Giá vàng liên tiếp phá đỉnh, còn cơ hội cho nhà đầu tư?

Năm 2024, giới đầu tư đã chứng kiến “cơn điên” của giá vàng và lịch sử đang lặp lại trong năm 2025, giá vàng trong nước lẫn thế giới đều đang neo ở mức cao, liên tiếp phá vỡ kỷ lục trước đó. Nếu nhà đầu tư mua vàng miếng với giá 90 triệu đồng/lượng vào ngày Thần Tài đầu năm thì nay giá trị lượng vàng này đã tăng 43% để lên 129 triệu đồng/lượng.

Giá vàng trong nước neo theo giá thế giới. Hiện nay, vàng thế giới đang được giao dịch ở vùng 3.450 USD/oz, tăng mạnh so với đầu năm và gần gấp đôi tính từ tháng 9/2022. Sau đà bứt phá mạnh 4 tháng đầu năm thì giá vàng thế giới rơi vào xu hướng đi ngang trong biên độ rộng, giao dịch quanh vùng 3.200 USD/oz đến 3.500 USD/oz và mới bứt lên gần đây.

Tương tự, giá vàng trong nước cũng được mua bán quanh 120 triệu đến 129 triệu mỗi lượng trong 4 tháng qua sau đà tăng mạnh từ vùng 85 triệu đồng/lượng đầu năm và mới bứt lên vùng 129 triệu đồng/lượng.

Nhu cầu vàng còn cao

Vàng là một tài sản trú ẩn an toàn truyền thống trong thời kỳ kinh tế hoặc địa chính trị căng thẳng. Từ năm 2022 đến nay, thế giới liên tục đối mặt với nhiều biến cố, từ dịch bệnh Covid-19 bùng phát làm tê liệt giao thương đến xung đột Nga – Ukraine, Trung Đông...

Điều này đã thúc đẩy ngân hàng trung ương các nước trên thế giới “ồ ạt” gom vàng quy mô lớn. Theo số liệu của IMF và Hội đồng Vàng Thế Gới (WGC), từ năm 2010 – 2024, các ngân hàng trung nâng tổng dự trữ vàng toàn cầu lên gần 36.500 tấn. Riêng giai đoạn 2022 – 2024, các ngân hàng trung ương đã mua ròng hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm – mức cao kỷ lục và vượt xa lượng mua trung bình giai đoạn 2010 – 2021 là 437 tấn/năm.

Trong nửa đầu năm nay, đặc biệt từ quý II, kinh tế - chính trị toàn cầu tiếp tục bất ổn khi Tổng thống Donald Trump phát động chương trình thuế đối ứng với hàng loạt đối tác thương mại lớn cùng xung đột Trung Đông, Nga – Ukraine có lúc leo thang. Điều này đã thúc đẩy nhu cầu vàng tăng dù giá vàng đã liên tiếp phá đỉnh trước đó.

Báo cáo của WGC cho biết nhu cầu vàng thế giới trong quý II đạt 1.249 tấn, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động đầu tư của các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng được cho là động lực chính. Khảo sát thường niên của WGC với các ngân hàng trung ương cho thấy 95% các nhà quản lý dự trữ tin rằng lượng vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tăng trong vòng 12 tháng tới.

Tại Việt Nam, giá vàng tăng cao tạo ra rào cản về khả năng chi trả khiến nhu cầu vàng trong quý II giảm 20% so với cùng kỳ năm trước. Song, khi nhìn vào xu hướng dài hạn thì nhu cầu vẫn ở mức cao, tổng giá trị vàng đầu tư tại Việt Nam thực tế đã tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 997 triệu USD.

Bên cạnh yếu tố căng thẳng địa chính trị thì việc USD mất giá mạnh thời gian qua cùng trái phiếu kho bạc Mỹ mất vị thế là kênh “trú ẩn an toàn” cũng khiến nhu cầu về vàng và các đồng tiền khác tăng lên. Các nhà quản lý hàng nghìn tỷ USD dự trữ cầu đang xem xét giảm bớt nắm giữ tài sản USD và tăng nắm giữ vàng, đồng Euro và Nhân dân tệ của Trung Quốc.

