Gia hạn thuế - nỗ lực đồng hành cùng cộng động doanh nghiệp của Chính phủ

Tiếp thu ý kiến của các thành viên Chính phủ, ngày 08/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 41/2020/NĐ-CP gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất. Đây là gói giải pháp trị giá 180 ngàn tỷ đồng trợ giúp cho đối tượng là doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.

Nghị định có những nội dung đáng chú ý là:

1- Về đối tượng được gia hạn: Có thể nói hầu hết các ngành sản xuất kinh doanh bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 được áp dụng cơ chế gia hạn, đó là:

Một là, đối với lĩnh vực sản xuất: Bao gồm doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ gia đình hoạt động sản xuất trong các ngành kinh tế:

a)- Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản;

b)- Sản xuất, chế biến thực phẩm; Dệt; Sản xuất trang phục; Sản xuất da và các sản phẩm có liên quan; Chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa; sản xuất sản phẩm từ rơm, rạ và vật liệu tết bện; Sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy; Sản xuất sản phẩm từ cao su và plastic; Sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác; Sản xuất kim loại; gia công cơ khí; xử lý và tráng phủ kim loại; Sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học; Sản xuất xe ô tô và xe có động cơ khác (bao gồm cả ô tô loại chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống); Sản xuất giường, tủ, bàn, ghế;

c)- Xây dựng;

Hai là, hoạt động kinh doanh, dịch vụ: Bao gồm doanh nghiệp. tổ chức, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh hoạt động trong các ngành kinh tế sau:

a)- Vận tải các loại (gồm vận tải đường sắt, đường bộ, đường thủy, hàng không, vận tải bằng xe buýt); kho bãi; Dịch vụ du lịch lưu trú, dịch vụ ăn uống; Giáo dục và đào tạo; Y tế tế và hoạt động trợ giúp xã hội; Hoạt động kinh doanh bất động sản;

b)- Hoạt động dịch vụ lao động và việc làm; Hoạt động của các đại lý du lịch, kinh doanh tua du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, liên quan đến quảng bá và tổ chức tua du lịch;

c)- Hoạt động sáng tác, nghệ thuật và giải trí; Hoạt động của thư viện, lưu trữ, bảo tàng và các hoạt động văn hóa khác; Hoạt động thể thao, vui chơi giải trí; Hoạt động chiếu phim;

Ba là, Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ gia đình hoạt động sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển (xác định theo Nghị định của Chính phủ số 111/2015/ NĐ-CP ngày 03/11/2015 về phát triển công nghiệp hỗ trợ; Sản phẩm cơ khí trọng điểm (xác định theo Quyết định số 319/QĐ-TTg ngày 15/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến 2035.

Bốn là, Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ được xác định theo tiêu chí của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và và vừa số 07/2014/QH14 và Nghị định của Chính phủ số 39/2018/NĐ- CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Năm là, Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện các giải pháp hỗ trợ khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19 theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố danh sách tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tham gia hỗ trợ khách hàng để cơ quan thuế thực hiện gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất.

Như vậy, so với dự thảo cũ, dự thảo Nghị định mới có bổ sung thêm các đối tượng được gia hạn gồm: (i) Một số ngành sản xuất như: sản xuất da và các sản phẩm có liên quan; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa; sản xuất sản phẩm từ rơm, rạ và vật liệu tết bện; sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy; sản xuất sản phẩm từ plastic; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác; sản xuất kim loại; gia công cơ khí; xử lý và tráng phủ kim loại; sản xuất xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống; sản xuất giường, tủ, bàn, ghế; xây dựng; sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển; sản phẩm cơ khí trọng điểm; (ii) Một số hoạt động kinh doanh như: Hoạt động kinh doanh bất động sản; hoạt động dịch vụ lao động và việc làm; hoạt động của thư viện, lưu trữ, bảo tàng và các hoạt động văn hóa khác; hoạt động vui chơi giải trí; và (iii) Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện các giải pháp hỗ trợ khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19 theo danh sách do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.

2- Về nội dung gia hạn nộp thuế: Để bảo đảm chính sách hỗ trợ của Chính phủ được áp dụng rộng rãi đến cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình cá nhân kinh doanh chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19, việc gia hạn nộp thuế sẽ được áp dụng đối với những loại thuế liên quan trực tiếp đến các cơ sở sản xuất kinh doanh, gồm thuế GTGT, TNDN (thuế TNCN đối với hộ, cá nhân kinh doanh) và tiền thuê đất.

- Gia hạn thuế GTGT trong thời hạn 5 tháng: Theo thẩm quyền của Chính phủ, việc gia hạn sẽ áp dụng đối với số thuế GTGT phát sinh phải nộp tại khâu nội địa của các kỳ thuế tháng 3, tháng 4, tháng 5, tháng 6 năm 2020 (đối với trường hợp khai theo tháng) và kỳ tính thuế quý 1, quý 2 năm 2020 (đối với kê khai theo quý). Như vậy, số thuế được gia hạn nêu trên sẽ được nộp trong các tháng 8 đến tháng 11 (đối với khai theo quý thì nộp số gia hạn vào tháng 9 và tháng 12/2020). Những doanh nghiệp, tổ chức có các chi nhánh, đơn vị phụ thuộc thực hiện khai thuế GTGT riêng với cơ quan quản lý thuế trực tiếp của chi nhánh, đơn vị trực thuộc thì các đơn vị phụ thuộc này cũng được gia hạn 5 tháng nếu thực tế có hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc đối tượng gia hạn nộp thuế GTGT.

