lập ngân hàng thành viên tại IFC từ tháng 3/2026, với mục tiêu tối ưu hóa thuế và tiếp cận nguồn vốn quốc tế chất lượng cao. Trong khi đó, MB, TPBank và SHB tham gia với vai trò thành viên sáng lập hoặc nhà đầu tư chiến lược tại IFC TP.HCM, hướng tới mở rộng hệ sinh thái tài chính số. HDBank xuất hiện trong danh sách tại cả hai trung tâm IFC lớn, còn Vikki Bank – một ngân hàng số – chọn IFC Đà Nẵng làm “bệ phóng” cho mô hình ngân hàng thế hệ mới.

Song song, các quỹ đầu tư như VinaCapital, Sơn Kim Capital cũng đã ghi danh là thành viên sáng lập, trong khi nhiều công ty chứng khoán lớn đang chuẩn bị kế hoạch lập công ty con để triển khai nghiệp vụ quản lý tài sản và môi giới quốc tế.

Làn sóng này không chỉ đến từ khối nội. Ngân hàng UOB (Singapore) đã công bố kế hoạch tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng và xây dựng trụ sở tại IFC, trong khi Intesa Sanpaolo (Ý) cũng bày tỏ sự quan tâm mở rộng hiện diện thông qua khung pháp lý đặc thù của mô hình này.

IFC – “phòng thí nghiệm” thể chế tài chính

Theo các chuyên gia, sức hút lớn nhất của IFC không chỉ nằm ở quy mô hay vị trí địa lý, mà ở chính cơ chế vận hành mang tính thử nghiệm – thường được gọi là “sandbox”.

TS. Nguyễn Quang Huy, chuyên gia kinh tế, nhận định: “IFC không chỉ là nơi hội tụ dòng vốn, mà còn là ‘phòng thí nghiệm’ về thể chế. Tại đây, các ngân hàng có thể triển khai những sản phẩm chưa có tiền lệ trong nước như giao dịch tài sản số, sản phẩm phái sinh phức tạp hay các khoản vay xuyên biên giới với thủ tục được đơn giản hóa”.

Cơ chế sandbox cho phép các định chế tài chính thử nghiệm sản phẩm mới trong một không gian pháp lý linh hoạt, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian đưa sản phẩm ra thị trường. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong bối cảnh công nghệ tài chính (fintech) và tài sản số đang phát triển nhanh chóng.

Bên cạnh đó, việc thành lập pháp nhân độc lập tại IFC giúp các ngân hàng hạch toán riêng biệt, từ đó tận dụng các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, cũng như cơ chế quản lý ngoại hối thông thoáng hơn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các hoạt động tài chính xuyên biên giới – lĩnh vực mà các ngân hàng Việt Nam trước đây còn nhiều hạn chế.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Khi bước vào IFC, các ngân hàng nội địa không còn “sân nhà” quen thuộc mà phải cạnh tranh trực tiếp với các định chế tài chính quốc tế.

Theo các chuyên gia từ World Bank và ADB trong các báo cáo gần đây về hệ thống tài chính Việt Nam, việc tham gia các trung tâm tài chính quốc tế đòi hỏi các ngân hàng phải nâng cấp toàn diện hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn Basel III, tăng cường minh bạch và áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành.

Một vấn đề lớn khác là chất lượng nguồn nhân lực. IFC yêu cầu đội ngũ chuyên gia có khả năng xử lý các nghiệp vụ tài chính phức tạp như phái sinh, cấu trúc sản phẩm đầu tư, tài trợ thương mại quốc tế… Trong khi đó, thị trường lao động tài chính tại Việt Nam vẫn còn thiếu hụt nhân sự có kinh nghiệm quốc tế sâu.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, trong một hội thảo gần đây về phát triển trung tâm tài chính tại Việt Nam, cũng nhấn mạnh: “Để IFC vận hành hiệu quả, Việt Nam cần chuẩn bị đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, nhân lực tài chính quốc tế là yếu tố then chốt, quyết định khả năng cạnh tranh của các định chế trong nước”.

Xét ở góc độ vĩ mô, làn sóng “đổ bộ” IFC được xem là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian huy động vốn cho nền kinh tế.

Trong nhiều năm, hệ thống tài chính Việt Nam phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng tín dụng đang chịu áp lực từ các yếu tố như lạm phát, tỷ giá và yêu cầu kiểm soát rủi ro hệ thống. Việc tham gia IFC giúp các ngân hàng tiếp cận trực tiếp với dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII), cũng như các quỹ đầu tư toàn cầu, từ đó đa dạng hóa nguồn vốn.

Không chỉ dừng ở việc huy động, IFC còn tạo điều kiện để phát triển các sản phẩm tài chính mới, từ trái phiếu quốc tế, chứng khoán phái sinh đến các công cụ tài chính xanh – phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Đồng thời, việc sở hữu một pháp nhân tại IFC cũng giúp nâng cao vị thế và thương hiệu của các ngân hàng Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là “tấm hộ chiếu” quan trọng để các định chế tài chính trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.