Xuất khẩu xanh: Việt Nam có cơ hội để trở thành mắt xích quan trọng

Với chủ đề "Xúc tiến xuất khẩu xanh", Bộ Công Thương vừa tổ chức Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2024.

Diễn đàn nhằm tạo kênh đối thoại, tham vấn nhiều bên liên quan từ các tổ chức, chuyên gia trong nước và quốc tế để định hình, xác định các vấn đề các khó khăn, cơ hội trong phát triển thương mại xanh, đề xuất các giải pháp và chính sách hỗ trợ về thương mại xanh; định hình hướng tới tiêu chuẩn hóa chuỗi cung ứng xanh, xác định và đề xuất giải pháp và chính sách hỗ trợ trong triển khai các sáng kiến xúc tiến xuất khẩu xanh.

Chuẩn bị nguồn hàng: Vấn đề sống còn…

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, phát triển bền vững đã trở thành một xu thế của thời đại, định hướng chiến lược phát triển của mỗi quốc gia. Trong đó, phát triển bền vững (PTBV) về kinh tế được là coi là trụ cột nền tảng, là tiền đề để thực hiện phát triển về xã hội và bảo vệ môi trường.

"Tăng trưởng xanh và bền vững không chỉ là một xu hướng tất yếu mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì năng lực cạnh tranh và bảo đảm sự phát triển lâu dài của các nền kinh tế. Việt Nam, với tiềm năng và lợi thế sẵn có, đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu hàng hóa xanh và bền vững, đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo, sản xuất sạch hơn, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn…", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Đồng thời lưu ý, việc chuẩn bị nguồn hàng xuất khẩu của Việt Nam thích ứng hiệu quả với những tiêu chuẩn bền vững là sống còn đối với nền kinh tế Việt Nam, không chỉ giúp Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế mà còn góp phần nâng cao vị thế quốc gia, hiện thực hóa cam kết đóng góp vào các mục tiêu PTBV toàn cầu.

Bên cạnh đó, sự chuyển đổi này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, bao gồm từ định hướng của Chính phủ thông qua các cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ, sự chủ động của DN trong đầu tư thực hiện các giải pháp chuyển đổi xanh và tinh thần hợp tác đồng hành của các bên liên quan.

Chất lượng, giá cả chưa đủ…

Đánh giá cao những sáng kiến và thành tựu đã đạt được của Việt Nam trong quá trình chuyển đổi xanh, Phó Trưởng ban Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam, ông Andri Meier cho biết, Thụy Sĩ ưu tiên tính bền vững trong các chính sách thương mại và kinh tế của mình, cũng như các chương trình hợp tác quốc tế và cam kết hỗ trợ Việt Nam trong hành trình hướng tới một nền kinh tế có thu nhập cao, phục hồi và đạt được các mục tiêu đầy tham vọng là trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

"Thụy Sĩ cam kết hỗ trợ Việt Nam trong hành trình hướng tới một nền kinh tế xanh và PTBV…", ông Andri Meier khẳng định.

Ông Nguyễn Hải Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho rằng, từ "xanh" chỉ phản ánh một phần của PTBV.

Ông Minh cho biết, EU đặt ra những tiêu chuẩn liên quan đến ESG (môi trường - xã hội - quản trị), một trong những điều kiện mà các DN Việt Nam cần lưu ý khi làm ăn với các đối tác châu Âu.

"Tiêu chuẩn ESG phản ánh yêu cầu của EU và toàn cầu về PTBV. Họ không chỉ đưa ra điều kiện, cam kết trong nội khối mà EU còn đưa ra tiêu chuẩn PTBV và lồng ghép vào các điều kiện thương mại trong các FTA, qua đó lan toả thông điệp cho DN về việc cần ý thức về PTBV…", ông Minh cho biết thêm.

Đồng thời lưu ý, trước khi có các quy định chung của EU, DN châu Âu đã có những quy định riêng, DN càng lớn thì tiêu chuẩn càng cao. Vì vậy, DN Việt Nam khi làm việc việc với đối tác châu Âu cần phải đáp ứng các yêu cầu đó.

Theo Phó Chủ tịch EuroCham Nguyễn Hải Minh, EU không chỉ quan tâm chất lượng sản phẩm, giá thành mà còn là sản phẩm được làm ra như thế nào, người lao động có được bảo đảm các điều kiện tối thiểu hay không? “PTBV là câu chuyện dài hơi nhưng là điều kiện tiên quyết mà DN cần lưu tâm nếu muốn tham gia cuộc đua thương mại toàn cầu hiện nay", đại diện EuroCham nhấn mạnh.

Tại diễn đàn các chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách cũng chia sẻ, giải đáp DN thuộc nhóm ngành công nghiệp và nông nghiệp những vấn đề nóng như chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số; Kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và chuyển đổi năng lượng; Quản lý chuỗi cung ứng và hệ thống logistics xanh. Đồng thời, chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ các DN đã và đang thực hiện chuyển đổi xanh..