Báo cáo từ Diễn đàn Các định chế tiền tệ và tài chính chính thức (OMFIF) cho biết, 1/3 trong số các ngân hàng trung ương nắm giữ tổng cộng 5.000 tỷ USD dự trữ ngoại hối đang có kế hoạch tăng nắm giữ vàng trong 1-2 năm tới, tỷ lệ cao nhất trong vòng ít nhất 5 năm trở lại đây, sau khi đã loại trừ những ngân hàng trung ương có ý định giảm nắm giữ vàng.

Khó đoán định

Dù vậy, sự khó đoán của tình hình kinh tế chính trị thế giới dưới thời ông Donald Trump làm Tổng thống Mỹ đang là rào cản cho những phân tích, nhận định về giá vàng. Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương Toàn cầu tại WGC, cho rằng Chính quyền Tổng thống Donald Trump là một trong những chính quyền khó đoán nhất từ trước đến nay liên quan đến chính sách cũng như tác động về mặt chính sách.

Vẫn còn rất nhiều những yếu tố không chắc chắn về mặt thỏa thuận thương mại. Mới đây, ông Donald Trump đã ký sắc lệnh gia hạn việc hoãn áp thuế với Trung Quốc thêm 90 ngày. Trước đó, trải qua các vòng đàm phán cả Washington và Bắc Kinh đã hạ đáng kể thuế nhập khẩu áp lên nhau. Mặt khác, thế giới hiện nay đổ dồn chú ý vào căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ với mức thuế quan cao hơn rất nhiều so với dự báo ban đầu.

Ông Shaokai Fan nhận định có rất nhiều khía cạnh trong quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ tác động đến thị trường vàng trong thời gian tới. Trong khi đó, việc Fed hạ lãi suất ảnh hưởng tích cực lên thị trường vàng, tuy nhiên quá trình phụ thuộc vào chỉ số kinh tế của Mỹ.

Về mặt địa chính trị, khi nhậm chức, ông Trump đã tuyên bố sẽ giúp chấm dứt xung đột Nga – Ukraine. Song, quá trình này cần nhiều thời gian hơn nhà cầm quyền Mỹ nghĩ. Tuy nhiên, điểm sáng là nhà lãnh đạo Nga và Mỹ có cuộc gặp thượng đỉnh ngày 15/8 kỳ vọng có những trao đổi giúp tìm ra lối thoát cho cuộc xung đột Nga – Ukraine kéo dài hơn 3,5 năm qua.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên cấp cao, Đại học Kinh tế TP.HCM cũng bày tỏ giá vàng trong nước biến động mạnh và có xu hướng tăng trong thời gian gần đây, việc đưa ra dự báo là vô cùng khó khăn. Giá vàng thế giới trong giai đoạn đi ngang (sideway) với biên độ dao động lớn trong 4 tháng qua nhưng chưa hình thành xu hướng tăng hay giảm rõ ràng.

Một đặc điểm đáng chú ý của thị trường vàng Việt Nam là "tăng nhanh, giảm chậm". Khi giá thế giới tăng, giá trong nước lập tức điều chỉnh theo, thậm chí mạnh hơn. Ngược lại, khi giá thế giới giảm sâu, giá trong nước lại giảm rất ít.

Do vậy, ông Huân cho rằng nhà đầu tư nên thận trọng khi đầu tư vàng ở thời điểm hiện tại, xu hướng chưa rõ ràng và chênh lệch giá mua - bán trong nước quá cao, lên tới khoảng 1-2 triệu đồng/lượng, khiến việc đầu tư lướt sóng tiềm ẩn nhiều thua lỗ.

Về dự báo, Giảng viên Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng trừ khi có những biến động địa chính trị quá căng thẳng, giá vàng mới có thể bị ảnh hưởng, hiện nay giá vàng khó có thể đột phá mạnh. Vì vậy, đối với cả người muốn mua và người đang giữ vàng, chiến lược tốt nhất hiện nay là "quan sát".