Khi nào dòng tiền quay lại chứng khoán?

Sau công bố của FTSE Russell về nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp, VN-Index lình xình và dòng tiền vào thị trường chứng khoán (TTCK) có dấu hiệu đi xuống rõ rệt trong tháng 11. Những phiên giao dịch 40.000 – 50.000 tỷ đồng các tháng trước dần bị thay thế bởi phiên giao dịch 30.000 tỷ đồng và đến nay thì chỉ ngấp nghé 21.000 – 22.000 tỷ đồng.

Ngay cả phiên giao dịch ghi nhận VN-Index phục hồi như 12/11 hay 17/11, thanh khoản thị trường cũng chỉ xoay quanh ngưỡng 22.000 tỷ đồng, trái ngược với các phiên bùng nổ trước đó.

Trao đổi với nhadautu.vn, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường Chứng khoán VPBank (VPBankS) nhìn nhận thanh khoản thị trường trong năm nay có diễn biến tích cực so với năm trước nhưng mức biến động khá mạnh. Kể từ sau thời điểm thuế quan vào tháng 4 thanh khoản đã bùng nổ tăng mạnh trở lại với đỉnh cao rơi vào quý II và III (tổng giá trị giao dịch trung bình khoảng 50.000-62.000 tỷ đồng/phiên) nhờ dòng tiền nội mạnh mẽ và kỳ vọng nâng hạng thị trường. Tuy nhiên, từ cuối tháng 10 cho đến nay thanh khoản giảm đột biến với giá trị giao dịch trung bình toàn thị trường giảm về mức 23.600 tỷ đồng/phiên bằng với thời điểm tích lũy tháng 5 và 6.

Chuyên gia VPBankS cho rằng diễn biến điều chỉnh của VN-Index sau khi chạm mốc 1.800 điểm trong nửa cuối tháng 10 đến nay là một yếu tố khiến thanh khoản chậm lại. Nhiều nhóm cổ phiếu như ngân hàng, Vingroup và hàng loạt các cổ phiếu khác (VJC, HPG, MWG, GEX, VIX,…) tăng mạnh mẽ từ 30% đến hơn 500% so với đầu năm đã kích hoạt áp lực chốt lời mạnh trên diện rộng. Diễn biến này hoàn toàn dễ hiểu đặc biệt là sau hàng loạt thông tin tích cực như tăng trưởng cao của GDP, tín dụng, lợi nhuận doanh nghiệp đã phản ánh vào giá. Khi giá cổ phiếu tăng quá nhiều và bắt đầu xác nhận xu hướng điều chỉnh, thị trường cần thời gian hấp thụ và xây mặt bằng giá mới. Dòng tiền bán chốt lời xong cũng chưa vội vàng tham gia lại ngay mà chờ đợi cơ hội giải ngân ở mức giá tốt hơn.

Hai là, biến động xung đột thương mại Mỹ - Trung trong tháng 10 gây áp lực điều chỉnh diễn ra từ thị trường thế giới cho đến Việt Nam. Nhà đầu tư cũng thận trọng quan sát và lượng giao dịch chậm lại do lo ngại địa chính trị.

Ba là, áp lực bán ròng mạnh của nhà đầu tư nước ngoài kéo dài kể từ tháng 8 đến nay với giá trị bán hơn 84.000 tỷ đồng tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (bluechips) cũng ảnh hưởng lớn tới dòng tiền tham gia thị trường, đặc biệt là tác động đến tâm lý nhà đầu tư cá nhân.

Bốn là, những diễn biến thông tin bất lợi trong nước như lãi suất liên ngân hàng nhiều thời điểm tăng cao trở lại vượt trên 6%, lãi suất huy động cũng tăng ở một số ngân hàng. Tỷ giá tự do bất ngờ tăng mạnh khiến nhà đầu tư lo ngại hay thông tin gây bất ngờ như việc Thanh tra Chính phủ công bố vi phạm về trái phiếu…

Dòng tiền vẫn ở lại với chứng khoán

Bày tỏ quan điểm với Nhadautu.vn, ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Nghiên cứu Phân tích khối khách hàng cá nhân MSVN dự báo thanh khoản trong những tháng cuối năm sẽ có cải thiện nhưng không thể kỳ vọng nhiều. Bên cạnh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư thì TTCK đang ở vùng tương đối trũng về mặt thông tin. Sau giai đoạn dồn dập thông tin từ nâng hạng, kết quả kinh doanh quý III thì thời điểm cuối tháng 11 qua tháng 12 không còn quá nhiều thông tin. Đồng thời, đây cũng là lúc các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là quỹ nước ngoài bắt đầu giảm cường độ giao dịch.

