Bộ Xây dựng muốn có sàn giao dịch bất động sản như chứng khoán

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh vừa ký quyết định ban hành kế hoạch thực hiện Công điện số 130/2024 về việc đôn đốc tập trung chỉ đạo, tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy triển khai các dự án nhà ở xã hội và Công điện số 03/2025 của Thủ tướng về tập trung chấn chỉnh, xử lý việc thao túng giá, đầu cơ BĐS và thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư xây dựng bất động sản (BĐS).

Mục đích là nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp và thực hiện có hiệu quả đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030.

Đồng thời, tăng cường kiểm soát và ổn định thị trường bất động sản, giá nhà đất và chấn chỉnh, xử lý kịp thời việc thao túng, đẩy giá và đầu cơ BĐS; thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tháo gỡ và thúc đẩy thị trường BĐS phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Kế hoạch ban hành gồm các nhiệm vụ: Tăng cường tổ chức tập huấn, tuyên truyền, phổ biến các nội dung của Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh BĐS và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn;

Đôn đốc các địa phương thực hiện rà soát, bổ sung quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội khu vực đô thị, nhà ở công nhân theo quy định pháp luật; thực hiện nghiêm quy định dành quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở, khu đô thị và bảo đảm nhu cầu phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn;

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong việc thực hiện pháp luật về phát triển nhà ở xã hội. Chỉ đạo, phối hợp với Bộ Công an và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện thanh tra, kiểm tra, rà soát hoạt động kinh doanh BĐS của các doanh nghiệp, chủ đầu tư, sàn giao dịch BĐS, môi giới BĐS trên địa bàn, đặc biệt là tại các khu vực, dự án có hiện tượng tăng giá bất thường; kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo thẩm quyền.

Đáng chú ý, kế hoạch của Bộ Xây dựng nêu rõ, nghiên cứu đề xuất Đề án thí điểm mô hình "Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý";

Phối hợp với Bộ Công an để cập nhật, hoàn thiện, vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường BĐS kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, công chứng, đất đai, đầu tư, hoạt động xây dựng...;

Phối hợp với các Bộ Tư pháp, Tài chính, TN&MT nghiên cứu mô hình giao dịch chứng khoán để thực hiện chuyển đổi số liên thông các thủ tục từ giao dịch BĐS, công chứng, thuế và đăng ký giao dịch đất đai trên môi trường điện tử.

Ngoài ra, kế hoạch còn đưa ra nhiệm vụ theo dõi tình hình thị trường BĐS để kịp thời có biện pháp, giải pháp điều tiết, bình ổn thị trường.

Giao dịch qua sàn để đảm bảo công khai, minh bạch

Thực tế, câu chuyện giao dịch BĐS qua sàn đã được đề cập trong vài năm trở lại đây khi thị trường BĐS trải qua nhiều đợt "sốt đất", "sốt giá" ảo và tình trạng giá BĐS tăng phi mã.

Giới chuyên gia cho rằng, Luật Kinh doanh BĐS năm 2024 đã đề cập đến hoạt động giao dịch điện tử tại các sàn giao dịch BĐS.

Tuy nhiên, hiện chưa có quy định của pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh về việc vận hành, khai thác kinh doanh online của một sàn giao dịch BĐS. Về cơ bản, các khung pháp luật về thương mại điện tử tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh chung bởi Luật Giao dịch điện tử 2023, Luật Giao dịch điện tử, Luật Công nghệ thông tin, Luật Thương mại… và các văn bản pháp luật hướng dẫn thi hành các đạo luật trên.

Giao dịch BĐS gắn với một tài sản có giá trị lớn, đặc điểm phức tạp, trong bối cảnh thông tin thiếu minh bạch và tính pháp lý cần được xác minh kĩ. Vì vậy, cần thiết phải có hướng dẫn chi tiết và cụ thể hơn với hoạt động giao dịch BĐS điện tử với các sàn giao dịch BĐS. Đây cũng là yêu cầu thiết yếu để thích ứng với xu thế của thời đại công nghệ hiện nay.

Trước đó, năm 2023, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị cũng đã có những chia sẻ về vấn đề này trước Quốc hội.

Bộ trưởng nhấn mạnh, các giao dịch BĐS hình thành trong tương lai có nhiều đặc thù như tài sản chưa hình thành, pháp lý của dự án BĐS phức tạp, điều kiện đưa vào kinh doanh phải được kiểm soát theo thực tế triển khai của dự án.

Vì vậy, giao dịch qua sàn để đảm bảo công khai, minh bạch, giúp ngăn chặn các hành vi lừa đảo trong giao dịch BĐS nhằm minh bạch hóa hoạt động của tất cả các chủ thể tham gia thị trường, tránh rủi ro cho người dân.