'Chương mới' của NCB

Lịch sử hình thành và phát triển

Ngân hàng TMCP Quốc dân (NCB, HNX: NVB) tiền thân là Ngân hàng TMCP Nông thôn Sông Kiên, được thành lập từ năm 1995 tại Kiên Giang. Năm 2006, đơn vị này chuyển đổi thành Ngân hàng TMCP đô thị, đổi tên thành Ngân hàng TMCP Nam Việt (Navibank). Cũng từ đó, cùng với một tổ chức tín dụng khác là Ngân hàng TMCP Phương Tây (Western Bank), Navibank gắn liền với vai trò chi phối của doanh nhân Đặng Thành Tâm, và là kênh dẫn vốn quan trọng cho hệ sinh thái Kinh Bắc Group.

Tới năm 2013, Navibank đổi chủ sau khi ông Đặng Thành Tâm rút lui, đi cùng với đó là sự xuất hiện của nhóm nhà đầu tư mới, mà nổi bật là ông Nguyễn Tiến Dũng và vợ là bà Trần Hải Anh – ông bà chủ Tập đoàn Gami. Navibank cũng đổi tên thành Ngân hàng TMCP Quốc dân (NCB) và chuyển trụ sở ra Hà Nội.

Suốt 9 năm sau đó, NCB không phải là cái tên quá nổi bật trên thị trường ngân hàng. Tới cuối năm 2020, tổng tài sản của nhà băng này ở mức 89.601 tỷ đồng, số dư huy động là 72.085 tỷ đồng, cho vay 39.854 tỷ đồng, vốn điều lệ 4.102 tỷ đồng, nằm trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô bé nhất.

Chất lượng tài sản của NCB cũng là điều đáng bàn. Số dư tài sản có khác, vốn được coi là “tài sản chết” không không sinh lời của các ngân hàng, ở mức rất cao là một thực trạng tại NCB. Giai đoạn 2013-2020, tỷ lệ tài sản có khác trên tổng tài sản của NCB không năm nào dưới 14%, đỉnh điểm là năm 2020 với 23,7%; nếu cộng cả hơn 5.800 tỷ đồng nợ xấu bán cho VAMC, thì tỷ lệ này lên tới 30% - một con số đáng báo động.

Trong bối cảnh đó, đầu năm 2021, cổ phiếu NCB bất ngờ giao dịch sôi động với thanh khoản cao đột biến, kéo giá NVB trên sàn tăng từ vùng hơn 7.000 đồng đầu năm lên cao nhất gần 30.000 đồng/CP trong tháng 9/2021. Cổ phiếu NVB tiếp tục tăng mạnh lên 40.000 đồng/CP và neo vùng giá 30-40.000 đồng trong nửa đầu năm 2022.

Cuối tháng 7/2021, NCB tổ chức ĐHĐCĐ bất thường, bà Bùi Thị Thanh Hương được bầu làm Chủ tịch HĐQT thay cho ông Nguyễn Tiến Dũng xuống làm Phó Chủ tịch HĐQT. 2 năm sau, tháng 9/2023, ông Nguyễn Tiến Dũng có đơn từ nhiệm Thành viên HĐQT NCB, và được ĐHĐCĐ bất thường đồng ý miễn nhiệm 2 tháng sau đó. Trong 2 tháng 9-10/2023, có khoảng 85 triệu cổ phiếu, tương đương 15,4% vốn NCB đã được giao dịch thoả thuận với đơn giá trên 13.000 đồng/CP.

“Chương mới” của NCB

Sau khi kiện toàn nội lực với bộ máy lãnh đạo cao cấp giàu kinh nghiệm, NCB đã chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng thời gian qua. Nổi bật nhất là việc hoàn tất tăng vốn điều lệ mạnh mẽ từ 5.602 tỷ đồng lên 11.780 tỷ đồng cuối năm ngoái thông qua phát hành riêng lẻ cho các nhà đầu tư chiến lược với giá 10.000 đồng/CP. Theo lộ trình, NCB sẽ tiếp tục tăng vốn và dự kiến quy mô vốn điều lệ đạt hơn 29.000 tỷ đồng vào năm 2028.

Trong năm 2024, theo thuyết minh BCTC của NCB, ngân hàng báo lỗ là do đã thoái lãi dự thu cho vay và đầu tư chứng khoán 2.796 tỷ đồng, và xử lý các tài sản có khác 1.727 tỷ đồng theo phương án cơ cấu lại.

Nhiều dấu hiệu tích cực đã xuất hiện trên BCTC của NCB: Có thể kể tới số dư tài sản có khác giảm mạnh về 9.630 tỷ đồng, tương đương 8% tổng tài sản, so với 17% đầu năm hay 23,7% cuối năm 2020; hay, nợ xấu giảm mạnh cả về số tuyệt đối và tương đối, trong đó, nợ nhóm 4 giảm tới 87%. Đời sống cán bộ, nhân viên được nâng cao đáng kể khi tổng quỹ lương, phụ cấp tăng mạnh 170 tỷ đồng trong năm qua, đẩy thu nhập bình quân tháng của mỗi nhân sự tăng 30%, từ 23,8 triệu đồng lên 30,97 triệu đồng.

Ngoài ra, dù báo lỗ, song báo cáo lưu chuyển tiền tệ thể hiện NCB trong năm qua bắt đầu ghi nhận dòng tiền thực dương từ hoạt động lõi huy động – cho vay, ở mức dương gần 600 tỷ đồng.

Cú “write off” (tạm dịch là xóa sổ) nghìn tỷ của NCB diễn ra trong bối cảnh cả nền kinh tế đang khẩn trương chuẩn bị cho bước đột phá tăng trưởng hơn 8% trong năm nay, tạo đà tăng trưởng 2 con số trong các năm tiếp theo.

Tăng trưởng tín dụng năm nay dự kiến khoảng 16%. Đáng chú ý, theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, cơ quan này sẽ tiến tới xoá bỏ phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng ngân hàng. Đây sẽ là những động lực rất lớn cho sự vươn lên mạnh mẽ của NCB trong giai đoạn tới.