Bảo toàn lợi nhuận sau nhịp tăng nóng của chứng khoán

Dù chiếm số đông cả về số lượng tài khoản và tỷ trọng giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam, nhưng nhà đầu tư cá nhân lại là nhóm chịu nhiều thua lỗ.

Như Nhadautu.vn từng đề cập, các nghiên cứu và thống kê từ công ty chứng khoán cho thấy giao dịch của NĐT cá nhân thường có sự tương quan và ảnh hưởng với VN-Index. Tuy nhiên, tương quan đó lại phản ánh các giao dịch mua khi thị trường tăng mạnh, bán khi chỉ số giảm sâu.

Thực tế, trao đổi với Nhadautu.vn, nhiều nhà đầu tư cho biết sau cú sốc thuế, danh mục của họ vẫn chưa thể về bờ, hoặc hiệu suất đầu tư kém xa VN-Index.

VN-Index đã có nhịp tăng mạnh tổng cộng hơn 561 điểm từ phiên 9/4 đến nay (19/9), tuy nhiên đà tăng lại có sự phân hóa giữa các nhóm ngành và cổ phiếu trong từng lĩnh vực. Có những giai đoạn dòng tiền chỉ tập trung vào một nhóm duy nhất như VIC, VHM; ngân hàng; chứng khoán; hay thép…

Còn khi chỉ số giao dịch ở vùng đỉnh lịch sử, giao dịch mua đuổi khi thị trường tăng điểm khiến NĐT thua lỗ nặng khi cổ phiếu về tài khoản (T+2,5).

Tóm lại, chỉ số tăng điểm, song NĐT vẫn thua lỗ nếu chọn sai ngành, sai cổ phiếu, sai thời điểm.

Trao đổi tại chương trình TopFunds 12 (thực hiện bởi InvestingPro), ông Nguyễn Phúc Nguyên – Phó Trưởng phòng Quản lý Danh mục Lighthouse Capital chia sẻ với tâm lý mua bán FOMO, NĐT cá nhân thường tỏ ra hoang mang và bị cuốn vào những cơn sóng ngắn hạn của thị trường.

“Với sự bùng nổ của mạng xã hội, diễn đàn đầu tư… các NĐT cá nhân thường bị chi phối bởi các tin đồn và hành xử theo số đông thay vì tập trung vào mục tiêu dài hạn”, ông Nguyên bình luận.

Mặt khác, các giao dịch ngắn hạn thường đem lại cảm giác phấn khích cho NĐT, những “chiến thắng” này cho họ cảm giác mình thông minh hơn thị trường. Dù vậy, thực tế cho thấy không phải NĐT nào cũng có khả năng chiến thắng trong ngắn hạn, đặc biệt việc duy trì bảo toàn thành quả lợi nhuận cũng như tạo nền tảng lợi nhuận bền vững trong dài hạn là rất khó.

Theo chuyên gia Lighthouse Capital, việc NĐT thiếu kiến thức và kinh nghiệm chiến lược đầu tư là nguyên nhân khiến họ có xu hướng giao dịch lướt sóng và dễ mua đuổi theo các con sóng ngắn hạn.

Nhận biết những con sóng trên thị trường

Ở góc độ quỹ đầu tư, ông Mã Tuấn Minh Hiển – Phó Trưởng phòng Phân tích Đầu tư Lighthouse Capital chia sẻ, để phân biệt xu hướng thật và biến động đầu cơ trên thị trường, quỹ sẽ có một bộ phận phân tích với những chỉ tiêu đánh giá chặt chẽ để xác định xu hướng dòng tiền.

“Một cơn sóng thật của TTCK sẽ bao gồm các yếu tố nền tảng như môi trường lãi suất thấp, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ… Dưới những tác động đó, chúng tôi sẽ phân tích nhóm ngành được hưởng lợi và tác động với doanh nghiệp. Các câu hỏi xoay quanh sẽ là KQKD doanh nghiệp trong các quý tới sẽ ra sao? Doanh nghiệp sẽ phát triển sản phẩm mới thế nào?”, ông Mã Tuấn Minh Hiển nhận định.

Một dấu hiệu cơ bản của dòng tiền đầu cơ là giá cổ phiếu tăng đi kèm thanh khoản thấp. Trong khi đó, một “cơn sóng” thật sẽ có sự lan tỏa ở cả nhóm ngành, dòng tiền chảy từ cả NĐT trong và ngoài nước sẽ mua mạnh.

“Giai đoạn tháng 4 – tháng 8, nhà đầu tư đã chứng kiến cổ phiếu nhóm Vingroup, ngân hàng, hay bất động sản kéo thị trường. Đó là ví dụ điển hình của những con sóng thật”, ông Hiển cho biết.

Bên cạnh đó, trước những biến động ngắn hạn của cổ phiếu, các quỹ đầu tư sẽ tập trung xem xét giá trị nội tại, tiềm năng tăng giá trong tương lai. Tập trung đầu tư những cổ phiếu với thị giá thấp hơn giá trị nội tại. Chuyên gia Lighthouse Capital khẳng định quỹ không cố gắng lướt sóng mà tìm cơ hội phù hợp để giải ngân.

Ngoài ra, ông Hiển cũng nhấn mạnh đến quản trị rủi ro (QTRR). Đây là yếu tố đòi hỏi sự liên tục và tuân thủ kỷ luật của cả đội ngũ đầu tư. Bởi, bảo vệ thành quả lợi nhuận là yếu tố cốt lõi.

“Cơ chế QTRR của chúng tôi bao gồm tuân thủ kỷ luật dựa trên các bộ tiêu chí của quỹ. Đây là lớp lá chắn quan trọng bảo vệ thành quả lợi nhuận. Do đó, dù thị trường hưng phấn đến mức nào, chúng tôi luôn sẵn sàng đưa ra quyết định loại bỏ cổ phiếu khỏi danh mục nếu không đáp ứng các chỉ tiêu sàng lọc như mô hình kinh doanh, ban lãnh đạo…”, ông Hiển nói.

Ngoài ra, ông Hiển cũng cho biết tỷ trọng một cổ phiếu không bao giờ vượt quá 20% danh mục đầu tư. Thay vì thế, tỷ trọng sẽ dừng ở mức 10%, rải ra ở nhiều cổ phiếu để tránh sự ảnh hưởng vào một mã duy nhất. Khi 1 cổ phiếu tăng nhanh, quỹ sẽ chốt lời và đưa tỷ trọng về mức an toàn. Danh mục của quỹ có sự đa dạng hóa ở nhiều nhóm ngành khác nhau.

Điều này đảm bảo trong một chu kỳ tăng của thị trường chứng khoán, danh mục của quỹ sẽ có hiệu suất tốt. Còn ngược lại, quỹ luôn có các cổ phiếu mang tính phòng thủ hỗ trợ.

Bên cạnh đó, quỹ sẽ luôn duy trì từ 5-10% tỷ trọng tiền trong danh mục. Đây được coi là vùng đệm an toàn khi thị trường có những nhịp điều chỉnh. Nhờ đó, quỹ luôn có cơ hội giải ngân đầu tư ở những cổ phiếu có thị giá thấp so với giá trị nội tại.