Ông Trump sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng quốc gia

Hoa Kỳ tự hào có "lượng dầu khí lớn nhất thế giới, và chúng ta sẽ sử dụng chúng", ông Trump cho biết trong bài phát biểu nhậm chức của mình vào thứ Hai. "Chúng ta sẽ lại là một quốc gia giàu có, và chính thứ vàng lỏng dưới chân chúng ta sẽ giúp chúng ta làm được điều đó".

Tuyên bố này nằm trong số nhiều thay đổi mà ông Trump có kế hoạch ban hành ngay sau khi nhậm chức để định hướng lại chính sách của Hoa Kỳ khỏi cuộc chiến chống lại sự nóng lên toàn cầu và hướng tới sản xuất nhiên liệu hóa thạch.

Ông Trump đảo ngược các quy định từ thời Tổng thống Biden

Điều đó bao gồm một cuộc tấn công vào các quy định thời Biden đã thúc đẩy doanh số bán xe điện tăng cao hơn mà ông Trump gọi là "lệnh bắt buộc về xe điện".

Trong bài phát biểu của mình, ông Trump thề rằng hành động của ông sẽ chấm dứt "thỏa thuận xanh mới" và lệnh bắt buộc về xe điện.

Trong khi nhiều hành động hành pháp của ông Trump sẽ khởi động một quá trình quản lý kéo dài, chúng sẽ tác động đến toàn bộ ngành năng lượng Hoa Kỳ, từ các mỏ dầu đến các đại lý ô tô.

Chúng cũng nhấn mạnh quyết tâm của ông Trump trong việc định hướng lại chính sách của chính phủ liên bang đối với sản xuất dầu khí, một bước ngoặt lớn so với nỗ lực hạn chế nhiên liệu hóa thạch của Tổng thống mãn nhiệm Joe Biden.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết các sáng kiến ​​được lên kế hoạch của ông Trump nhằm mục đích cắt giảm thủ tục hành chính và các quy định đã hạn chế đầu tư vào sản xuất tài nguyên thiên nhiên, vốn rất quan trọng để giảm chi phí cho người tiêu dùng Hoa Kỳ, vì giá năng lượng ảnh hưởng đến mọi bộ phận của nền kinh tế.

Những thay đổi này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố an ninh quốc gia và khẳng định vị thế thống trị năng lượng của Hoa Kỳ trên toàn thế giới.

Trong khi ông Trump có kế hoạch xóa bỏ gánh nặng đối với một số hình thức sản xuất năng lượng, ông cũng chỉ trích năng lượng gió là một lĩnh vực bị đối xử tiêu cực.

Theo các thông tin ban đầu từ Nhà Trắng, "các chính sách năng lượng của ông Trump sẽ chấm dứt việc cho thuê cho các trang trại gió lớn".

Trong số các kế hoạch khác có một sắc lệnh hành pháp nhắm cụ thể vào hoạt động sản xuất tài nguyên thiên nhiên ở Alaska, nơi được ban tặng nguồn dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quan trọng dồi dào, một viên chức Nhà Trắng cho biết.

Chính quyền Biden đã áp đặt các hạn chế đối với hoạt động phát triển năng lượng tại tiểu bang, bao gồm cả các vùng đất liên bang được dành riêng cho hoạt động sản xuất dầu mỏ gần một thế kỷ trước.

Ông Trump chuẩn bị ra lệnh cho Bộ Nội vụ dỡ bỏ một số hạn chế ngay lập tức, bao gồm các giới hạn về hoạt động trong Khu dự trữ dầu mỏ quốc gia Alaska, một vùng đất ở góc tây bắc của tiểu bang có diện tích bằng Indiana và là nơi chứa khoảng 8,7 tỷ thùng dầu có thể khai thác được.

Khu dự trữ này — nơi có dự án dầu mỏ Willow khổng lồ của ConocoPhillips — cũng là nơi sinh sống của tuần lộc, gấu xám và các loài chim di cư.

Tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia theo kế hoạch của ông Trump sẽ bắt nguồn từ lý do cho rằng chi phí năng lượng cao là không cần thiết, xuất phát từ các quyết định chính sách ở Washington.

Nhu cầu điện của Hoa Kỳ dự kiến ​​sẽ tăng vọt lên mức chưa từng có trong những năm tới, nhờ trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và sản xuất trong nước. Các nhà máy điện chạy bằng khí đốt tự nhiên dự kiến ​​sẽ đáp ứng được phần lớn nhu cầu sắp tới, mặc dù các công ty công nghệ đã đàm phán các thỏa thuận để đảm bảo nguồn cung cấp điện từ các dự án hạt nhân và năng lượng tái tạo.

Một tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng quốc gia sẽ mở khóa một loạt các thẩm quyền cho phép Hoa Kỳ sản xuất các nguồn tài nguyên thiên nhiên cốt lõi và nhanh chóng xây dựng lại, vị quan chức này cho biết.

Hiện vẫn chưa rõ tuyên bố như vậy sẽ được sử dụng như thế nào, mặc dù động thái này cho phép tân tổng thống khai thác tới 150 quyền hạn đặc biệt thường được dùng để giải quyết trước các cơn bão, các cuộc tấn công khủng bố và các sự kiện bất ngờ khác, theo báo cáo của Trung tâm Công lý Brennan.

Hiện vẫn chưa rõ liệu ông Trump có thể sử dụng các thẩm quyền này để đạt được mục tiêu xây dựng thêm các nhà máy điện hay không.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, ông đã cố gắng duy trì hoạt động của các nhà máy điện than và điện hạt nhân không sinh lãi bằng cách viện dẫn thẩm quyền khẩn cấp có trong Đạo luật Điện lực Liên bang, thường dành riêng cho các thảm họa thiên nhiên và các cuộc khủng hoảng khác. Nỗ lực này cuối cùng đã bị hủy bỏ.

