Lãnh đạo vướng vòng lao lý, cổ phiếu lao dốc: Doanh nghiệp nào còn được nhà đầu tư tin tưởng?

Những ngày giữa tháng 5, thị trường chứng khoán lại chứng kiến một cú sốc pháp lý mới khi hàng loạt lãnh đạo cấp cao của PC1 bị khởi tố và bắt tạm giam. Cổ phiếu PC1 lập tức chao đảo, kéo theo những lo ngại về việc đứt gãy dòng tiền và tình hình kinh doanh

Câu hỏi ấy không mới với thị trường Việt Nam. Trong những năm gần đây, từ FLC, Louis Holdings, APEC Group cho tới những diễn biến gần đây tại Vinaconex, DGC hay ACV, mỗi vụ lãnh đạo vướng vòng lao lý đều tạo ra một bài kiểm tra lớn với niềm tin nhà đầu tư.

Những cổ phiếu đi lùi hoặc biến mất

Thị trường từng chứng kiến cú sập mang tính biểu tượng của hệ sinh thái FLC Group sau khi ông Trịnh Văn Quyết bị khởi tố hồi tháng 3/2022. Nhóm cổ phiếu FLC, ROS, HAI, AMD, KLF… lao dốc 80-90%, nhiều mã bị đình chỉ giao dịch hoặc hủy niêm yết. Vụ việc cũng kéo theo khủng hoảng tại Bamboo Airways và hàng loạt dự án bất động sản.

Sau FLC là hệ sinh thái Louis Holdings của Đỗ Thành Nhân. Các mã TGG, BII từng tăng bằng lần trong giai đoạn đầu cơ nóng, nhưng nhanh chóng rơi tự do sau vụ án thao túng chứng khoán năm 2022. Điểm chung của các doanh nghiệp này là nền tảng kinh doanh yếu, thanh khoản phụ thuộc mạnh vào dòng tiền đầu cơ và niềm tin vào "ông chủ".

Không đến mức chao đảo mạnh rồi mất hút, song, loạt doanh nghiệp như PC1, DGC cũng đang loay hoay đi tìm lại ánh hào quang của quá khứ sau khi các lãnh đạo bị khởi tố.

Mới nhất là CTCP Tập đoàn PC1 (HOSE: PC1). Ngày 16/5, doanh nghiệp công bố Chủ tịch Trịnh Văn Tuấn cùng 6 lãnh đạo khác bị khởi tố để điều tra các hành vi "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "tham ô tài sản".

PC1 là "ông lớn" sở hữu hàng loạt dự án điện, hạ tầng và xây lắp năng lượng. Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản PC1 hơn 24.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt trên 1.356 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng đang mang hơn 12.400 tỷ đồng nợ vay, với nhiều dự án điện được thế chấp ngân hàng.

Sau ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 (tổ chức ngày 22/4), mã này đã trải qua nhiều phiên giảm sàn liên tiếp với lượng dư bán lớn. Kết phiên 18/5, cổ phiếu PC1 neo ở mốc 17.650 đồng/CP, tương đương giảm 1,12% so với phiên trước đó và giảm mạnh so với mức đỉnh hơn 30.000 đồng/CP thiết lập hồi đầu tháng 3, tương ứng mức điều chỉnh khoảng 40% chỉ sau hơn 2 tháng.

Có thời điểm, cổ phiếu PC1 ghi nhận lượng dư bán sàn lên tới hàng chục triệu đơn vị. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thị trường lan truyền nhiều thông tin liên quan đến tình hình pháp lý và tài chính của doanh nghiệp.

Trước đó, HoSE cũng đã có văn bản nhắc nhở PC1 do chậm công bố biên bản và nghị quyết ĐHĐCĐ thường niên 2026. Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục chậm công bố báo cáo tài chính quý I/2026.

Trong văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý, PC1 cho biết một số nhân sự phụ trách tài chính – kế toán đang làm việc với cơ quan điều tra nên ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thiện báo cáo.

Một trường hợp khác là CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HOSE: DGC). Sau khi Bộ Công an công bố khởi tố vụ án liên quan đến tập đoàn này và các đơn vị ngày 17/3/2026, liên tục giảm sàn, rơi từ khoảng 80.900 đồng/CP xuống còn 51.600 đồng/CP.

Cổ phiếu này thậm chí bị Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) chuyển từ diện cảnh báo sang diện kiểm soát kể từ ngày 13/5, do chậm nộp báo cáo tài chính năm 2025 đã kiểm toán quá 30 ngày so với thời hạn quy định.

