Tôn Đông Á sẽ niêm yết HoSE, trả cổ tức tỷ lệ 40%

Sắp xếp lại thị trường, đẩy mạnh nội địa

Sáng ngày 12/6, Công ty cổ phần Tôn Đông Á (mã: GDA) tổ chức họp ĐHĐCĐ thường niên 2025. Tại đại hội, ông Nguyễn Thanh Trung, Chủ tịch HĐQT chia sẻ từ cuối năm 2024 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động, điều này đã làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống giao thương, thương mại, kinh tế toàn cầu. Việt Nam đã tham gia sâu trong mối quan hệ kinh tế với toàn cầu nên không tránh khỏi tác động.

Trong bối cảnh đó, ngành thép đã và đang đối diện với thách thức lớn liên quan đến các hàng rào thuế quan với những biện pháp bảo vệ thương mại, chống bán phá giá từ các nước từ Bắc Mỹ, châu Âu và đến cả Đông Nam Á.

Trong nước, Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng kinh tế tốt, sức mua nội địa có phần tăng lên nhờ đầu tư công và đầu tư tư nhân. Ngành bất động sản đã ổn định và bước vào chu kỳ phát triển mới.

Nhiều năm qua, Tôn Đông Á đẩy mạnh thị trường xuất khẩu, tỷ trọng sản lượng xuất khẩu lên đến 59% (năm 2024). Song, trước diễn biến thay đổi của dòng chảy thương mại toàn cầu, Chủ tịch Tôn Đông Á cho biết đã có sự sắp xếp lại cơ cấu thị trường, đẩy mạnh thị trường nội địa để bù đắp sự sụt giảm trong xuất khẩu. Công ty đặt mục tiêu nâng tỷ trọng nội địa lên 75% và duy trì tỷ trọng xuất khẩu chỉ 25%. Tôn Đông Á kỳ vọng đến cuối năm 2025, đầu năm 2026, khi mối quan hệ thương mại toàn cầu đi vào ổn định, bước vào chu kỳ mới sẽ xây dựng kế hoạch phù hợp hơn.

Ông Trung cho biết tỷ trọng sản lượng nội địa của công ty đến tháng 5 cũng nâng lên mức gần 70%. Điều này thể hiện vị thế của công ty tại thị trường nội địa cùng sự linh hoạt tham gia vào các phân khúc nội địa mà trước đây không tham gia, cũng như tìm đến các thị trường xuất khẩu mà trước đây không hướng đến.

Đối với thị trường xuất khẩu, Tôn Đông Á đã ngừng xuất khẩu vào Mỹ từ tháng 10/2024 – thời điểm ông Trump sắp lên làm Tổng thống Mỹ. Dù vậy, thị trường Mỹ là thị trường công ty đã có nền tảng, xây dựng được uy tín, thương hiệu nên khi tính hình thế giới ổn định trở lại sẽ đẩy mạnh.

Theo đó, công ty vẫn triển khai các dự án chiến lược, đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, trong đó nổi bật là dự án nhà máy thứ 4 tại khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ với tổng công suất 1,2 triệu tấn/năm. Theo kế hoạch giai đoạn 1 có công suất 300.000 tấn/năm sẽ đưa vào hoạt động từ năm 2026. Song, bối cảnh thị trường không thuận lợi nên công ty chủ động kéo giãn tiến độ xây dựng.

Chủ tịch HĐQT cho biết công ty đang xin giấy phép và kỳ vọng tháng 9/2025 có thể xây dựng nhà máy, từ lúc bắt đầu xây dựng cho đến ra sản phẩm mất khoảng 1,5 đến 2 năm. “Tôn Đông Á đề ra kế hoạch trung hạn cho 8 năm, trong quá trình phát triển đất nước và toàn cầu ổn định, đến lúc đó chúng ta sẽ thấy được tiềm năng phát triển của thị trường. Sản phẩm thép lá mạ là sản phẩm có thể ứng dụng cho nhiều ngành như xây dựng, thiết bị gia dụng, ôtô, hay dự án rất lớn của Việt Nam là đường sắt cao tốc Bắc Nam”, ông Trung nói.

Bên cạnh lĩnh vực thép, doanh nghiệp cũng có chủ trương đầu tư bất động sản. Tôn Đông Á đã thành lập Công ty TNHH Đầu tư và Địa ốc Đông Á Miền Trung để triển khai dự án nhà thấp tầng tại khu vực có diện tích khoảng 6,5 ha tại Đà Nẵng. Công tác đền bù giải tỏa đã thực hiện được khoảng 70%. Công ty đã được chính quyền TP Đà Nẵng chấp thuận triển khai hai giai đoạn đầu của dự án.

