Sau phúc thẩm, bà Trương Mỹ Lan chỉ có cách duy nhất để thoát án tử hình

Sáng 3/12, sau gần 1 tháng xét xử và nghị án, TAND cấp cao tại TP.HCM tiến hành tuyên án phiên tòa phúc thẩm bị cáo Trương Mỹ Lan và 47 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, SCB và các đơn vị, tổ chức liên quan (giai đoạn 1).

HĐXX buộc bị cáo Trương Mỹ Lan phải chấp hành án tử hình. Trong đó, bị cáo Trương Mỹ Lan được giảm từ 20 năm xuống 16 năm về tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", 20 năm tù về tội "Đưa hối lộ" và tử hình về tội "Tham ô tài sản". Tổng hợp các mức án là tử hình.

Trước khi tuyên án, theo HĐXX, tại phiên tòa, các bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, lời khai phù hợp với nhau và tài liệu, chứng cứ. Từ đó có đủ cơ sở để kết luận bị cáo Trương Mỹ Lan là chủ của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát cùng nhiều công ty con trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát.

Qua 2 phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm đã cho thấy bị cáo Trương Mỹ Lan có quyền hạn cao nhất tại SCB với hơn 91% cổ phần. Bị cáo chỉ đạo, bố trí các bị cáo khác điều hành hoạt động SCB và rút tiền SCB sử dụng mục đích cá nhân, gây thiệt hại SCB.

Trong đó, từ năm 2012-2017, bị cáo Lan đã chỉ đạo lập hồ sơ khống cho 304 khách hàng vay 368 khoản. Đến năm 2022, các khoản vay này còn dư nợ hơn 132.000 tỷ đồng cả gốc và lãi. Sau khi cấn trừ vào số tài sản đảm bảo, các khoản vay nói trên gây thiệt hại 64.600 tỷ đồng.

Hành vi trong giai đoạn này của bị cáo Lan là phạm tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng".

Từ tháng 2/2018-10/2022, bà Lan đã chỉ đạo lập khống 916 hồ sơ vay vốn của SCB 545.000 tỷ đồng, chiếm đoạt 304.000 tỷ đồng. Do Bộ luật Hình sự 2015 có sự thay đổi về đường lối xử lý đối với các sai phạm xảy ra tại thời điểm trước và sau ngày 1/1/2018 (Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực) nên hành vi này của bà Lan phạm tội "Tham ô tài sản". Do đó, HĐXX bác bỏ quan điểm của các luật sư cho rằng bị cáo Lan không nắm giữ chức vụ gì tại SCB.

HĐXX nhận định, hành vi của bị cáo Lan là đặc biệt nghiêm trọng, bị cáo là người chủ mưu, đưa ra chủ trương cho các bị cáo khác thực hiện, cùng một lúc gây ra 3 hành vi phạm tội, gây mất an ninh tiền tệ quốc gia. Toà án cấp sơ thẩm đã tuyên án là có căn cứ, phù hợp với tính chất, hành vi phạm tội mà bị cáo thực hiện.

Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo Lan đã đưa ra các phương án, đưa tài sản vào để khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, các tài sản bị cáo đưa vào chưa đủ căn cứ pháp lý để xác định giá trị tài sản từ đó không có căn cứ xác định bị cáo đã khắc phục đủ 3/4 hậu quả của vụ án để áp dụng giảm nhẹ hình phạt tử hình cho bị cáo.

Bị cáo Lan cũng đã đưa ra nhiều tình tiết giảm nhẹ, khắc phục thêm một phần hậu quả của vụ án nên có đủ căn cứ để chấp nhận một phần quan điểm của Viện KSND xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo Lan về tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng".

HĐXX nêu quan điểm, tại giai đoạn thi hành án nếu bị cáo vẫn tiếp tục nộp 3/4 tài sản để khắc phục hậu quả thì có thể xem xét giảm từ tử hình xuống chung thân.

Đối với kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bà Đỗ Thị Nhàn (cựu Cục trưởng Thanh tra, giám sát ngân hàng II thuộc NHNN), HĐXX bác kháng cáo, giữ nguyên mức án chung thân.

Đối với ông Chu Lập Cơ (chồng bị cáo Lan), Trương Huệ Vân (cháu gái bị cáo Lan) và một số bị cáo khác, tòa ghi nhận họ có một số tình tiết giảm nhẹ nên giảm án 1-2 năm tù.