Vì sao dòng tiền chọn đứng ngoài thị trường chứng khoán?

Sau khi đạt đỉnh bình quân gần 50.000 tỷ đồng giao dịch mỗi phiên vào tháng 8, dòng tiền dần suy giảm. Tính đến tháng 11, thanh khoản bình quân mỗi phiên chỉ đạt 22.727 tỷ đồng tại HoSE, giảm 32,3% so với tháng 10 và giảm gần một nửa so với đỉnh tháng 8.

Phiên ngày 11/12, thanh khoản sàn HoSE tiếp tục xuống thấp 16.244 tỷ đồng, giảm 18,2% so với phiên liền trước và là mức thấp nhất trong vòng 7 tháng.

Bình luận với nhadautu.vn, ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) cho rằng vĩ mô đang không thuận lợi nên dòng tiền chọn đứng ngoài nhiều hơn để quan sát. Gần đây, một vấn đề nổi bật là lãi suất huy động tăng trở lại. Lãi suất liên ngân hàng đã tăng, có lúc đạt 7,5%/năm cho thấy thanh khoản đang căng thẳng. Ngân hàng Nhà nước đã liên tục bơm tiền ra để đáp ứng nhu cầu thanh khoản thị trường nhưng chưa dịu lại. Nguyên nhân đến từ yếu tố mùa vụ như cuối năm cùng khoảng trống giữa tăng trưởng lãi suất huy động và cho vay bị lệch nhau (tín dụng tăng 16,5% tính đến cuối tháng 11 nhưng huy động chỉ khoảng 11%).

Thứ 2, diễn biến thị trường trong nhiều phiên trở lại đây biến động mạnh về mặt chỉ số (VN-Index) chủ yếu do nhóm Vingroup trong khi các cổ phiếu khác có giảm nhưng biên độ biến động hẹp, thanh khoản không đột biến. Nhà đầu tư đang ở trạng thái chán nản và ức chế. Chán nản là do chỉ số tăng nhưng tài khoản không tăng, ức chế là thị trường tương đối méo mó về mặt điểm số, tăng hay giảm chủ yếu do một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.

“Một khi nhà đầu tư cảm thấy khó đánh trong thị trường méo mó, không thể hiểu được xu hướng vận động thì giải pháp đứng ngoài được lựa chọn”, ông Hoàng nói.

Cuối cùng, thanh khoản thị trường giảm khiến sức ép bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trở nên đáng lo ngại hơn. Khối ngoại vẫn đang bán ròng miệt mài trên thị trường chứng khoán Việt Nam, trước đây có dòng tiền nội cân lại nhưng hiện nay dòng tiền chọn đứng ngoài thì sức ép dần lớn hơn. Trong các tháng gần đây, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng lên 12% so với mức 10% trước đó. Do vậy, đối với những phiên thanh khoản xuống thấp như 11/12 thì sức ép bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài không hề nhỏ.

Thị trường đã tạo đáy trong tháng 11

Chuyên gia VFS cho rằng thị trường vẫn đang ở trạng thái tích lũy sau nhịp tăng dài trước đó. Thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ còn căng thẳng ít nhất đến tết âm do mùa cuối năm nhu cầu rút tiền về nhiều. Điều này gây ra tâm lý lo ngại NHNN có thể tăng lãi suất điều hành, một khi đã lo ngại thì hành động tốt nhất là chờ đợi.

“Thị trường đã tạo đáy trong tháng 11 tuy nhiên chưa phục hồi ngay được. Do vậy, nhà đầu tư nên chọn chiến lược đứng ngoài thị trường, nếu vào thì nên lựa chọn một vài cổ phiếu cho mục tiêu trung hạn. Với ngắn hạn, thị trường tương đối khó đánh, ngay cả với nhà đầu tư chuyên nghiệp”, ông Hoàng khuyến nghị.

SSI Research cũng cho rằng VN-Index đã tạo đáy trong tháng 11 với sự phân hóa. Chỉ số tăng điểm chủ yếu được dẫn dắt bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật VIC và VPL trong khi các cổ phiếu mang tính thị trường như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản (ngoại trừ nhóm Vingroup), thép và bán lẻ diễn biến yếu hoặc giảm điểm.

Trong tháng 12, SSI Research đánh giá khó kỳ vọng một nhịp tăng mạnh về cả điểm số lẫn thanh khoản trong tháng 12 nhưng có triển vọng mở ra một chu kỳ mới. Dữ liệu lịch sử trong ba năm gần đây cho thấy thị trường thường diễn biến tích cực trong giai đoạn tháng 12-tháng 3. Trong khoảng thời gian này, xác suất thị trường tăng điểm đạt khoảng 75%, cao hơn đáng kể so với mức 50% trong giai đoạn tháng 4-tháng 11.

Theo SSI Reseach, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030, được hỗ trợ bởi cải cách cơ cấu, dòng vốn FDI mạnh mẽ và đẩy nhanh đầu tư hạ tầng. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững của thị trường cổ phiếu. Do vậy, tổ chức này nâng mục tiêu VN-Index cho năm 2026 lên 1.920 điểm.

Hiện tại, chỉ số đang giao dịch ở mức P/E 2025 khoảng 14,5 lần, tương đương các thị trường trong khu vực, nhưng triển vọng tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 vượt trội hơn (14,5% so với 11,5% trung bình khu vực). Điều này đưa hệ số PEG của VN-Index về mức hấp dẫn 0,96 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khu vực là 1,44 lần. Sang năm 2026, P/E dự phóng ở mức khoảng 12,7 lần, vẫn thấp hơn mức trung bình lịch sử 10 năm là 14 lần, qua đó củng cố sức hấp dẫn về mặt định giá của thị trường.