Tuyên bố theo kế hoạch của ông Trump nhấn mạnh sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách năng lượng và môi trường tại Washington.

Các nhà bảo vệ môi trường trong nhiều năm đã gây sức ép buộc Tổng thống Biden phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về khí hậu tương tự, nhưng thay vào đó, sử dụng tuyên bố này để ngăn chặn xuất khẩu dầu và làm chậm dòng chảy dầu thô trong nước.

Quy chế Chiến tranh Lạnh

Một tuyên bố sẽ cho phép Trump khai thác các thẩm quyền khẩn cấp theo một quy chế thời Chiến tranh Lạnh ban đầu được Tổng thống Harry Truman sử dụng để tăng sản lượng thép trong Chiến tranh Triều Tiên.

Ông Biden đã viện dẫn cùng một luật, Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, để khuyến khích sản xuất các công nghệ năng lượng tái tạo của Hoa Kỳ bao gồm tấm pin mặt trời, pin nhiên liệu và máy bơm nhiệt mà ông cho là cần thiết để chống lại biến đổi khí hậu và tăng cường an ninh trong nước.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, ông đã cân nhắc sử dụng đạo luật này để duy trì hoạt động của các nhà máy điện than đang gặp khó khăn.

Một khả năng hiện nay là tuyên bố "tình trạng khẩn cấp về an ninh lưới điện" bằng thẩm quyền có trong luật giao thông năm 2015, Mark P. Nevitt, Phó Giáo sư tại Trường Luật Đại học Emory cho biết. "Quốc hội không định nghĩa 'tình trạng khẩn cấp', vì vậy Tổng thống có thể có thẩm quyền rộng rãi để tuyên bố 'tình trạng khẩn cấp về năng lượng' ngay từ đầu", ông cho biết trong một email.

Theo những người hiểu rõ vấn đề này, những người yêu cầu không được nêu tên vì những nỗ lực này không chính thức, ông Trump đã chuẩn bị thúc đẩy các thay đổi chính sách cho phép phát triển dầu khí mới trên các vùng đất liên bang, đồng thời chỉ đạo bãi bỏ các quy định về khí hậu thời Biden.

Ông Trump cũng chuẩn bị ra lệnh cho chính quyền của mình hủy bỏ các ưu đãi liên bang dành cho xe điện, đồng thời kích hoạt việc rút lui khỏi một loạt các quy định nghiêm ngặt của chính phủ về ô nhiễm xe cộ và tiết kiệm nhiên liệu.

Ông Trump cũng sẽ chấm dứt lệnh bắt buộc sử dụng xe điện như một phần của lệnh hành pháp "Giải phóng năng lượng của người Mỹ", một viên chức Nhà Trắng cho biết.

Viên chức này cho biết lệnh hành pháp của ông Trump cũng sẽ nhắm vào các tiêu chuẩn hiệu quả của chính phủ hạn chế sự lựa chọn của người tiêu dùng đối với các sản phẩm bao gồm máy rửa chén, bếp gas và vòi hoa sen.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump đã nới lỏng giới hạn sử dụng nước của Bộ Năng lượng đối với vòi hoa sen sau khi phàn nàn rằng lưu lượng nước thấp khiến việc gội đầu đúng cách trở nên khó khăn hơn.

Thỏa thuận Paris

Theo thông tin từ Nhà Trắng, ông Trump sẽ một lần nữa rút Hoa Kỳ khỏi Thỏa thuận Paris, hiệp ước được ký năm 2015 mà theo đó Hoa Kỳ và gần 200 quốc gia khác đã đồng ý cắt giảm khí thải nhà kính.

Sự rút lui ngoại giao đó trùng khớp với các nỗ lực trong nước theo kế hoạch của ông Trump nhằm nới lỏng một loạt các quy định hạn chế ô nhiễm từ các nhà máy điện và ô tô — các nhiệm vụ được coi là quan trọng để Hoa Kỳ thực hiện lời hứa giảm một nửa lượng khí thải nhà kính ít nhất 50% vào cuối thập kỷ này.

Là quốc gia phát thải ô nhiễm làm nóng hành tinh lớn thứ hai, Hoa Kỳ được coi là một bên đóng góp quan trọng vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Ông Trump chuẩn bị dỡ bỏ lệnh tạm dừng cấp giấy phép mới của Hoa Kỳ để xuất khẩu rộng rãi khí đốt tự nhiên hóa lỏng, thực hiện lời hứa trong chiến dịch tranh cử là hủy bỏ lệnh tạm dừng được thực hiện dưới thời Biden.

Các hành động khác được lên kế hoạch vào ngày đầu tiên bao gồm ra lệnh đảo ngược quyết định của Biden về việc ngừng cho thuê khoảng 625 triệu mẫu Anh vùng biển của Hoa Kỳ để khai thác dầu khí.

Tuyên bố của ông Biden đã vấp phải sự phản đối về mặt pháp lý từ Viện Dầu khí Hoa Kỳ, Alaska và các tiểu bang vùng Vịnh là Alabama, Georgia, Louisiana và Mississippi, nhưng tính hợp pháp của việc đảo ngược quyết định của ông Trump cũng có khả năng sẽ được các tòa án liên bang xem xét và quyết định.

Lần gần nhất ông Trump thử một động thái tương tự — đảo ngược lệnh rút quân khỏi vùng biển Bắc Cực của thời Obama — đã bị tòa án liên bang có trụ sở tại Alaska bác bỏ.