Hiệu suất năm 2025 thua xa VN-Index, PYN Elite ‘đổ lỗi’ cho nhóm Vingroup

Quỹ đầu tư PYN Elite của Phần Lan, một trong những quỹ ngoại lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cho biết quỹ đạt hiệu suất dương 2,86% trong tháng 12/2025, chấm dứt chuỗi 3 tháng âm liên tiếp.

Nhờ đó, cả năm ngoái “cá mập” này đạt hiệu suất 17,38%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 40,9% của chỉ số VN-Index, quỹ cho biết trong một thông báo hàng tháng và một bình luận riêng rẽ.

Lý giải cho việc hiệu suất của quỹ thua xa VN-Index trong năm 2025, ông Petri Deryng, người đứng đầu PYN Elite cho biết, hiện tượng tăng giá “bùng nổ” của cổ phiếu Tập đoàn Vingroup (VIC) giúp VN-Index tăng vượt trội trong năm ngoái.

Cả năm, cổ phiếu VIC tăng 736%, qua đó chiếm tỷ trọng 16% trong VN-Index. Nếu tính các cổ phiếu khác cùng “họ Vin”, tỷ trọng đó vượt mức 20%. Cuối năm 2025, giá trị vốn hóa của VIC đạt 42 tỷ euro, trở thành công ty lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

“Nếu không tính 4 cổ phiếu ‘nhà Vin’, thì mức tăng của chỉ số VN-Index sẽ chỉ là 12,9%”, ông Derying nhấn mạnh.

Trước đó, trong thư gửi nhà đầu tư vào cuối tháng 12/2025, ông Deryng đề cập tới việc nhiều người đùa rằng năm nay VN-Index nên được gọi là "VIN-Index", do chỉ một nhóm doanh nghiệp đã chi phối gần như toàn bộ diễn biến của chỉ số.

Nói thêm về sự biến động hiệu suất, ông Derying cho biết PYN Elite có mức lãi “tuyệt vời” 30% trong 9 tháng đầu năm 2025 nhờ các cổ phiếu được chọn lọc kỹ càng, nhưng không nắm giữ cổ phiếu “họ Vin” nào.

Tuy nhiên, trong quý IV, cổ phiếu Việt Nam giảm trên diện rộng, bao gồm các cổ phiếu ngân hàng, tài chính. Trong khi đó, giá cổ phiếu VIC tiếp tục tăng vượt trội. “Khoảng thời gian 3 tháng đó tác động nặng nề đến lợi nhuận cả năm của PYN Elite”, ông Derying giải thích.

Một nguyên nhân khác khiến danh mục của PYN Elite giảm lãi là sự lên giá của đồng euro trong năm ngoái. Tuy thế, quỹ này đã quản lý tốt sự tăng giá của đồng euro thông qua phòng hộ tỷ giá EUR/USD.

Tính đến cuối năm 2025, một nửa trong số top 10 mã cổ phiếu trong danh mục của PYN Elite thuộc lĩnh vực ngân hàng, tài chính bao gồm Sacombank, MBBank, OC Bank, VIB và TCBS. Vị trí tỷ trọng của các mã cổ phiếu hầu như không đổi so với cuối tháng 11.

Trong tháng 12, 3 mã cổ phiếu trong danh mục tăng mạnh nhất là BVH, TCBS và HDG, nhưng chỉ tăng ở mức khiêm tốn từ 3,1% đến 4,5%. Ở chiều ngược lại, SHS, VCI và STB giảm mạnh nhất, từ 8,7%-12,4%.

Tại ngày 31/12/2025, danh mục quỹ quản lý có giá trị 924,7 triệu euro, tương đương 28.290 tỷ đồng.

Vì sao PYN Elite không mua cổ phiếu nhóm Vin?

Trước sự chênh lệch giữa hiệu suất VN-Index và PYN Elite, người đứng đầu quỹ đến từ Phần Lan lý giải việc không mua vào cổ phiếu VIC. Theo đó, Vingroup đang hưởng lợi từ đà phát triển nhờ các dự án lớn. Tuy nhiên, rất khó để ước tính dòng tiền trong tương lai của doanh nghiệp này thông qua các mô hình tài chính.

Theo PYN Elite, Vingroup tăng cường vay nợ trong những năm gần đây. Một trong hai trụ cột chính của tập đoàn là xe điện đã "hấp thụ gần như toàn bộ lợi nhuận" mà trụ cột bất động sản nhà ở mang lại. Hơn nữa, các khoản phải thu và nợ giữa các công ty con trong hệ sinh thái của tập đoàn cũng phức tạp.

Ông Deryng nói thêm rằng trong vài năm gần đây, những nhà đầu tư ngoại chuyên nghiệp đã giảm tỷ trọng cổ phiếu “nhà” Vingroup. Đơn cử như tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại VIC đã giảm từ 10% xuống chỉ còn 3% trong năm 2025.

Các quỹ lớn đang hoạt động tích cực nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng giảm tỷ trọng hoặc không nắm giữ cổ phiếu này trong năm 2025. “Bởi thế, tất cả quỹ này đã ghi nhận hiệu suất năm 2025 thấp hơn hẳn so với chỉ số chung”, ông Deryng chia sẻ, điểm tên một số quỹ như VEIL, KIM và VOF.