Chứng khoán tích cực dù lãi suất huy động tăng, vì sao?

Lãi suất tăng nhưng chưa phải chu kỳ thắt chặt

Sau kỳ nghỉ Tết, mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại tăng nhẹ. Tính đến ngày 23/2, một số nhà băng niêm yết lãi suất ở mức 5,3–7,2%/năm, song mức trên 7% chủ yếu thuộc về các ngân hàng quy mô nhỏ và áp dụng cho kỳ hạn dài.

Trong khi đó, lãi suất liên ngân hàng từng có thời điểm vọt lên 7–16%/năm ở các kỳ hạn rất ngắn trước Tết do nhu cầu vốn cuối năm tăng mạnh. Tuy nhiên, diễn biến này nhanh chóng hạ nhiệt sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) bơm thanh khoản và thực hiện các nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ.

Theo ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Khối Phân tích – Nghiên cứu Chứng khoán Agriseco, biến động lãi suất liên ngân hàng ngắn hạn không phải hiện tượng bất thường. Điều này từng xảy ra nhiều lần trong quá khứ khi các ngân hàng cần cân đối vốn tức thời trên thị trường 2.

Quan trọng hơn, NHNN không phát đi tín hiệu thắt chặt chính sách tiền tệ. Lãi suất điều hành không tăng mạnh và cơ quan quản lý vẫn duy trì định hướng hỗ trợ tăng trưởng tín dụng. So với giai đoạn cuối năm 2022 – khi áp lực tỷ giá và sự cố SCB khiến dư địa điều hành bị thu hẹp – bối cảnh hiện tại ổn định hơn đáng kể.

Nói cách khác, đây là sự điều tiết thanh khoản mang tính kỹ thuật, chưa phải sự khởi đầu của một chu kỳ tăng lãi suất mới.

Định giá vẫn đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm

Một yếu tố quan trọng giúp thị trường duy trì sự tích cực là tương quan định giá.

Hiện VN-Index đang giao dịch quanh mức P/E hơn 15 lần, tương ứng E/P khoảng 6,65%. So với mặt bằng lãi suất huy động phổ biến 6–7%, mức sinh lời kỳ vọng của cổ phiếu không hề kém cạnh.

Đáng chú ý, mức lãi suất trên 7% chỉ xuất hiện ở một số ngân hàng nhỏ và kỳ hạn dài, trong khi dòng tiền trên thị trường chứng khoán thường có khẩu vị linh hoạt và kỳ vọng tăng trưởng vốn, chứ không chỉ thu nhập cố định.

Thực tế giao dịch cho thấy áp lực rút tiền khỏi thị trường chưa đáng kể. Sau những nhịp điều chỉnh do lo ngại lãi suất, VN-Index thường hồi phục nhanh. Phiên 23/2, chỉ số đạt 1.860,14 điểm, tăng hơn 36 điểm và ghi nhận 4 phiên tăng liên tiếp – mức cao nhất trong một tháng.

Điều này phản ánh dòng tiền vẫn ưu tiên tài sản rủi ro trong bối cảnh kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp đang cải thiện.

Nhiều động lực thúc đẩy chứng khoán tăng điểm

Giới chuyên gia nhấn mạnh câu chuyện lãi suất huy động chỉ là một trong các yếu tố tác động tới TTCK. Chứng khoán Việt Nam vẫn còn rất nhiều điểm tựa từ loạt câu chuyện hỗ trợ tích cực.

Ông Huỳnh Minh Tuấn, nhà sáng lập FIDT kiêm Chủ tịch HĐQT Chứng khoán APG đã chỉ ra các yếu tố hỗ trợ thị trường chứng khoán năm 2026 gồm định giá còn dư địa với P/E dự phóng quanh 12-14 lần, dưới mức trung bình dài hạn. Lợi nhuận doanh nghiệp bước vào chu kỳ tăng mới. Điều này đồng nghĩa thị trường chưa phản ánh hết tăng trưởng phía trước.

Bên cạnh đó, dòng vốn quốc tế đang ở giai đoạn chuẩn bị quay lại với kỳ vọng nâng hạng và cải cách thị trường và sản phẩm mới. Ngoài ra, chính sách hạ tầng tạo nền tảng tăng trưởng thật với đầu tư công tăng mạnh tập trung vào giao thông và năng lượng. Điều này sẽ tác động lan tỏa sang các nhóm ngân hàng, xây dựng và điện.

“Chu kỳ mới thuộc về nhóm tài sản nền tảng. Ngân hàng bước vào giai đoạn định giá lại, còn nhóm hạ tầng và năng lượng là trục tăng trưởng dài hạn. Tổng quan, tôi đánh giá thị trường chứng khoán đang ở đầu chu kỳ với định giá còn hợp lý”, ông Tuấn chia sẻ.

Bức tranh lợi nhuận quý I/2026 tích cực cũng sẽ củng cố cho triển vọng của TTCK. Ông Nguyễn Anh Khoa đánh giá quý I/2026 là giai đoạn khởi động sau mùa cao điểm cuối năm, nên các ngành có đặc thù mùa vụ hoặc phụ thuộc vào tiến độ ghi nhận doanh thu (ví dụ các doanh nghiệp xây lắp) sẽ có sự phân hóa rõ nét. Tuy nhiên, với nền lợi nhuận năm 2025 cải thiện và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức hợp lý, nhiều doanh nghiệp có thể tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan ngay từ đầu năm, đặc biệt là các doanh nghiệp sở hữu đơn hàng ổn định, khả năng chuyển giá tốt và cấu trúc tài chính lành mạnh.

Tuy nhiên, với mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng tăng, các nhóm cổ phiếu trên thị trường sẽ có sự phân hóa. Trong đó, yếu tố thể hiện rõ ràng nhất là hoạt động đầu cơ ngắn hạn trên thị trường bị suy yếu trong khi dòng tiền ngày càng có xu hướng giải ngân mang tính trung và dài hạn.

Điều này khiến thị trường khó hình thành các nhịp tăng nóng trên diện rộng, nhưng lại tạo điều kiện cho sự phân hóa theo chất lượng doanh nghiệp, phù hợp với giai đoạn tích lũy và chờ đợi các động lực tăng trưởng mới.