Lãnh đạo công ty dự kiến giá bán vào khoảng 11 triệu đồng/m2, doanh thu ước 350 – 450 tỷ và lợi nhuận khoảng 150 tỷ đồng. Hiện giá bình quân sản phẩm tại khu vực quanh dự án đang ở mức khoảng 13,5 triệu đồng/m² nên ban lãnh đạo khá tự tin, dự kiến đóng góp vào kết quả kinh doanh từ 2026 - 2027.

Triển khai chuyển sàn trong giai đoạn 2025 - 2026

Về kế hoạch kinh doanh năm 2025, cổ đông đã thông qua phương án doanh thu 18.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 300 tỷ đồng, lần lượt giảm 6% và lợi giảm 12,3% so với thực hiện 2024.

Nửa đầu năm, công ty ước đạt 120 tỷ đồng. Theo BCTC hợp nhất quý I, doanh thu ghi nhận tương đương cùng kỳ với 3.977 tỷ đồng. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp giảm từ 8,45% xuống 7%. Tôn Đông Á đã tiết giảm đáng kể chi phí nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 62,7 tỷ đồng, giảm 34% so với cùng kỳ năm trước.

Tổng sản lượng tiêu thụ trong quý I đạt 197.287 tấn, giảm 3% so với cùng kỳ, giá bình quân cũng giảm 3%. Cơ cấu sản lượng có sự chuyển dịch rõ nét giữa thị trường nội địa và xuất khẩu.

Thị trường nội địa đóng góp 59% tổng sản lượng với 117.130 tấn, tăng 86% so với cùng kỳ. Một số động lực chính đến từ chi tiêu đầu tư công (các dự án hạ tầng trong lĩnh vực giao thông, cầu đường, công nghiệp), hoạt động tái tích trữ hàng tồn kho từ các nhà phân phối và khách hàng để chuẩn bị cho chu kỳ tiêu thụ cao điểm trong năm, nhu cầu xây lắp, xây dựng và sửa chữa dân dụng, nhà xưởng.

Ngược lại, doanh số xuất khẩu đạt 31.283 tấn, tỷ trọng 41% và giảm 43% so với cùng kỳ. Nguyên nhân do áp lực lớn từ các biện pháp phòng vệ thương mại quốc tế.

Một vấn đề khá được quan tâm đến tại đại hội là phương án chuyển sàn. Công ty đã đưa cổ phiếu lên giao dịch trên UPCoM vào tháng 9/2023 và nay muốn chuyển niêm yết trên HoSE. Chủ tịch HĐQT đánh giá tình hình thị trường tài chính không thuận lợi cho việc niêm yết cổ phiếu. Song việc trình phương án chuyển sàn cho cổ đông thông qua là cơ sở pháp lý để HĐQT chọn thời điểm thích hợp tiến hành, tạo ra được lợi ích cho toàn thể cổ đông, thời điểm triển khai trong năm 2025 – 2026.

Một vấn đề quan trọng khác được HĐQT trình tại đại hội là sự thay đổi trong kế hoạch chi trả cổ tức. Theo kế hoạch ban đầu, công ty sẽ trả cổ tức năm 2023 và 2024 tỷ lệ 10% tiền mặt và 20% cổ phiếu. Tuy nhiên, với cổ tức 2023, công ty mới thực hiện thanh toán cổ tức tiền mặt, cổ phiếu chưa thực hiện và HĐQT đề xuất hủy bỏ.

Thay vào đó, cổ tức năm 2024 sẽ được nâng lên tối đa 40% mệnh giá, bao gồm 10% tiền mặt và 30% bằng cổ phiếu. Điều này theo lãnh đạo Tôn Đông Á lý giải là nhằm tối ưu công tác thực hiện hồ sơ và thời gian thực hiện. Cổ tức tiền mặt được tạm ứng vào ngày 12/6 với ngày chốt quyền 13/5. Cổ tức cổ phiếu được thực hiện trong năm 2025 – 2026, số lượng cổ phiếu phát hành dự kiến 34,4 triệu đơn vị, vốn điều lệ tăng từ 1.147 tỷ lên 1.491 tỷ đồng.

Ngoài phương án tăng vốn qua trả cổ tức, Tôn Đông Á còn có kế hoạch phát hành cổ phiếu ESOP, tỷ lệ tối đa 3% tổng số lượng cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm triển khai. Giá phát hành không thấp hơn mệnh giá và cổ phiếu ESOP bị hạn chế chuyển nhượng trong 2 năm.