Quỹ tỷ USD của Dragon Capital dự kiến mua lại 30% cổ phần, có đáng lo ngại?

Vừa qua, quỹ VEIL thuộc Dragon Capital đã công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu nhằm đáp ứng nhu cầu thanh khoản của cổ đông thông qua cơ chế "Tender Offer" (chào mua lại).

Đợt chào mua hiện tại giới hạn ở mức tối đa 10% tổng số cổ phiếu phổ thông đã phát hành. HĐQT dự kiến sẽ thực hiện thêm hai đợt chào mua nữa trong vòng 12 tháng tới, mỗi đợt lên tới 10%, nâng tổng quy mô dự kiến lên khoảng 30% vốn điều lệ.

Theo công bố của VEIL, tổng tài sản ròng tính đến hết ngày 15/12 ở mức 1,81 tỷ USD, tương đương quỹ này trong đợt 1 có thể rút ròng 181 triệu USD (gần 4,8 ngàn tỷ). Hai đợt sau dự kiến có thể thực hiện trong 12 tháng tới, và nếu giữ kịch bản mua lại tối đa thêm 20% số cổ phiếu, tổng giá trị rút ròng có thể đạt 14,4 ngàn tỷ đồng.

HĐQT VEIL cho rằng, do tính thanh khoản tương đối thấp của thị trường cổ phiếu Việt Nam, việc thực hiện một loạt chào mua nhỏ sẽ tốt hơn so với một chào mua lớn duy nhất. Cách tiếp cận này nhằm giảm thiểu gián đoạn tiềm ẩn đối với thị trường và hỗ trợ quản lý hiệu quả danh mục của công ty.

Đây dự kiến sẽ là lần VEIL mua lại số lượng cổ phiếu lớn nhất trong 2 năm trở lại đây. Trước đó, quỹ đã mua lại 16,3 triệu cổ phần phổ thông trong năm 2024, chiếm 8,1% tổng số cổ phần phổ thông đang lưu hành tại đầu năm đó, và 23,7 triệu cổ phần phổ thông trong năm 2025, chiếm 12,8%.

Ở đợt chào mua lại tới, giá mua lại được quỹ xác định ở mức chiết khấu 3% so với Adjusted NAV (giá trị tài sản ròng), với ba lựa chọn gồm: Cash Exit Option (nhận tiền mặt), phù hợp với nhà đầu tư có nhu cầu tăng thanh khoản bằng tiền mặt; Exchange Option (Chuyển đổi sang chứng chỉ quỹ mở Vietnam Equity (UCITS) Fund (VEF)) phù hợp với nhà đầu tư mong muốn duy trì mức độ tiếp xúc với thị trường Việt Nam; và In Specie Option (dành cho khách hàng chuyên nghiệp/đối tác đủ điều kiện) áp dụng cho các bên có khả năng lưu ký và nhận một phần tài sản theo tỷ lệ tương ứng (pro rata), có thể hiểu là nhận trực tiếp danh mục chứng khoán tương ứng.

Tóm lại, VEIL sẽ giảm quy mô bằng cách mua lại cổ phiếu của cổ đông bên London - tương ứng bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam để trả tiền cho cổ đông (với những cổ đông chọn phương án nhận tiền mặt).

Tác động thế nào tới thị trường chứng khoán?

Top 10 cổ phiếu nắm giữ của VEIL (tính tới ngày 28/11) chủ yếu là các cổ phiếu bluechips, do đó nhiều nhà đầu tư lo ngại đợt rút ròng này sẽ tập trung ở nhóm vốn hóa lớn và sẽ ảnh hưởng đến TTCK.

Một số chuyên gia tài chính lo ngại trong giai đoạn nhạy cảm của chỉ số, việc bán cổ phiếu từ VEIL có thể tác động đáng kể tới TTCK.

Nhận định từ CTCP Chứng khoán KB Việt Nam (KB Việt Nam), nếu so với quy mô giao dịch của cả thị trường, đặc biệt là khi giao dịch của khối ngoại chỉ chiếm khoảng 9% từ đầu năm đến nay, con số này không phải là lớn. Ngoài ra, quy mô các đợt giao dịch trước đó của VEIL chỉ tương ứng 1-3 phiên giao dịch của khối ngoại trong giai đoạn bán ròng kỷ lục và cũng không phải là yếu tố mang tính chi phối lớn đến xu hướng chủ đạo của thị trường.

"Như vậy nhìn chung, chúng tôi cho rằng mức độ ảnh hưởng của riêng sự kiện này sẽ không quá lớn đến diễn biến thị trường, đặc biệt nếu cổ đông lựa chọn các phương án khác thay vì "cash out", lượng cổ phiếu bán ra có thể thấp hơn đáng kể", KB Việt Nam đánh giá.

KB Việt Nam cho rằng với mức tăng trưởng NAV từ đầu năm (đạt 15,5%, tính theo USD) của VEIL thì không phải là thấp, nên nhu cầu rút vốn mới chỉ xuất phát từ một bộ phận nhỏ cổ đông (hơn 20%) và phần nhiều phản ánh nhu cầu tái cơ cấu đầu tư ngắn hạn (khi mức hiệu quả này chưa phải là cao nếu so với một số thị trường phát triển trong năm nay). CTCK nay nhìn nhận, trong trung hạn, thị trường Việt Nam vẫn còn tiềm năng tương đối khả quan so với các nước trong khu vực, đến từ triển vọng nâng hạng và mức định giá khá hấp dẫn so với mức kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận các cổ phiếu niêm yết.

Theo ước tính của KB Việt Nam, 2 cổ phiếu ước tính sẽ bị bán mạnh nhất là VPB (ước tính bán 27 triệu đơn vị) và HPG (20,7 triệu cổ phiếu), ngoài ra còn có các mã khác là VIC (8,3 triệu cổ phiếu), VHM (12,4 triệu cổ phiếu), BID (17 triệu cổ phiếu)...

Trong thông báo gần nhất trên website, VEIL cho biết quỹ nhận thức rõ những quan ngại liên quan đến tác động thị trường. Quỹ nhấn mạnh nhu cầu tiền mặt phục vụ đợt "tender" đã được lên kế hoạch từ sớm, có tính đến điều kiện thanh khoản tại Việt Nam, và không kỳ vọng sẽ phát sinh áp lực bán bắt buộc “forced selling” ở mức đáng kể.

"Trong trường hợp xuất hiện biến động ngắn hạn quanh thời điểm thực hiện, điều này nhiều khả năng phản ánh tâm lý thị trường hơn là bất kỳ sự thay đổi nào trong niềm tin đầu tư của Dragon Capital, hoặc hoạt động bán ra mang tính mất cân đối từ phía VEIL", VEIL cho biết.

Ở thông báo trên London Stock Exchange, quỹ khẳng định vẫn tin tưởng triển vọng đầu tư trung hạn đối với Việt Nam.

"Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng GDP thực tế trung bình 6% mỗi năm trong giai đoạn từ 2015 đến 2024, được hỗ trợ bởi tầng lớp trung lưu đang phát triển mạnh mẽ, quá trình đô thị hóa, sự thay thế ngày càng nhanh chóng các doanh nghiệp nhà nước bởi khu vực tư nhân, sự mở rộng và sâu sắc hơn của thị trường vốn, cùng với sự mở rộng liên tục của xuất khẩu. Các chính sách của Chính phủ phần lớn đã thành công trong việc kết hợp tăng trưởng và ổn định, thể hiện qua mức nợ nước ngoài thấp, tài chính công vững chắc, lạm phát ở mức vừa phải và thặng dư tài khoản vãng lai lớn", trích quan điểm của VEIL.