Dự án cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45: Nhiều thiếu sót, vi phạm

Thiếu sót, vi phạm trong cấp phép khai thác khoáng sản

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa có kết luận thanh tra về việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa cung cấp cho dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45 (Dự án cao tốc đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45).

TTCP cho biết, Dự án cao tốc đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45 do Bộ GTVT làm chủ đầu tư, được triển khai thi công trong thời gian dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, giá nguyên vật liệu tăng cao, công tác giải phóng mặt bằng và xử lý bãi đổ thải gặp nhiều khó khăn, dự án có một số đoạn nền đất yếu phải xử lý.

Thời gian đầu thi công Dự án thiếu nguồn vật liệu đắp nền đường, cụ thể: tại tỉnh Ninh Bình có 2 điểm mỏ (được lựa chọn khi khảo sát) không đủ trữ lượng đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật; tại địa bàn tỉnh Thanh Hoá, các điểm mỏ có công suất khai thác thấp, không đáp ứng được nhu cầu vật liệu khối lượng lớn của Dự án trong thời gian ngắn. Việc thiếu nguồn vật liệu đắp nền đường đã ảnh hưởng tiến độ dự án tại một số thời điểm.

TTCP cho rằng, công tác điều tra, khảo sát, đánh giá trữ lượng, chất lượng của các mỏ vật liệu phục vụ Dự án của Bộ GTVT (đại diện là Ban QLDA Thăng Long) và nhà thầu thi công chưa chưa đáp ứng yêu cầu thực tế xây dựng, tỷ lệ sai số lớn, số mỏ theo khảo sát là 37 nhưng thực tế thi công chỉ có 17 mỏ cung cấp được vật liệu cho Dự án (tỷ lệ 46%), còn 20 mỏ không cung cấp được vật liệu (nguyên nhân do không đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật, không còn trữ lượng, chưa được cấp phép, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng)… Như vậy, kết quả khảo sát, lấy mẫu thử nghiệm và lựa chọn các điểm mỏ của đơn vị tư vấn là chưa phù hợp với thực tế. Đây là nguyên nhân dẫn đến nhà thầu bị động trong việc tìm kiếm nguồn cung VLXD, ảnh hưởng lớn đến tiến độ dự án.

Bên cạnh đó, nhà thầu thi công phụ thuộc việc cung cấp vật liệu xây dựng từ các đơn vị vận tải nên tại một số thời điểm khi giá xăng dầu tăng cao, đơn vị cung cấp vật liệu cũng như đơn vị thi công cầm chừng, nhưng Chủ đầu tư chưa kịp thời có phương án tháo gỡ, xử lý phù hợp…

Về thực hiện Nghị quyết số 60/NQ-CP, số 133/NQ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh Ninh Bình nâng công suất 1 điểm mỏ đất, đá hỗn hợp núi Voi Trong tại TP. Tam Điệp và UBND tỉnh Thanh Hóa cấp 1 Giấy phép khai thác mới cho mỏ đất san lấp Đồi Ao, huyện Hà Trung thực hiện theo quy định tại các Nghị quyết số 60/NQ-CP, số 133/NQ-CP của Chính phủ.

Qua xem xét 19 hồ sơ cấp phép các dự án khai thác khoáng sản làm VLXDTT cung cấp cho Dự án đường cao tốc do các Sở TN&MT các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa cung cấp, bước đầu cho thấy còn có một số thiếu sót, vi phạm (nội dung này không thanh tra, kiểm tra trực tiếp)…

Chuyển cơ quan điều tra nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật

Với những thiếu sót, vi phạm nêu trên, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ GTVT chấn chỉnh, nâng cao chất lượng công tác điều tra, khảo sát các mỏ VLXDTT, ban hành quy định cụ thể áp dụng cho công tác khảo sát mỏ VLXDTT cho ngành GTVT nhằm đảm bảo chính xác về trữ lượng theo thời gian, tiến độ, tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi phê duyệt dự án; phải có các phương án dự phòng để đảm bảo tính khả thi theo yêu cầu của dự án. Xử lý nghiêm các Ban QLDA, đơn vị tư vấn chưa làm hết trách nhiệm, có vi phạm trong công tác điều tra, khảo sát nguồn cung VLXD cho các dự án giao thông trọng điểm quốc gia…

Bộ GTVT phối hợp Bộ TN&MT làm rõ về một số bất cập trong công tác điều tra, khảo sát mỏ VLXDTT và quy trình cấp phép mỏ sử dụng cho công trình giao thông trọng điểm quốc gia; tham mưu, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định, làm cơ sở triển khai thực hiện.

Xử lý theo quy định pháp luật đối với các nhà thầu thi công cầm chừng, không tuân thủ hợp đồng đã ký, không đảm bảo tiến độ được phê duyệt của các Dự án giao thông trọng điểm quốc gia. Thanh tra, kiểm tra việc thanh, quyết toán khối lượng VLXDTT cung cấp tại Dự án cao tốc đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45; trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật…

Cùng với đó, chỉ đạo UBND các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa kiểm tra, rà soát các điểm mỏ nâng công suất theo các Nghị quyết 60/NQ-CP, 133/NQ-CP của Chính phủ, xác định khối lượng thực tế đã khai thác để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan theo đúng quy định của pháp luật, không để thất thoát ngân sách Nhà nước; kiểm tra việc kinh doanh tại các mỏ được nâng công suất và mỏ đất Đồi Ao, tỉnh Thanh Hóa, trường hợp vi phạm bán VLXD ra thị trường mà không cung cấp cho dự án đường cao tốc thì xử lý nghiêm theo Nghị quyết 60/NQ-CP của Chính phủ và quy định của pháp luật;

Chấm dứt thực hiện cơ chế đặc thù trong việc nâng công suất tại các điểm mỏ khi dự án đường cao tốc hoàn thành theo quy định. Thanh tra, kiểm tra, rà soát ngay các dự án khai thác khoáng sản để làm rõ những thiếu sót, vi phạm trong việc cấp phép, trong hoạt động khai thác khoáng sản, chấp hành quy định pháp luật về quản lý đất đai, về thực hiện nghĩa vụ tài chính có liên quan; quá trình thực hiện nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.

Tổng TTCP cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý trách nhiệm, đối với Bộ GTVT chỉ đạo Ban QLDA Thăng Long, đơn vị tư vấn và các cơ quan, đơn vị có liên quan kiểm điểm trong công tác khảo sát, lấy mẫu, lựa chọn các mỏ vật liệu xây dựng thông thường chưa đạt yêu cầu, ảnh hưởng tiến độ Dự án. Đồng thời, chỉ đạo UBND tỉnh Thanh Hóa rút kinh nghiệm đối với hạn chế thiếu sót được nêu tại Kết luận thanh tra.

Bài liên quan

Đường sắt cao tốc Bắc - Nam tạo đột phá phát triển đất nước

Trình Chính phủ phương án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương trong tháng 6

ĐBQH đề nghị làm rõ nguyên nhân nhà đầu tư không mặn mà với các dự án cao tốc

Hơn 5.300 tỷ đồng làm cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột