Nhìn lại chặng đường của tân Chủ tịch Nguyễn Xuân Đông tại Vinaconex

Như Nhadautu.vn đã đưa tin, Hội đồng quản trị (HĐQT) Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex-mã VCG) mới đây đã thông qua việc bầu ông Nguyễn Xuân Đông làm Chủ tịch nhiệm kỳ 2022-2027 từ ngày 5/5. Cách đây một tuần, ông Đông xin từ nhiệm vai trò Tổng giám đốc doanh nghiệp này.

Trước khi ông Nguyễn Xuân Đông được bầu làm Chủ tịch, vị trí này từng được ông Trần Đình Tuấn tiếp quản từ giữa tháng 2/2026, thay ông Nguyễn Hữu Tới. Ở thời điểm đó, hai lãnh đạo cấp cao của Vinaconex gồm ông Nguyễn Hữu Tới - cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc và ông Dương Văn Mậu - cựu Phó Tổng Giám đốc bị bắt tạm giam vì liên quan đến hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, trong đó có nội dung đưa tiền nhằm tạo điều kiện trúng thầu.

Những diễn biến dồn dập này đặt Vinaconex vào một giai đoạn nhạy cảm, buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc quyền lực và củng cố lại bộ máy điều hành. Trong bối cảnh đó, việc ông Nguyễn Xuân Đông – người gắn bó với Vinaconex từ giai đoạn chuyển giao sở hữu – trở lại vị trí cao nhất của HĐQT có thể xem là bước đi chiến lược, không chỉ ổn định bộ máy, mà còn mở ra giai đoạn phát triển chiến lược.

Sinh năm 1966, ông Nguyễn Xuân Đông có gần 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng, đầu tư và tài chính doanh nghiệp. Ông là nhân sự chủ chốt trong giai đoạn hậu thoái vốn nhà nước, tham gia điều hành Vinaconex từ cuối năm 2018 đến nay.

Theo đó, hành trình của ông Đông tại Vinaconex gắn liền với thương vụ thoái vốn lịch sử cuối năm 2018, khi SCIC bán gần 58% cổ phần Vinaconex cho Công ty TNHH An Quý Hưng, với giá khoảng 7.400 tỷ đồng. Đồng thời, ông chủ của An Quý Hưng là ông Nguyễn Xuân Đông được bầu ngồi vào ghế Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc tổng công ty.

Giai đoạn này cũng chứng kiến sự mâu thuẫn giữa nhóm cổ đông An Quý Hưng và 2 pháp nhân liên hệ tới Sovico Group của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo. Đến tháng 8/2020, hai bên đã tìm được tiếng nói chung khi các cổ đông Công ty TNHH Bất động sản Cường Vũ và Công ty TNHH Đầu tư Star Invest đồng loạt thoái hết vốn khỏi Vinaconex và hạ tỷ lệ sở hữu từ 29% xuống 0%.

Chiều ngược lại, Vinaconex cũng bán 50% vốn Công ty liên doanh TNHH Phát triển đô thị mới An Khánh (chủ đầu tư dự án Splendora Bắc An Khánh) cho CTCP Đầu tư và Phát triển Pacific Star – pháp nhân khác liên hệ nhóm Sovico Group. 50% vốn còn lại trong dự án này do Địa ốc Phú Long nắm, Phú Long được biết tới là pháp nhân khác trong hệ sinh thái Sovico Group.

Đến tháng 2/2022, cơ cấu cổ đông Vinaconex có sự dịch chuyển về mặt nội bộ khi An Quý Hưng bất ngờ chuyển toàn bộ hơn 277,8 triệu cổ phiếu, tương đương 62,9% vốn Vinaconex cho CTCP Đầu tư Pacific Holdings. Vốn điều lệ ban đầu của Pacific Holdings là 7.100 tỷ đồng, trong đó An Quý Hưng sở hữu 99,92%, 4 cổ đông còn lại lần lượt là ông Nguyễn Xuân Đông, ông Đào Ngọc Thanh, ông Dương Văn Mậu và ông Nguyễn Hữu Tới mỗi người nắm 0,02% vốn.

Về phía An Quý Hưng, tại thời điểm tháng 11/2025, cơ cấu cổ đông đơn vị này gồm CTCP An Quý Hưng Holding (99,998%) và bà Đỗ Thị Thanh (0,002%) - vợ ông Đông. Tương tự, An Quý Hưng Holding cũng do gia đình ông Đông sở hữu với cơ cấu cổ đông gồm: Ông Nguyễn Xuân Đông (79,2%), bà Đỗ Thị Thanh (19,2%) và Nguyễn Xuân Tùng (1,6%) - con ông Đông.

Theo báo cáo thường niên năm 2025, Vinaconex có vốn điều lệ hơn 6.464 tỷ đồng, trong đó CTCP Đầu tư Pacific Holdings đang là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu là 45,14% vốn.

Hay nói cách khác, về mặt giấy tờ, tân Chủ tịch HĐQT Nguyễn Xuân Đông và gia đình đang là cổ đông lớn nhất, nắm giữ gần một nửa vốn Vinaconex.

Động thái đảm trách chức vụ cao nhất tại Vinaconex của ông Nguyễn Xuân Đông diễn ra trong bối cảnh tổng công ty này đứng trước nhiều tiềm năng phát triển vượt bậc, với nhu cầu đầu tư công của nền kinh tế trong giai đoạn tới là khổng lồ, cũng như cơ hội mở rộng sang nhiều thương vụ, hay mảng miếng khác cùng các đối tác chiến lược, chẳng hạn như đầu tư vào Tổng công ty Xây dựng cấp thoát nước và Môi trường Việt Nam hay CTCP Giày Thượng Đình thời gian qua.