Vốn mỏng, TCO Holdings phát triển ngành gạo thế nào?

Nhắc đến TCO Holdings (mã: TCO) thường giới đầu tư nhớ đến một đơn vị trong lĩnh vực vận tải, kho bãi. Tuy nhiên, sau đợt tái cấu trúc 2023, doanh nghiệp đã tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, cốt lõi là mảng gạo.

Trong năm 2024, doanh thu TCO Holdings đột biến 3.538 tỷ đồng, gấp nhiều lần con số 29,4 tỷ năm 2023 với đóng góp chủ yếu từ mảng lương thực – gạo (3.388 tỷ đồng). Trong quý I năm nay, doanh thu đạt 488 tỷ đồng, riêng gạo và phụ phẩm chiếm 450 tỷ đồng.

Ngành gạo là lĩnh vực liên quan đến an ninh lương thực, được sự quan tâm của Chính phủ. Song, mảng kinh doanh này nhu cầu vốn lưu động cao, rất nhiều doanh nghiệp lớn như Lộc Trời (mã: LTG), Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (mã: TAR)… bước vào giai đoạn thoái trào, thua lỗ triền miên do vốn mỏng, nợ lớn.

Với TCO Holdings, tại cuối quý I, quy mô vốn chủ sở hữu chỉ 370 tỷ đồng, vốn điều lệ chỉ 313 tỷ đồng. Nợ phải trả lên đến gần 1.000 tỷ đồng, gấp 2,7 lần vốn chủ sở hữu.

Tại cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên 2025 diễn ra ngày 20/6, cổ đông bày tỏ lo ngại chiến lược tham gia phát triển mảng gạo với biên lợi nhuận mỏng, nhu cầu vốn lưu động lớn của TCO Holdings. Ông Bùi Lê Quốc Bảo, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc chia sẻ ngành gạo là ngành an ninh lương thực nên được Chính phủ ưu tiên và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Trong chuỗi ngành gạo, TCO Holdings đang tham gia ở khâu sấy, sây sát, đánh bóng – khâu có biên lợi nhuận thấp nhất nhưng lại an toàn nhất, tránh biến động về giá, vật tư.

Ông Nguyễn Thế An, Giám đốc Tài chính làm rõ hơn, doanh nghiệp thực hiện gia công khâu sấy, sây sát, đánh bóng cho các thương lái và thu mua sản phẩm chất lượng cao chứ không làm việc trực tiếp với nông dân, phát triển vùng nguyên liệu. Doanh nghiệp xác định tham gia khâu này trong chuỗi ngành gạo để đảm bảo an toàn và chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn. Sau khi tạo nền móng vững ở khâu này thì TCO Holdings mới phát triển khâu tiếp theo trong chuỗi và đặt mục tiêu là an toàn trên hết, đảm bảo lợi ích cổ đông.

Bên cạnh lĩnh vực chính là gạo, doanh nghiệp vẫn duy trì mảng vận tải và bất động sản. Trong đó, mảng bất động sản sẽ là mảng phụ trợ cho hoạt động kinh doanh của công ty. Năm 2024, TCO Holdings đã M&A tòa nhà Enterprise tọa lạc tại 290 Bến Vân Đồn, phường 2, quận 4, TP.HCM. Sự tăng giá của bất động sản trong tương lai sẽ là tài sản và nguồn đảm bảo cho doanh nghiệp khi đi làm việc với các ngân hàng, phục vụ cho hoạt động vay vốn đảm bảo vốn lưu động cho mảng kinh doanh gạo.

“Trong quá trình chúng tôi làm việc với các ngân hàng thì tài sản đảm bảo là vấn đề họ rất lưu tâm trong thời gian chờ Chính phủ ra các chính sách hỗ trợ vốn lưu động cho doanh nghiệp gạo. Do vậy, việc mua tòa nhà Enterprise là lợi thế khi chính sách về bất động sản nới lỏng, sự tăng giá trong tương lai sẽ hỗ trợ TCO”, ông An nói.

Kế hoạch lãi 44 tỷ trong 9 tháng

Tại kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên 2024, cổ đông TCO Holdings đã thông qua việc chuyển niên độ tài chính 1/1 – 31/12 thành 1/10 – 30/9. Do vậy, năm nay, doanh nghiệp chỉ lên kế hoạch kinh doanh cho 3 quý (1/1/2025 đến 30/9/2025). Doanh thu 3.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 44 tỷ đồng.

Trong quý đầu năm, doanh thu thuần đạt 488 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước; lãi sau thuế 33,2 tỷ đồng, gấp 3,8 lần cùng kỳ và thực hiện 75% kế hoạch năm.

BCTC hợp nhất quý I cho thấy biên lợi nhuận gộp giảm sâu xuống 2,4%, lợi nhuận gộp chỉ đạt gần 12 tỷ đồng không đủ bù đắp chi phí. Nếu không có doanh thu hoạt động tài chính 47,3 tỷ đồng từ thoái vốn công ty con thì TCO Holdings có thể lỗ quý đầu năm.

Tổng Giám đốc TCO Holdings cho biết trong năm 2024 Ấn Độ ngừng xuất khẩu gạo đẩy giá và kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam tăng cao. Nhưng sang năm nay Ấn Độ quay trở lại xuất khẩu gạo, dư địa xuất khẩu của Việt Nam giảm, giá gạo xuất khẩu cũng giảm mạnh. Nhiều khả năng giá gạo xuất khẩu năm nay có thể về thấp hơn 2022. CTO nằm trong khâu sấy, sây sát, đánh bóng – khâu an toàn nhưng cũng bị ảnh hưởng do dư địa xuất khẩu gạo thấp, ảnh hưởng đến khách hàng TCO và gián tiếp ảnh hưởng lên TCO.

Công ty đang xin xuất khẩu gạo trực tiếp. Ông Bảo chia sẻ TCO đã đi được 80% đoạn đường xin giấy phép xuất khẩu, còn 20% là chờ một số vụ chuyên ngành cục Công Thương cho ý kiến, kỳ vọng cuối tháng 6 và đầu tháng 7 có giấy phép xuất khẩu gạo trực tiếp. Trong tương lai, ban lãnh đạo kỳ vọng doanh thu xuất khẩu đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu và biên lợi nhuận sẽ cải thiện do không phải thông qua các đơn vị trung gian.