Lãi suất tăng nhanh tạo lập mặt bằng mới năm 2026

Theo số liệu từ Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VBA), ngày 31/12/2025, lãi suất chào bình quân liên ngân hàng đã ghi nhận tăng 6,9 điểm % ở kỳ hạn qua đêm và 0,09 điểm % ở kỳ hạn một tuần, trong khi đi ngang ở kỳ hạn hai tuần và giảm 0,08 điểm % ở kỳ hạn một tháng so với phiên trước đó.

Cụ thể, lãi suất tại kỳ hạn qua đêm tăng vọt lên 8,7%/năm, kỳ hạn một tuần lên 9,1%/năm; kỳ hạn hai tuần ở mức 9,2%/năm và một tháng là 8,1%/năm.

Ngày 5/1, dù lãi suất chào bình quân đã giảm mạnh 0,45 – 1,70 điểm % nhưng lãi suất liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao, qua đêm ở mức 7,00%; 1 tuần ở mức 7,30%; 2 tuần là 7,35% và 1 tháng ở mức 7,65%.

Trên kênh cầm cố, phiên 5/1, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chào thầu 11.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, 14.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 14 ngày, 7.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 28 ngày và 4.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 91 ngày, lãi suất đều ở mức 4,5%.

Tổng cộng có 33.150,73 tỷ đồng trúng thầu. Có 16.482,96 tỷ đồng đáo hạn. NHNN không chào thầu tín phiếu NHNN.

Như vậy, trong ngày 5/1, NHNN bơm ròng 16.667,77 tỷ đồng ra thị trường. Có hơn 401.782 tỷ đồng lưu hành trên kênh cầm cố.

Báo cáo phân tích của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng diễn biến lãi suất liên ngân hàng qua đêm vọt lên phản ánh áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng.

Theo đó, thanh khoản hệ thống vẫn đang chịu áp lực một phần do những thay đổi gần đây trong cách tính hệ số LDR của các ngân hàng theo quy định của NHNN. Điều này buộc các nhà băng phải đẩy mạnh huy động để đảm bảo an toàn vốn, không chỉ trên thị trường 1 (dân cư, tổ chức) mà cả thị trường 2 (liên ngân hàng), từ đó khiến lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao.

Đồng thời, các ngân hàng có thể vẫn đang đẩy mạnh cho vay ngay từ đầu năm, nhất là khi năm 2025 ghi nhận tín dụng chảy vào bất động sản tăng vào cuối năm; xu hướng này nhiều khả năng tiếp diễn sang đầu năm, kéo theo dư nợ tăng và gia tăng nhu cầu huy động vốn.

Trên thị trường 1 (thị trường dân cư), lãi suất huy động cũng đang tăng rõ rệt. Nhiều ngân hàng áp dụng chính sách ưu đãi cộng thêm tới 2%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm online, áp dụng với số tiền nhất định. Theo đó, lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng đã lên tới 8,2-8,5%/năm.

Các chuyên gia phân tích MBS dự báo, lãi suất huy động 12 tháng có thể sẽ tiếp tục tăng thêm 0,5 điểm % trong năm 2026 tạo lập mặt bằng giá mới.

Có ba lý do khiến lãi suất tiếp tục tăng sau khi đã tăng mạnh trong quý IV/2025.

Thứ nhất, do nới rộng chênh lệch cho vay và tiền gửi tại các ngân hàng thương mại. Nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong 5 năm tới trong khi đó tiền gửi đang dịch chuyển sang các kênh đầu tư ít thanh khoản khác như vàng, USD, bất động sản làm tốc độ vòng quay vốn trong nền kinh tế chậm lại.

Thứ hai, chênh lệch cấu trúc kỳ hạn huy động và cho vay chưa được cải thiện. Hiện nay tỷ lệ tiền gửi kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng) vẫn đang chiếm tỷ lệ chủ đạo 80% tổng tiền gửi hệ thống, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho kế hoạch đầu tư hạ tầng là rất lớn, dẫn đến áp lực thiếu hụt vốn dài hạn trong hệ thống.

Thứ ba, nợ xấu vẫn đang duy trì ở mức cao, trong khi tỷ lệ bao phủ đang giảm cho thấy áp lực trích lập dự phòng của ngân hàng thương mại tiếp tục tăng lên trong tương lai. Đây cũng là một yếu tố khiến lãi suất khó giảm trong thời gian tới.

Chưa kể, lãi suất trên thế giới có xu hướng giảm chậm lại, một số quốc gia thậm chí còn tăng lãi suất là yếu tố tác động đến lãi suất trong nước.

Tại buổi họp báo do NHNN tổ chức ngày 29/12/2025, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết mặt bằng lãi suất đang chịu áp lực tăng do nhu cầu tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng tăng mạnh vào dịp cuối năm.

Trong khi đó, huy động vốn trong toàn hệ thống tổ chức tín dụng có dấu hiệu bị ảnh hưởng bởi sự cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác, đồng thời tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn đáng kể so với tăng trưởng huy động vốn.

Theo Tổng cục Thống kê, tính đến thời điểm 22/12/2025, tổng phương tiện thanh toán tăng 14,98% so với cuối năm 2024 (cùng thời điểm năm trước tăng 9,15%); huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 13,68% (cùng thời điểm năm trước tăng 8,79%); tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 17,65% (cùng thời điểm năm trước tăng 13,4%).