Dự án Bệnh viện Bạch Mai 2, Việt Đức 2 gây lãng phí hơn 1.250 tỷ đồng

Mới đây, Thanh tra Chính phủ vừa công bố bản kết luận thanh tra dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Theo Thanh tra Chính phủ, trong những năm qua, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, khám bệnh, chữa bệnh của người dân ngày càng tặng, gây quá tải tại các cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt đối với các bệnh viện tuyến trung ương, tuyến cuối.

Từ thực trạng đó, Đảng, Nhà nước đã chủ trương đầu tư xây dựng một số bệnh viện, viện tuyến trung ương và tuyến cuối để cung ứng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, góp phần giảm quá tải bệnh viện. Ngày 16/1/2014, Thủ tướng ký quyết định phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng mới 5 bệnh viện, viện tuyến trung ương và tuyến cuối đặt tại TP.HCM", trong đó có dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và dự án cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức.

Sau khi được phê duyệt, Bộ Y tế đã khẩn trương tập trung triển khai thực hiện 22 dự án. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án đã có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm, sai phạm. Trong đó chủ yếu là xuất phát từ các nguyên nhân chủ quan, phải dừng thi công từ tháng 1/2021 đến nay, không đạt được các mục tiêu đề ra, gây lãng phí, thiệt hại NSNN, không thực hiện đúng chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước về sự nghiệp chăm sóc sức khỏe của người dân, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Những vi phạm tại 2 dự án này chủ yếu về việc trình, phê duyệt chủ trương thuê tư vấn nước ngoài, lập phương án thiết kế kiến trúc, lập dự án đầu tư; việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư; tổ chức thực hiện một số gói thầu tư vấn, thi công cung cấp thiết bị y tế và sử dụng chi phí quản lý dự án. Đặc biệt, vi phạm về lãng phí trong triển khai thực hiện 2 dự án là thông tin được dư luận rất quan tâm.

Theo Thanh tra Chính phủ, trong quá trình thực hiện hai dự án trên có nhiều vi phạm liên quan đến các quy định về đấu thầu, xây dựng và các quy định khác có liên quan trong hầu hết các khâu.

Hai dự án sau đó bị chậm tiến độ hơn 7 năm, qua 2 lần gia hạn và không đạt được mục tiêu đã định, dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả, gây lãng phí lớn, có dấu hiệu thiệt hại.

Thanh tra Chính phủ kết luận, việc điều chỉnh thiết kế cơ sở phương án móng cọc khoan nhồi sang ép cọc bê tông không thuộc trường hợp được điều chỉnh. Tuy nhiên, Ban Y tế trọng điểm vẫn trình và được Bộ trưởng Y tế phê duyệt là trái quy định.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ cho rằng, việc thi công kéo dài thời gian làm tăng chi phí so với phương án móng cọc khoan nhồi được phê duyệt ban đầu khi chưa điều chỉnh thiết kế cơ sở. Phương án này gây lãng phí, có dấu hiệu thiệt hại số tiền tạm tính khoảng 20,7 tỷ đồng.

Dự án nêu trên dừng thi công từ tháng 1/2021, đến nay đã khiến một số hạng mục đã thực hiện bị hư hỏng, xuống cấp. Chi phí bảo hành với các hệ thống, thiết bị đã vượt quá thời hạn và phải chịu các chi phí khác như quản ý, dịch vụ bảo vệ, tiền điện, bảo lãnh ngân hàng.

Trên cơ sở đó, cơ quan thanh tra kết luận, sự lãng phí do dừng thi công làm phát sinh chi phí tính đến ngày 31/12/2024 với tổng số tiền tạm tính là khoảng 253,6 tỷ đồng. Trong đó, dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 là 102,5 tỷ, dự án Bạch Mai 2 là 145 tỷ đồng.

Tính đến thời điểm thanh tra, nếu thực hiện trích khấu hao trong 4 năm (từ 2021 - 2024) với khối nhà chính của 2 dự án nêu trên thì có giá trị tạm tính khoảng 217,1 tỷ đồng. Đây là lãng phí do chưa trích được khấu hao.

Ngoài những nội dung trên, TTCP cho biết, 2 dự án còn gây lãng phí khi không sử dụng hết nguồn vốn. Với nguồn vốn từ quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp, nếu lấy tiền trong từng năm gửi ngân hàng thương mại với lãi suất bình quân kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng của 4 ngân hàng thương mại thì số lãi tạm tính khoảng 309,1 tỷ đồng.

Còn với nguồn vốn ngân sách Nhà nước, nếu tính theo lãi suất danh nghĩa trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm thì khoản tiền lãi vay phải trả cho phần vốn đã bố trí cho hai dự án nhưng không được sử dụng hết có giá trị tạm tính khoảng 453,4 tỷ đồng.

Như vậy, dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Việt Đức gây lãng phí khoảng 1.254 tỷ đồng.

Từ kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Y tế tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với Bộ trưởng, Thứ trưởng được phân công phụ trách 2 dự án trên theo từng thời kỳ liên quan đến các vi phạm, sai phạm nêu trong kết luận thanh tra, báo cáo Thủ tướng.

Thanh tra Chính phủ cũng chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015 đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý.

Đồng thời, chuyển thông tin để Bộ Công an xem xét điều tra, lý theo quy định của pháp luật đối với các nội dung có nhiều vi phạm pháp luật về đấu thầu, xây dựng và các pháp luật có liên quan xảy ra ở hầu hết các khâu trong quá trình triển khai dự án nêu tại kết luận thanh tra.

Thanh tra Chính phủ cho rằng, những vi phạm trên và những vi phạm khác như đã nêu trong kết luận thanh tra dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả, không sử dụng hết nguồn vốn được cấp, gây lãng phí, có dấu hiệu thiệt hại NSNN.