Ông Trump phàn nàn về thâm hụt thương mại với EU và đối sách sắp tới

Ông Trump chú trọng vào thâm hụt thương mại

Trong bản ghi nhớ "Chính sách thương mại đặt nước Mỹ lên hàng đầu" được ban hành vào ngày đầu tiên trở lại Nhà Trắng vào hôm thứ Hai, ông Trump đã chỉ đạo các bộ Thương mại và Tài chính, cũng như Đại diện Thương mại Hoa Kỳ điều tra tình trạng thâm hụt thương mại và đề xuất các biện pháp thích hợp vào tháng 4.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết vào hôm thứ Ba rằng EU muốn đàm phán với Hoa Kỳ và cảnh báo về nguy cơ "một cuộc đua xuống đáy" nếu cả 2 phía đều sử dụng công cụ thuế quan thương mại để trả đũa nhau.

Dưới đây là một số sự kiện chính về mối quan hệ thương mại EU-Hoa Kỳ và cách hai bên có thể tương tác trong những tuần và tháng tới.

THÂM HỤT THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA

Ông Trump có xu hướng chỉ tập trung vào thương mại hàng hóa và thường xuyên phàn nàn về việc khối EU xuất khẩu ô tô sang Hoa Kỳ nhiều trong khi có rất ít xe được vận chuyển về phía đông qua Đại Tây Dương.

Trên thực tế, EU luôn xuất khẩu nhiều hàng hóa sang Hoa Kỳ hơn là nhập khẩu và thâm hụt thương mại hàng hóa của Hoa Kỳ ở mức 155,8 tỷ euro (161,6 tỷ USD) vào năm 2023, theo dữ liệu của Eurostat.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực dịch vụ, Hoa Kỳ có thặng dư xuất khẩu so với nhập khẩu với Liên minh châu Âu là 104 tỷ euro vào năm 2023, theo Eurostat.

Hoa Kỳ là đối tác thương mại và đầu tư lớn nhất của EU và mỗi bên là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất của bên kia.

ĐỨC CHI PHỐI XUẤT KHẨU CỦA EU

Đức là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của EU, bao gồm ô tô và máy móc, sang Hoa Kỳ, chiếm hơn 30% tổng lượng hàng hóa xuất khẩu xuyên Đại Tây Dương của khối EU vào năm 2023. Trong khi đó, nước Ý đứng thứ hai, chiếm 13%.

Nhiều nhà hoạch định chính sách của EU đã kêu gọi EU đoàn kết trước mối đe dọa về thuế quan. Đây là một chiến lược thành công trong các cuộc đàm phán Brexit với Anh, một quốc gia nhỏ hơn.

Tuy nhiên, sự đoàn kết của EU về vấn đề này không được đảm bảo do sự gia tăng trong những năm gần đây của nhiều chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc và dân túy ở một số quốc gia.

Các quan chức ở Brussels hy vọng rằng Thủ tướng Ý cánh hữu Georgia Meloni có thể giúp mở ra con đường hợp tác trong nhiệm kỳ tổng thống mới của ông Trump.

Tuy nhiên, Thủ tướng Hungary Viktor Orban, người có thành tích phủ quyết chính sách của EU, đặc biệt là về vấn đề Ukraine, đã nói rằng nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump có thể gây ra sự gia tăng của phe cánh hữu ở châu Âu và làm gián đoạn nhiều hơn chính sách của EU.

Tại Áo, các cuộc đàm phán đang được tiến hành để thành lập một chính phủ liên minh do Đảng Tự do cực hữu hoài nghi châu Âu lãnh đạo sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vào tháng 9 năm ngoái.

DẦU KHÍ

Hoa Kỳ là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất cho Liên minh châu Âu và Anh trong ba năm liền, tính đến năm 2023.

Theo dữ liệu từ cơ quan thống kê EU Eurostat, Hoa Kỳ đã cung cấp 46% lượng LNG nhập khẩu của EU và 15% lượng dầu nhập khẩu trong quý 3 năm 2024.

Ông Trump đã nói rằng khối này nên nhập khẩu nhiều dầu khí hơn từ Hoa Kỳ, nhưng không rõ điều này có thể thực hiện được như thế nào.

Hoa Kỳ hiện đang sản xuất hết mức có thể và mức tiêu thụ trong nước, vốn đã cao, đang tăng lên ở một số lĩnh vực và do nhu cầu năng lượng cao của trí tuệ nhân tạo. Hoa Kỳ không có năng lực dự phòng để xuất khẩu.

Cam kết "khoan, khoan thêm, và khoan nữa" của ông Trump có thể dẫn đến nguồn cung từ các dự án mới, nhưng sẽ mất thời gian để hiện thực hóa.

Có lẽ ông sẽ yêu cầu châu Âu ký các hợp đồng dài hạn hơn để mua thêm LNG.

Tuy nhiên, người tiêu dùng LNG của Hoa Kỳ tại EU chủ yếu là các công ty tư nhân, không phải chính phủ và việc mua hàng của họ được thúc đẩy bởi giá cả trên thị trường chứ không phải chính trị.

EU vẫn đang nhập khẩu một số LNG từ Nga. Quyết định của khối này nhằm cắt giảm hoạt động này thông qua các lệnh trừng phạt có thể khiến các nhà nhập khẩu hướng sang bên kia Đại Tây Dương.

Đối với dầu mỏ, bức tranh cũng tương tự.

HÀNG HÓA QUÂN SỰ

Một yếu tố khác trong phương trình thương mại là quốc phòng.

Ông Trump đang thúc đẩy các thành viên NATO khác tăng chi tiêu quốc phòng và thực tế là sau cuộc tấn công Ukraine của Nga, EU nói chung đã sẵn sàng làm như vậy.

Các nước EU vẫn đang tranh cãi về mức độ tiền của người nộp thuế nên được chi cho vũ khí ngoài EU và khối này nên thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng của mình đến mức nào.

Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, lượng vũ khí nhập khẩu từ Hoa Kỳ của châu Âu đã tăng lên, đạt 55% tổng lượng vũ khí nhập khẩu của châu Âu trong giai đoạn 2019-2023 từ mức 35% trong giai đoạn 2014-2018.