Về kết quả kinh doanh, theo báo cáo tài chính do doanh nghiệp công bố, năm 2025, DGC ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước; lợi nhuận sau thuế đạt 3.189 tỷ đồng, tăng 3%.

Trong quý I/2026, doanh thu thuần đạt 2.125,5 tỷ đồng, giảm 24% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận gộp giảm một nửa so với cùng kỳ, còn 488 tỷ đồng, tương đương biên lãi gộp giảm từ 35% xuống còn 23%. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất giảm mạnh 48,6%, chỉ đạt 430 tỷ đồng.

Theo lý giải của doanh nghiệp, nguyên nhân khiến kết quả kinh doanh "cài số lùi" chủ yếu do chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng mạnh. Cụ thể, giá lưu huỳnh đã tăng gấp 3 lần so với quý I/2025; đi kèm với đó là đà tăng giá của các mặt hàng thiết yếu khác phục vụ sản xuất như điện, than cốc và amoniac.

Không chỉ thị giá lao dốc, nhiều công ty chứng khoán lập tức cắt margin với DGC, tạo hiệu ứng giải chấp dây chuyền. Sau đó, dù nhanh chóng kiện toàn ban lãnh đạo mới sau cuộc họp ĐHĐCĐ bất thường vào ngày 8/5, doanh nghiệp vẫn đang loay hoay.

Bức tranh phân hóa

Dù lãnh đạo cũng vướng lao lý, song, Vinaconex và ACV nhanh chóng ổn định lại hoạt động, thể hiện sự tích cực trên phương diện kinh doanh.

Cổ phiếu ACV của CTCP Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam kết phiên 18/5 ở mốc 45.100 đồng/CP, tăng 2,5%. Dù vậy, so với mốc 60.000 đồng/CP hồi đầu năm, thị giá ACV đã được điều chỉnh khoảng 25%.

Kết thúc quý I, công ty ghi nhận doanh thu thuần 6.840 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 3.346 tỷ đồng, cùng tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Nhìn chung, hoạt động cốt lõi vẫn là nền tảng tạo dòng tiền vững chắc cho ACV. Sản lượng hành khách tăng trưởng giúp doanh nghiệp duy trì khả năng sinh lời vượt trội trong nhóm hạ tầng giao thông, đồng thời tiếp tục tạo ra lượng tiền mặt lớn phục vụ các dự án đầu tư trọng điểm trong tương lai.

Các thông tin liên quan đến lãnh đạo và đại dự án sân bay Long Thành từng khiến cổ phiếu ACV biến động mạnh trong nhiều giai đoạn. Dù vậy, ACV vẫn được nhìn nhận là doanh nghiệp có vị thế độc quyền khai thác hạ tầng hàng không, dòng tiền ổn định và vai trò đặc biệt trong nền kinh tế. Chính điều đó giúp phản ứng thị trường với ACV thường mang tính ngắn hạn hơn là khủng hoảng hệ thống.

Trong khi đó, tại Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, HOSE: VCG), thông tin hai lãnh đạo bị khởi tố hồi đầu năm 2026 từng khiến cổ phiếu VCG giảm sàn mạnh trong phiên đầu tiên. Nhưng chỉ sau đó ít ngày, lực cầu bắt đáy xuất hiện và cổ phiếu hồi phục đáng kể.

Dù giá cổ phiếu VCG đóng cửa phiên 18/5 ở mốc 21.200 đồng/CP, mất 1,85% so với phiên trước và mất 6,4% so với giai đoạn đầu năm, tuy nhiên nếu xét từ mốc 18.650 đồng/CP hồi tháng 3, thị giá VCG đã tăng 13,7%.

Thị trường đánh giá Vinaconex vẫn còn nền tảng tài sản, backlog xây dựng và các dự án hạ tầng đủ lớn để duy trì vận hành. Thêm nữa, doanh nghiệp nhanh chóng kiện toàn ban lãnh đạo với sự xuất hiện của ông Nguyễn Xuân Đông ở vị trí Chủ tịch HĐQT.

Điều này minh chứng qua kết quả kinh doanh quý I, khi VCG ghi nhận doanh thu thuần hơn 3.424 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ; nhờ doanh thu hoạt động xây lắp tăng 18% lên gần 2.345 tỷ đồng và mảng kinh doanh bất động sản gần 437 tỷ đồng, gấp 5,6 lần cùng kỳ. Lợi nhuận ròng của Vinaconex đạt hơn 353 tỷ đồng, tăng 176% so với cùng kỳ.

Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng lớn được triển khai, Vinaconex được xem là một trong những doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi lớn nhờ vị thế tổng thầu và hệ sinh thái xây dựng - bất động sản sẵn có.