'Làn sóng' IPO thứ 3: Kỳ vọng từ những tên tuổi đầu ngành

Trong báo cáo mới nhất Markets Waves, Chứng khoán BIDV (BSC Research) cho biết, trong giai đoạn 10 năm từ 2016 đến 2025, Việt Nam ghi nhận tổng cộng 184 thương vụ IPO, đứng thứ 4 trong số 6 quốc gia ASEAN được so sánh. Tổng giá trị vốn hóa các thương vụ IPO tại Việt Nam đạt 40,22 tỷ USD, chiếm 12,5% tỷ trọng khu vực. Đáng chú ý, mặc dù tổng vốn gọi thấp, nhưng giá trị vốn hóa trung bình trên mỗi thương vụ của Việt Nam đạt khoảng 219 triệu USD, cao hơn so với Singapore (191 triệu USD) và Malaysia (97 triệu USD).

Các chuyên gia BSC nhận định, làn sóng IPO thứ 3 bắt đầu ghi nhận những tín hiệu lạc quan – kỳ vọng cho một sự khởi đầu mới với nhiều thương vụ IPO hấp dẫn trong giai đoạn 2025 – 2027.

Cụ thể, BSC chỉ ra một số yếu tố ủng hộ đến từ chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, FTSE nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam và cải cách toàn diện của cơ quan quản lý.

Trước đó, theo thống kê lịch sử, từ 2000-2024 thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận 2 làn sóng IPO diễn ra trong thời gian (2007-2009) và (2017-2018).

Ba yếu tố cốt lõi khắc họa chân dung làn sóng thứ 3

Giai đoạn 2006 – 2007 là giai đoạn khai mở bằng cổ phần hóa. Đây là thời kỳ bùng nổ của các doanh nghiệp nhà nước sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Những "gã khổng lồ" như Vietcombank, Bảo Việt, Đạm Phú Mỹ... lần lượt lên sàn, biến thị trường chứng khoán từ một sân chơi sơ khai thành kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế.

Giai đoạn 2017 – 2018 chứng kiến sự trỗi dậy của khối tư nhân. Nếu làn sóng đầu là cuộc chơi của doanh nghiệp nhà nước, thì làn sóng thứ 2 lại vinh danh các tập đoàn tư nhân đa ngành. Những thương vụ IPO "tỷ đô" của Vinhomes, Vincom Retail, Techcombank hay VPBank không chỉ xác lập kỷ lục về giá trị mà còn giúp Việt Nam lọt vào tầm ngắm của các quỹ đầu tư chỉ số lớn trên thế giới.

Theo các chuyên gia BSC, làn sóng IPO và huy động vốn mới sẽ không đơn thuần lặp lại kịch bản cũ. Sự khác biệt nằm ở ba yếu tố cốt lõi.

Thứ nhất là sự dịch chuyển ngành nghề. Thay vì tập trung quá lớn vào tài chính và bất động sản, làn sóng mới ghi nhận sự trỗi dậy của các lĩnh vực thuộc kinh tế mới. Đó là những doanh nghiệp công nghệ, bán lẻ hiện đại, y tế và giáo dục – những ngành được thúc đẩy bởi sự bùng nổ của tầng lớp trung lưu và chuyển đổi số mạnh mẽ tại Việt Nam.

Thứ hai là tiêu chuẩn quốc tế và ESG. Các doanh nghiệp chuẩn bị IPO giai đoạn này phải đối mặt với yêu cầu khắt khe hơn từ nhà đầu tư ngoại về quản trị doanh nghiệp và các tiêu chuẩn ESG. Điều này giúp chất lượng "hàng hóa" trên sàn được nâng cấp rõ rệt so với 10 năm trước.

Thứ ba là động lực từ lộ trình nâng hạng. Việc quyết tâm nâng hạng từ thị trường Cận biên lên Mới nổi (Emerging Markets) là thỏi nam châm hút các doanh nghiệp thực hiện IPO. Việc lên sàn không chỉ để huy động vốn, mà còn là bước đi chiến lược để định giá lại tài sản theo tiêu chuẩn quốc tế.

Bom tấn cho làn sóng IPO lần thứ 3

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của làn sóng IPO thứ 3 (giai đoạn 2025 - 2027) với sự chuyển dịch rõ rệt sang nhóm kinh tế tư nhân và các lĩnh vực tiêu dùng, công nghệ.

Theo báo cáo của BSC, danh mục các thương vụ "bom tấn" tiềm năng đang quy tụ những tên tuổi đầu ngành với giá trị định giá cực lớn.

Trong lĩnh vực tiêu dùng, các tên tuổi được nhắc đến là Masan Consumer, và đại diện bán lẻ đình đám như Bách Hóa Xanh (1,7 tỷ USD) và chuỗi nhà thuốc Long Châu (1,45 tỷ USD).

Ngành F&B cũng góp mặt với những thương vụ quy mô từ 600 - 800 triệu USD như Golden Gate và Highlands Coffee. Ở mảng công nghệ và tài chính, thị trường kỳ vọng sự bứt phá từ VNPAY (định giá 2 tỷ USD) hay các định chế tài chính lớn như TCBS (Chứng khoán Kỹ thương) với định giá từ 2,5 - 4 tỷ USD.

Ngoài ra, những "gã khổng lồ" như Thaco Auto (định giá dự kiến 5 tỷ USD) hay kế hoạch niêm yết của các doanh nghiệp nhà nước lớn như Agribank, VNPT, MobiFone đang được xem là những "cú hích" quan trọng, không chỉ giúp nâng tầm vốn hóa thị trường mà còn hỗ trợ mạnh mẽ cho lộ trình nâng hạng của chứng khoán Việt Nam trong tương lai gần.