Dù trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán còn lình xình, nhà đầu tư tạm thời phân bổ nguồn tiền để gửi tiết kiệm 1 hoặc 2 tháng, nhưng xét về dài hạn, ông Lâm tin rằng dòng tiền vẫn ở lại chứng khoán. Bởi qua năm 2026, mục tiêu tăng trưởng GDP là 10%, trong bối cảnh tăng cung tiền, ưu tiên cao độ cho tăng trưởng kinh tế thì kênh đầu tư tài sản như chứng khoán, bất động sản vẫn được ưu tiên cao. Mặc khác, khi FTSE Russell xác định TTCK Việt Nam chắc chắn được nâng hạng vào tháng 3/2026 sau rà soát lại thì kỳ vọng dòng tiền nước ngoài quay lại mua ròng, điểm rơi sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Theo ông Sơn, thời điểm hiện tại, dòng tiền đang chững lại, quan sát xu hướng của VN-Index và đánh giá những yếu tố quan trọng như mức định giá, tăng trưởng lợi nhuận và dòng vốn ngoại. Đồng thời, xu hướng giải ngân mang định hướng trung và dài hạn hơn, mức độ giải ngân cũng chậm chứ không còn mạnh mẽ với lực mua của dòng tiền đầu cơ như trước đó. Mức thanh khoản trên 23.000 tỷ đồng là mức thấp trong 5 tháng gần đây nhưng vẫn cao hơn thời điểm cuối 2024 đầu 2025. Do đó, trong ngắn hạn thị trường trong trạng thái tích lũy chờ cú huých cho nhịp tăng mới.

Chuyên gia VPBankS cũng nhận định thị trường đang chịu ảnh hưởng đa chiều từ vĩ mô nội – ngoại khiến VN-Index chững lại và dòng tiền yếu đi. Song, các yếu tố tích cực đang dần lấn át sẽ hỗ trợ cho đà phục hồi.

Thứ nhất, kinh tế vĩ mô đang trong chu kỳ hồi phục mạnh mẽ với mức tăng trưởng GDP năm nay dự kiến đạt trên 8% và Chính phủ cũng đã đặt mục tiêu cho năm sau lên mức 10%. Điều đó sẽ giúp các chính sách thúc đẩy tăng trưởng tiếp tục nới lỏng, đầu tư công được đẩy mạnh, tín dụng duy trì tăng trưởng cao, lạm phát được kiềm chế tốt. Đây sẽ là nền tảng giúp tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp có thể tiếp tục trên 20%-25% trong năm 2026.

Thứ hai, câu chuyện nâng hạng thị trường đã được FTSE Russel công bố và review lại vào tháng 3/2026. Nếu không có gì thay đổi, TTCK Việt Nam sẽ chính thức nâng hạng lên mới nổi vào tháng 9/2026 với hàng loạt các cải thiện về chính sách và cơ chế vận hành. Điều đó sẽ giúp khơi thông dòng vốn cả trong nước lẫn thu hút dòng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài với giá trị dự báo khoảng 3-7 tỷ USD, thúc đẩy dòng tiền tham gia thị trường tích cực hơn.

Thứ ba, rủi ro từ biến động địa chính trị thế giới có thể sẽ giảm bớt sau khi Mỹ và các quốc gia đối tác dần định hình lại hoạt động thương mại toàn cầu. Các đàm phán song phương đã và đang diễn ra liên tục trong suốt thời gian qua sẽ là yếu tố giúp dòng chảy thương mại ổn định hơn sau giai đoạn nhiễu động vừa qua. Điều đó sẽ giúp các nhà đầu tư quốc tế nhìn rõ hơn bức tranh kinh tế của nhiều khu vực và cấu trúc lại dòng vốn. Trong đó, Việt Nam nổi lên là một điểm sáng với tăng trưởng GDP ở mức cao, ổn định về chính trị, là thành viên tích cực của Asean với nhiều hiệp định thương mại tự do đã được ký.

Nhìn rộng hơn, TTCK Việt Nam đang mở rộng dần về quy mô vốn hóa và tăng trưởng nhanh về dư nợ margin. Tại thời điểm cuối quý III/2025, tổng dư nợ cho vay tại các CTCK, bao gồm cả cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán, ước đạt 383.000 tỷ đồng, tương đương gần 14,5 tỷ USD đạt mốc cao lịch sử mới. Kết hợp với dòng vốn ngoại quay trở lại, thanh khoản thị trường có thể tăng 2 đến 3 lần trong 5 năm tới.

Đồng thời, giai đoạn nửa cuối 2025 đến 2027 có thể là giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ về các thương vụ IPO mới với tổng giá trị dự kiến ~47,5 tỷ USD giúp tạo thêm “hàng hóa” mới, thu hút và tạo ra nhiều sự lựa chọn tốt cho nhà đầu tư.