Đề xuất thí điểm token hóa ETF để quản lý tài sản số

Có thể giao dịch bằng Bitcoin

Trong đề xuất dự án thí điểm token hóa quỹ giao dịch hoán đổi danh mục (ETF), Công ty Dragon Capital cho biết, để bắt đầu token hóa ETF, một lượng cổ phiếu dự trữ tương ứng được cất trong ngân hàng lưu ký và được thế chấp với tỷ lệ 1:1 với token. Công ty quản lý tài sản hợp tác các nhà cung cấp công nghệ và các nền tảng token hóa để phát triển hợp đồng thông minh, chọn nền tảng cho việc phát hành...

Dragon Capital đề xuất sử dụng Blockchain ERC-1400 vì tính linh hoạt về cơ chế phục hồi và tính năng xác minh danh tính (KYC), luật chống "rửa tiền" (AML).

Sau khi lập được token ETF, quá trình phân phối sẽ cần sự hợp tác với các tổ chức tạo lập thị trường tài sản số sơ cấp hoặc các đối tác được ủy quyền.

Ban đầu, trọng tâm là các sàn giao dịch tập trung (CEX) hoạt động tại Việt Nam và các ví không lưu ký (non-custodial wallets), đảm bảo tuân thủ các yêu cầu KYC phổ biến trên các nền tảng này, nơi hơn 70% dòng vốn tài sản số tại Việt Nam được tập trung. Cách tiếp cận này đảm bảo sự giám sát của Chính phủ và tuân thủ các quy định.

Sau đó, các sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam và ví không lưu ký (non-custodial wallet) xử lý việc phân phối token cho các nhà đầu tư thông qua giao dịch thứ cấp. Các phương pháp thanh toán có thể bao gồm ngân hàng, ví điện tử, thẻ thanh toán, các dịch vụ thanh toán nước ngoài hay ví di động tiền số.

Sau khi mua token, các nhà đầu tư có thể tự do chọn phương thức lưu ký và thanh toán phù hợp với sở thích của mình, từ đó quản lý tài sản hiệu quả trong khuôn khổ ETF được token hóa.

"Điểm nhấn của việc token hóa ETF nằm ở quá trình giao dịch thứ cấp giữa các nhà đầu tư. Quá trình này đại diện cho một giai đoạn quan trọng trong vòng đời của chúng, vì cho phép các nhà đầu tư giao dịch tài sản trên thị trường mở", Dragon Capital đánh giá.

Theo đó, ETF được token hóa có thể giao dịch thứ cấp thông qua 3 hình thức.

Thứ nhất, nhà đầu tư mua trực tiếp từ sàn giao dịch tập trung. Khi một nhà đầu tư A ra lệnh mua token ETF, họ sẽ chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng của sàn. Sau đó, sàn giao dịch sẽ phát hành token ETF vào tài khoản của A. Bước này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu của giao dịch thứ cấp, nơi các token cần được phân phối rộng rãi hơn đến cơ sở nhà đầu tư.

Thứ hai, nhà đầu tư có thể giao dịch trên thị trường P2P (ngang hàng). Tổ chức này đưa ra ví dụ, một nhà đầu tư A đặt lệnh mua token ETF trên sàn giao dịch. Cùng thời điểm, một nhà đầu tư B cũng đặt lệnh bán. Nếu hai bên kết nối, B sẽ nạp token ETF vào sàn giao dịch và sàn sẽ giữ token trong lưu ký. Sau đó, A chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng (hoặc ví di động) của nhà đầu tư B.

Khi B xác nhận đã nhận chuyển khoản, sàn giao dịch sẽ chuyển giao token ETF trong lưu ký vào tài khoản của A. Tương tự, nhà đầu tư A có thể bán lại token ETF trên thị trường P2P bằng quy trình này.

Thứ ba, nhà đầu tư có thể trao đổi các tài sản số khác lấy token ETF trên sàn giao dịch tập trung. Ví dụ, nhà đầu tư A đang nắm giữ các tài sản số khác trên sàn giao dịch, chọn một cặp giao dịch phù hợp để mua token ETF, chẳng hạn như Bitcoin - token ETF.

Sau đó, A thực hiện lệnh mua. Nhà đầu tư B đang nắm giữ token ETF trên sàn giao dịch, đồng thời cũng chọn một cặp giao dịch phù hợp và thực hiện lệnh bán. Sàn sẽ khớp lệnh mua và bán thông qua sổ lệnh (orderbook) và các giao dịch sẽ được thực hiện.

Theo Dragon Capital, việc cho phép chuyển đổi các tài sản số khác thành token ETF có thể mang lại dòng vốn đáng kể vào thị trường tài chính Việt Nam. Hiện tại, khi người dùng mua tài sản số bằng Việt Nam Đồng, thường tương đương với việc mua tài sản nước ngoài.

Bằng cách cho phép các nhà đầu tư đổi tài sản số nước ngoài lấy token ETF, dòng vốn sẽ được chuyển hướng trở lại vào thị trường trong nước. "Cơ chế này không chỉ giúp giữ vốn trong Việt Nam mà còn củng cố hệ sinh thái tài chính địa phương", công ty quản lý quỹ này nhận định.

Vì sao token hoá ETF?

Nói về lý do chọn ETF để thí điểm token hoá, tổ chức này cho rằng, ETF là một sản phẩm tài chính đã được thị trường thừa nhận, quen thuộc với đông đảo nhà đầu tư cá nhân.

ETF hội tụ nhiều yếu tố phù hợp để triển khai thí điểm token hóa, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam có mức độ chấp nhận tài sản số cao nhưng hạ tầng pháp lý và sản phẩm tài chính số vẫn còn hạn chế.