- Về gia hạn nộp thuế TNDN: So với dự thảo lần đầu, dự thảo Nghị định mới sẽ mở rộng gia hạn đối với số thuế còn phải nộp theo quyết toán của năm 2019 và số thuế TNDN tạm nộp của quý 1, 2 năm 2020 với thời gian gia hạn là 5 tháng. Đối với những doanh nghiệp, tổ chức đã thực hiện nộp vào NSNN số thuế theo quyết toán thuế 2019 thì DN sẽ được điều chỉnh bù trừ với số thuế phải nộp của các loại thuế khác. Về mặt kỹ thuật, những doanh nghiệp cần điều, bù trừ sẽ lập thư tra soát theo Mẫu số 11/NS ban hành kèm theo Thông tư số 84/2016/TT-BTC ngày 17/6/2016 của Bộ Tài chính kèm theo chứng từ nộp thuế hoặc thông tin liên quan đến nội dung đề nghị điều chỉnh gửi cơ quan thuế

- Đối với hộ gia đình, cá nhân kinh doanh: Được gia hạn thời gian nộp thuế 5 tháng đối với thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân phát sinh phải nộp năm 2020. Số tiền thuế được gia hạn này, Hộ gia đình, cá nhân sẽ thực hiện nộp vào NSNN trước ngày 15/12/2020.

- Đối với gia hạn nộp tiền thuê đất: Theo quy định thì tiền thuê đất mỗi năm nộp làm 2 ký, cho nên việc gia hạn 5 tháng sẽ áp dụng đối với tiền thuê đất của kỳ đầu năm, kể từ ngày 31/5. Do vậy, tiền thuê đất được gia hạn của kỳ đầu năm sẽ nộp NSNN chậm nhất là ngày 31/10/2020.

Nội dung đặc biệt mới tại Nghị định 41/2020 so với các ý kiến khác nhau qua thảo luận của các cơ quan nhà nước, đó là: Doanh nghiệp, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh nhiều ngành nghề kinh tế khác nhau, trong đó có ngành kinh tế, lĩnh vực quy định tại Điều 2 của Nghị định này thì được gia hạn toàn bộ số thuế GTGT, thuế TNDN và tiền thuê đất phải nộp, kể cả trường hợp DN có nhiều Hợp đồng thuê đất trực tiếp của Nhà nước.

3- Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền xử lý việc gia hạn nộp thuế

Theo quy định của Luật Quản lý thuế thì việc gia hạn được thực hiện rất đơn giản và thuận tiện. Theo đó, người nộp thuế thuộc đối tượng được gia hạn tự xác định và chịu trách nhiệm gia hạn và chỉ cần gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp Giấy đề nghị gia hạn (theo mẫu quy định tại Nghị định của Chính phủ). Giấy đề nghị được gửi bằng phương thức điện tử hoặc phương thức khác và được gửi cùng với thời điểm nộp Tờ khai thuế trong thời gian chậm nhất là ngày 30/7/2020.

Cơ quan thuế quản lý trực tiếp không cần phải gửi thông báo gia hạn. Trong thời gian được gia hạn nộp thuế, người nộp thuế thuộc đối tượng được gia hạn sẽ không phải nộp thuế, không bị tính tiền chậm nộp thuế. Cơ quan thuế chỉ gửi thông báo không chấp nhận gia hạn bằng văn bản trong trường hợp khi có đủ cơ sở xác định người nộp thuế không thuộc đối tượng được gia hạn theo quy định của Nghị định này.

4- Tác động của gói giải pháp

Việc gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất với tổng trị giá khoảng 180 ngàn tỷ đồng được xem là giải pháp hỗ trợ thiết thực, giúp cho DN có nguồn vốn tạm thời và tương đối khá để trang trải các chi phí phát sinh do dịch bệnh gây ra như chi phí nhân công, chi phí vật tư y tế, vệ sinh và môi trường, chi phí tổ chức lại sản xuất, chi phí quản lý, bù đắp tạm thời thiệt hại về các đơn hàng, ... cũng như cân đối, tính toán nguồn tài chính, để DN có thể duy trì sản xuất ở mức tối thiểu nhằm duy trì sự tồn tại và chuẩn bị sẵn sàng tinh thần cho việc vực dậy, đẩy mạnh phát triển sau khi dịch bệnh đi qua.

Trong điều kiện NSNN hết sức khó khăn, hạn hẹp, phải tăng thêm nhiều khoản chi tiêu đột xuất đối phó với dịch bệnh, việc ban hành Nghị định của Chính phủ về gia hạn thời gian nộp thuế, tiền thuê đất thể hiện tinh thần, trách nhiệm cao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong đồng hành cùng DN, chia sẻ, hỗ trợ DN trong lúc khó khăn. Gói giải pháp hỗ trợ về thuế còn có ý nghĩa khích lệ, động viên DN nỗ lực nhanh chóng ổn định sản xuất, tiếp tục phát triển khi dịch bệnh kết thúc và quan trọng hơn đó là niềm tin của cộng đồng DN vào sự đồng hành của Chính phủ, của Nhà nước, trên cơ sở đó DN có nỗ lực vượt khó để cùng Chính phủ sớm dập tắt dịch bệnh và hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.

(*)Vụ trưởng Vụ quản lý thuế Doanh nghiệp lớn, Tổng cục thuế

Bài liên quan

Chính phủ xem xét giảm một loạt thuế, phí vì Covid-19

Chính phủ ban hành quy định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất

[Góc nhìn chuyên gia] Miễn, giảm thuế sao cho hiệu quả với doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi COVID-19?

Kiến nghị miễn, giảm thuế với doanh nghiệp giao thông vận tải