Khởi động dự án kiểm kê khí nhà kính tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền

Ngày 16/1, tại Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền (Hải Phòng), đã diễn ra hội thảo khởi động dự án “Kiểm kê khí nhà kính tại KCN Nam Cầu Kiền”. Hội thảo do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) - Bộ Tài chính phối hợp cùng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, với sự tài trợ của Chính phủ Thụy Sĩ (SECO) tổ chức.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện UNIDO, Ban Quản lý các Khu kinh tế Hải Phòng, Công ty Cổ phần Shinec, các doanh nghiệp đang hoạt động tại KCN Nam Cầu Kiền, đại diện chủ đầu tư và kinh doanh hạ tầng của gần 20 khu công nghiệp khác tại Hải Phòng…

Năm 2026 bắt buộc kiểm kê khí nhà kính đối với các cơ sở phát thải lớn

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các cam kết tại COP26, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời chuẩn bị bước vào giai đoạn bắt buộc kiểm kê khí nhà kính (KNK) đối với các cơ sở phát thải lớn từ năm 2026 theo quy định pháp luật hiện hành.

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Trâm Anh - đại diện UNIDO, nhấn mạnh: “Kiểm kê khí nhà kính không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp lý, mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp ‘hiểu mình’, xác định rõ các trọng điểm phát thải. Từ đó xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu”.

Theo thống kê từ Bộ Tài chính, Việt Nam hiện có 475 khu công nghiệp, trong đó 324 khu công nghiệp đang hoạt động với tỷ lệ lấp đầy trung bình gần 79%.

Theo dữ liệu kiểm kê khí nhà kính quốc gia, lĩnh vực năng lượng và công nghiệp là những nguồn phát thải lớn nhất, trong đó các khu công nghiệp là nơi tập trung mật độ tiêu thụ năng lượng, nguyên vật liệu và hoạt động sản xuất cao nhất.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành công nghiệp giảm phát thải khí nhà kính thông qua việc sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên, giảm phát thải tại nguồn, tận dụng cơ hội cộng sinh công nghiệp, tăng cường tái sử dụng vật liệu và tuần hoàn dòng phụ phẩm.

Theo bà Trâm Anh, việc triển khai kiểm kê khí nhà kính ở cấp khu công nghiệp sẽ tạo ra bộ dữ liệu chung, giúp doanh nghiệp không phải “tự bơi” trước các yêu cầu ngày càng khắt khe về carbon. Đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn.

Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Công ty Cổ phần Shinec cũng cho biết thêm, hiện KCN Nam Cầu Kiền chỉ còn thiếu 1 tiêu chí liên quan đến việc thực hiện báo cáo định kỳ hằng năm và công bố kết quả giảm phát thải.

Liên quan đến nội dung này, ông Nguyễn Đức Thịnh, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường (Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng) cho biết, từ năm 2026, nhiều doanh nghiệp sẽ thuộc diện bắt buộc thực hiện kiểm kê khí nhà kính, gắn với chế độ báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm, theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các thông tư hướng dẫn mới nhất.

Việc kiểm kê, báo cáo không chỉ để đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn là cơ sở dữ liệu quan trọng để kiểm soát phát thải, phòng ngừa rủi ro ô nhiễm không khí và nâng cao tính minh bạch trong quản lý môi trường tại các khu công nghiệp. Theo Quyết định số 188/2025/QĐ-UBND và 6894/BQL-TNMT, Ban Quản lý KKT Hải Phòng sẽ là đầu mối nhận báo cáo kiểm kê, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của các các cơ sở trong các KCN, KKT trên địa bàn Hải Phòng thuộc đối tượng phải thực hiện để nộp về UBND thành phố.

Ngoài ra, đại diện Ban cũng thông tin tới hội thảo về Chỉ thị số 18/CT-UBND ngày 24/12/2025 của Chủ tịch UBND TP Hải Phòng về việc triển khi các biện pháp cấp bách kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn thành phố.

Đánh giá về hội thảo này, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng ghi nhận việc KCN Nam Cầu Kiền phối hợp với UNIDO triển khai dự án kiểm kê khí nhà kính là bài bản, có hệ thống.

Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đề nghị các doanh nghiệp trong khu công nghiệp chủ động tham gia, cung cấp dữ liệu trung thực, tuân thủ nghiêm các yêu cầu về quan trắc, kiểm soát khí thải, coi đây là trách nhiệm bắt buộc song hành với lợi ích dài hạn của chính doanh nghiệp và cộng đồng.

Lộ trình kiểm kê khí nhà kính tại KCN Nam Cầu Kiền trong năm 2026

Trong khuôn khổ dự án “Triển khai kiểm kê phát thải khí nhà kính tại KCN Nam Cầu Kiền” thuộc Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu (GEIPP II), đơn vị tư vấn triển khai và lập báo cáo kiểm kê cho KCN Nam Cầu Kiền là Công ty CP Giải pháp công nghệ Việt Nam (VETS).

Ông Dương Chí Công, Trưởng nhóm triển khai dự án, Kiểm toán Trưởng của VETS cho hay: “Theo lộ trình này, giai đoạn đầu từ tháng 1/2026 đến tháng 5/2026, dự án tập trung xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính cho 10 doanh nghiệp đại diện trong KCN, trên cơ sở thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng, nguyên liệu, nhiên liệu và các hoạt động phát sinh phát thải theo đúng phương pháp luận được quy định. Kết quả kiểm kê cấp doanh nghiệp sẽ được tổng hợp, chuẩn hóa để xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp KCN, phản ánh tương đối đầy đủ bức tranh phát thải của toàn KCN”.

Song song với hoạt động kiểm kê, dự án hỗ trợ nâng cao năng lực cho doanh nghiệp và chủ đầu tư KCN thông qua đào tạo, tập huấn về phương pháp kiểm kê, quản lý dữ liệu phát thải và yêu cầu đo đạc – báo cáo – thẩm định (MRV). Dữ liệu kiểm kê khí nhà kính sẽ từng bước được tích hợp vào hệ thống giám sát trực tuyến của KCN Nam Cầu Kiền, phục vụ công tác quản lý, theo dõi, báo cáo và ra quyết định, thay vì chỉ dừng ở các báo cáo rời rạc theo từng doanh nghiệp.

Trên cơ sở kết quả kiểm kê, giai đoạn tiếp theo, dự án sẽ hỗ trợ xây dựng chiến lược và lộ trình giảm phát thải khí nhà kính cho từng doanh nghiệp tham gia và cho toàn KCN Nam Cầu Kiền, gắn với các giải pháp sử dụng hiệu quả năng lượng, sản xuất sạch hơn, cộng sinh công nghiệp và kinh tế tuần hoàn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ “kiểm kê để tuân thủ” sang “quản lý phát thải để tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh”.

Lộ trình kiểm kê tại KCN Nam Cầu Kiền cũng được thiết kế đồng bộ với khung pháp lý quốc gia, trong đó Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các nghị định, thông tư hướng dẫn quy định rõ: Các cơ sở phát thải lớn phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ, xây dựng kế hoạch và báo cáo giảm nhẹ phát thải trong các giai đoạn tiếp theo.

Việc triển khai sớm kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị dữ liệu, quy trình và nhân sự, sẵn sàng đáp ứng các nghĩa vụ pháp lý từ năm 2026, đồng thời giảm rủi ro bị động khi các yêu cầu quản lý phát thải ngày càng chặt chẽ.

Về dài hạn, dự án hướng tới chuẩn hóa quy trình kiểm kê khí nhà kính theo ngành, tạo cơ sở nhân rộng cho các khu công nghiệp khác, đồng thời mở ra khả năng tham gia các cơ chế thị trường carbon, tài chính xanh (trái phiếu xanh) và các chương trình hỗ trợ quốc tế. Với cách tiếp cận này, kiểm kê khí nhà kính tại KCN Nam Cầu Kiền không chỉ là một hoạt động kỹ thuật, mà trở thành nền tảng dữ liệu cốt lõi phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao uy tín và vị thế của khu công nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hội thảo khởi động Dự án “Kiểm kê khí nhà kính tại KCN Nam Cầu Kiền” không chỉ đánh dấu bước khởi đầu chính thức của dự án, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của KCN Nam Cầu Kiền trong việc chủ động chuyển đổi xanh, đồng hành cùng doanh nghiệp trước các yêu cầu mới của thị trường và chính sách, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh của TP Hải Phòng và Việt Nam.