"Thứ nhất, ETF được token hóa giúp hạ thấp ngưỡng đầu tư. Nhà đầu tư có thể sở hữu một phần nhỏ của quỹ thông qua token, mở ra cơ hội tiếp cận cho những người có số vốn hạn chế - một đặc điểm phổ biến trong nhóm nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Thứ hai, tính thanh khoản được cải thiện rõ rệt. Khác với ETF truyền thống vốn bị giới hạn trong khung giờ giao dịch sàn chứng khoán, ETF token hóa có thể được giao dịch trên thị trường thứ cấp theo mô hình tương tự tiền điện tử, cho phép nhà đầu tư linh hoạt hơn trong việc tham gia và thoát khỏi các vị trí đầu tư", cáo bạch của Dragon Capital nêu.

Đồng thời, tính tiếp cận được mở rộng nhờ nền tảng số hóa. Tính chất số hóa của ETF được token hóa làm đơn giản quá trình giao dịch, đặc biệt là đối với những người quen với tài sản số, khuyến khích sự tham gia vào thị trường đầu tư.

Ngoài ra, token hóa ETF góp phần mở rộng cơ hội đa dạng hóa danh mục. Token hóa có thể mở rộng thêm những cơ hội này, cho phép nhà đầu tư cá nhân đa dạng hóa danh mục đầu tư với số tiền nhỏ hơn.

Mặt khác, blockchain đảm bảo tính minh bạch và bảo mật cao. Công nghệ blockchain đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho các giao dịch. Mọi giao dịch đều được ghi nhận trên blockchain, cung cấp dấu vết kiểm toán rõ ràng và không thể thay đổi.

Cuối cùng, chi phí giao dịch được cắt giảm đáng kể. Token hóa có thể đơn giản hóa quy trình mua bán ETF, giúp giảm chi phí giao dịch và phí quản lý, điều này rất phù hợp đối với nhà đầu tư cá nhân.

"Hơn nữa, không giống như ETF truyền thống được giao dịch vào cuối ngày với giá trị tài sản ròng, ETF được token hóa có thể giao dịch theo thời gian thực, mang lại tính linh hoạt và khả năng phản ứng ngay lập tức với biến động thị trường", đại diện Dragon Capital cho biết.

Dragon Capital kỳ vọng hình thức này sẽ thu hút thêm dòng vốn từ nhà đầu tư cá nhân vào thị trường vốn chính thống với tính tiện dụng của tài sản số.

"Hiện tượng lưu lượng giao dịch tài sản số rất lớn thông qua các sàn tập trung tại Việt Nam cho thấy rõ vai trò tiềm năng của các nền tảng này như điểm chạm để thực thi các tiêu chuẩn KYC và AML.

Nếu được thiết kế và giám sát hợp lý, token hóa không chỉ giúp mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư cá nhân mà còn tăng cường khả năng giám sát từ phía cơ quan quản lý, từ khâu phát hành token đến giao dịch thứ cấp và hoạt động của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian", quỹ này cho biết.

Đề xuất của Dragon Capital được Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA) cố vấn chuyên môn, xác thực nội dung. Đây là nội dung mới, vì quản lý tài sản số mới được Quốc hội Việt Nam hợp pháp hoá ngày 14/6 bằng việc thông qua Luật Công nghiệp Công nghệ số và chính thức có hiệu lực từ 2026.

Ở góc độ chuyên môn, ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech của VBA nhận định, số hóa tài sản thực là một trong những xu hướng cấu trúc lại ngành tài chính toàn cầu. Việc Dragon Capital chủ động triển khai mô hình thử nghiệm này không chỉ có ý nghĩa tiên phong mà còn là bước chuẩn bị cho việc tích hợp công nghệ blockchain vào hệ thống vận hành hiện hữu một cách có kiểm soát.

VBA đồng hành cùng Dragon Capital trong vai trò kết nối chuyên môn, hỗ trợ phân tích xu hướng quốc tế, tham chiếu chính sách và phản biện kỹ thuật để bảo đảm tính phù hợp trong từng khâu triển khai.

"Nếu được triển khai thành công, mô hình token hóa ETF sẽ góp phần hình thành lớp tài sản RWA minh bạch, có thể giám sát, đồng thời mở rộng kênh tiếp cận nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Dữ liệu từ quá trình triển khai cũng sẽ cung cấp đầu vào thực tiễn cho việc thiết kế chính sách phân tầng quản lý tài sản số hóa trong tương lai", ông Trần Huyền Dinh nói với báo chí.

Token hóa tài sản (asset tokenization) là quá trình chuyển đổi quyền sở hữu hoặc giá trị của một tài sản vật lý hoặc tài sản kỹ thuật số thành các token. Những token này đại diện cho một phần hoặc toàn bộ giá trị của tài sản và có thể được giao dịch trên các nền tảng blockchain. Token hóa thường giúp tăng tính thanh khoản, giảm chi phí giao dịch và mở ra cơ hội đầu tư cho nhiều người hơn.

Trong đó, Dragon Capital đề xuất token hóa các quỹ ETF hiện đang niêm yết và giao dịch trên sàn HoSE, bằng cách mã hóa tài sản truyền thống (Real World Assets - RWAs) thông qua nền tảng blockchain, hướng đến mục tiêu tạo ra những sản phẩm đổi mới được bảo chứng bằng tài sản thực. Qua đó, hai loại ETF riêng biệt được thành lập gồm ETF truyền thống và ETF được token hóa.