CEO VCBF: Nâng hạng sẽ tạo áp lực tích cực với thị trường chứng khoán

Với thời hạn công bố kết quả nâng hạng của FTSE Russell trong Kỳ Review tháng 9/2025 đến gần (dự kiến ngày 8/10 theo giờ Việt Nam), nhà đầu tư chứng khoán trong nước ngày càng quan tâm hơn đến các thông tin về nâng hạng.

Việc nâng hạng thị trường không đơn thuần chỉ là một sự kiện mà còn có nhiều ý nghĩa quan trọng đối với một thị trường vốn của một quốc gia. Theo cơ quan quản lý, phấn đấu nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ đóng vai trò nâng cao vị thế, hình ảnh quốc gia mà còn là giải pháp chiến lược để thu hút dòng vốn dài hạn, nâng cao tiêu chuẩn của thị trường chứng khoán, thị trường vốn và thúc đẩy cải cách thể chế.

Giới chuyên gia nhìn nhận việc được nâng hạng sẽ giúp củng cố vị thế của Việt Nam, thu hút mạnh mẽ hơn nhà đầu tư quốc tế lớn chuyên nghiệp và nâng cao uy tín cho doanh nghiệp trong nước.

Trao đổi trong Talk show Phố Tài chính mới đây, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ ĐTCK Vietcombank (VCBF) đánh giá việc FTSE Russell có thể nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ “cận biên” lên “mới nổi” là một bước ngoặt quan trọng.

Cụ thể, nếu được nâng hạng, Việt Nam dự kiến được phân bổ khoảng 0,3% trong chỉ số FTSE Secondary Emerging Index, đồng nghĩa với khả năng thu hút khoảng 1 tỷ USD từ các quỹ thụ động. Xa hơn, các quỹ chủ động tham chiếu chỉ số này có quy mô gấp 3–4 lần, giúp tổng dòng vốn nước ngoài có khả năng thu hút được có thể đạt 4–5 tỷ USD.

Như vậy nâng hạng thị trường không chỉ giúp gia tăng thanh khoản và thu hút dòng vốn ngoại, mà còn nâng cao uy tín quốc gia, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn quốc tế dài hạn. Đồng thời, nâng hạng cũng tạo áp lực tích cực để thị trường tiếp tục cải thiện chất lượng và minh bạch hơn, hướng tới sự phát triển bền vững.

Nền tảng kinh tế vẫn đóng vai trò quan trọng

Ảnh hưởng của nâng hạng thị trường ở các nước thường có hai giai đoạn rõ rệt. Thứ nhất là khi có thông tin sắp được nâng hạng, thị trường thường bùng nổ mạnh mẽ nhờ dòng vốn đón đầu và tâm lý lạc quan. Thứ hai là giai đoạn hậu nâng hạng, khi thị trường thực sự hưởng lợi dài hạn nếu đi kèm với cải cách thể chế, minh bạch và nâng cao chất lượng hàng hóa niêm yết.

Ví dụ tiêu biểu là Saudi Arabia. Sau khi được FTSE và MSCI nâng hạng năm 2019, giá trị sở hữu cổ phiếu của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng gần 5 lần, từ khoảng 23 tỷ USD lên hơn 111 tỷ USD chỉ trong vài năm. Và trong giai đoạn 2019 - 2024, chỉ số MSCI Saudi Arabia tăng tới 57,1%, vượt xa mức 28,8% của chỉ số MSCI Emerging Markets chung. Điều này cho thấy nâng hạng giúp thu hút dòng vốn ngoại bền vững, đồng thời khẳng định vị thế thị trường trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Ngoài ra, Kuwait cũng là minh chứng rõ nét. Trước nâng hạng, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 9,2%. Sau khi được FTSE nâng hạng năm 2018, con số này tăng lên 21,5% trong cùng năm. Chỉ trong nửa cuối 2018, Kuwait đã thu hút 700 triệu USD vốn ngoại ròng, và 5 tháng đầu năm 2019 tăng thêm 1,1 tỷ USD, cao gấp nhiều lần so với mức 200 triệu USD của năm trước đó. Khi tiếp tục được MSCI nâng hạng năm 2020, dù thị trường điều chỉnh trong ngắn hạn, song sau đó đã duy trì tăng trưởng tốt hơn mức bình quân của các thị trường mới nổi.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý trường hợp Pakistan. Sau khi MSCI nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi năm 2017, thị trường bùng nổ ngắn hạn, chỉ số MSCI Pakistan tăng mạnh 40,4% trong năm 2016 trước khi nâng hạng. Nhưng do các yếu tố vĩ mô và chính trị bất ổn, từ 2017 - 2021 chỉ số này giảm tới 66%, buộc MSCI phải hạ cấp Pakistan trở lại cận biên năm 2021.

Do đó, thực tế nâng hạng chỉ tạo hiệu ứng tích cực bền vững khi quốc gia đó duy trì cải cách, ổn định vĩ mô và củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Bà Nga nhìn nhận để thị trường chứng khoán phát triển bền vững thì nền kinh tế thực phải đủ khỏe. Nhìn vào diễn biến hiện nay, triển vọng kinh tế Việt Nam trong thời gian tới là tích cực với nhiều động lực quan trọng.

Trước hết là đầu tư công. Trong 8 tháng đầu 2025, giải ngân tăng hơn 49% so với cùng kỳ và mới đạt 46,3% kế hoạch. Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch, tức cần khoảng 95.000 tỷ đồng/tháng trong giai đoạn còn lại, gần gấp đôi mức bình quân 51.000 tỷ đồng/tháng trước đó. Đây sẽ là cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng.

Song song với đó, đầu tư tư nhân cũng cải thiện nhờ tháo gỡ pháp lý bất động sản, quy trình cấp phép đơn giản và lãi suất duy trì ở mức thấp. FDI tiếp tục khả quan, 8 tháng đầu năm giải ngân tăng 8,8%, trong đó giai đoạn tháng 4 - tháng 8 tăng 9,6%, cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn trong xu hướng dịch chuyển sản xuất toàn cầu.

Về thương mại và tỷ giá, cán cân thương mại cải thiện rõ rệt, xuất siêu 3 tháng gần đây gần 3 tỷ USD/tháng, cao hơn nhiều so với dưới 0,9 tỷ USD/tháng của các tháng trước. Du lịch quốc tế tăng trưởng mạnh 21,9% đã bổ sung nguồn ngoại tệ đáng kể.

“Đồng thời, Cục dự trữ liên bang Mỹ Fed đã hạ lãi suất và USD suy yếu cũng giúp giảm áp lực lên tỷ giá trong nước. Và quan trọng hơn, các cải cách thể chế như tinh gọn bộ máy, thúc đẩy tư nhân và chuyển đổi số sẽ nâng cao năng suất, từ đó tăng sức cạnh tranh dài hạn. Đây chính là nền tảng hỗ trợ cho thị trường chứng khoán phát triển ổn định và bền vững”, CEO VCBF đánh giá.

Tuy vậy, bà Nga cũng lưu ý rủi ro lạm phát khi cung tiền được đẩy mạnh trong thời gian ngắn cùng rủi ro xuất khẩu giảm do ảnh hưởng bởi thuế quan cũng cần được theo dõi chặt chẽ.