Thị trường đã đủ 'rẻ' để đầu tư?

Sau nhịp điều chỉnh kéo dài trong những tuần gần đây, VN-Index tại thời điểm chốt phiên 6/2 đạt 1.755,49 điểm, tương đương mức định giá P/E (Price-to-Earnings Ratio) của VN-Index là 14,69 lần, mức thấp nhất trong gần 2 tháng trở lại đây. Thậm chí, mức độ giảm của đường P/E còn lớn hơn cả VN-Index.

Theo ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao CTCP Chứng khoán KIS Việt Nam, cho rằng P/E của VN-Index giảm mạnh do 2 yếu tố: Một là lợi nhuận doanh nghiệp tăng. Theo dữ liệu từ FiinGroup, tổng lãi sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết quý IV/2025 tăng 31,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả năm 2025, tăng trưởng lợi nhuận đạt 29,7%; thứ hai, giá cổ phiếu trên thị trường điều chỉnh giảm mạnh.

“E (Earning - lợi nhuận) tăng trong khi P (Price - giá cổ phiếu) giảm thì P/E đương nhiên đi xuống. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy mặt bằng giá đang dần trở về vùng hợp lý hơn và mở ra cơ hội đầu tư trung – dài hạn”, ông Phương nhận định.

Theo vị chuyên gia này, thị trường hiện đã rơi vào vùng quá bán, trong khi không xuất hiện các thông tin tiêu cực đủ lớn để lý giải cho mức điều chỉnh mạnh vừa qua. Phần lớn cổ phiếu đã giảm đáng kể so với mặt bằng giá trước đó, phản ánh yếu tố tâm lý của nhà đầu tư nhiều hơn là sự suy yếu của nền tảng doanh nghiệp.

Giải thích rõ hơn, ông Phương cho rằng diễn biến kém sôi động của thị trường chứng khoán trong thời gian gần đây xuất phát từ việc chỉ số đang trong vùng "trũng thông tin" và cận Tết Nguyên Đán.

"Thời điểm cận Tết, dòng tiền thường rút ra để phục vụ nhu cầu cá nhân, trong khi nhà đầu tư chủ động giảm margin do kỳ nghỉ lễ kéo dài. Trong bối cảnh thanh khoản suy yếu, chỉ cần một vài lệnh bán cũng có thể khiến thị trường giảm điểm. Điều này dễ kích hoạt tâm lý lo ngại dây chuyền, dù không xuất phát từ yếu tố cơ bản”, ông Phương phân tích.

Về phần mình, ông Bùi Văn Huy - Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư FIDT cho rằng mức định giá P/E hiện tại là hợp lý. Việc đánh giá P/E cần đặt trong tương quan với mặt bằng lãi suất. Lấy ví dụ, P/E ở quanh mức 14,29 lần thì E/P (tỷ lệ lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) chia cho giá thị trường hiện tại) sẽ ở mức 7%. Với dự báo lãi suất tiết kiệm trung bình 7% thì mức P/E hiện tại là hợp lý.

"Còn lãi suất tăng nhiều hơn thì P/E kỳ vọng thấp đi. Vùng P/E 13-14 lần nhìn dài hạn khá ổn với kỳ vọng tăng trưởng 2026-2030", ông Huy nhìn nhận.

Các chuyên gia Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự báo P/E mục tiêu của VN-Index trong 3-4 tháng tới ở mức 12,5x–14,5x do kịch bản đã phản ánh biến động tăng của lợi suất TPCP 10 năm. Trong khung này, VDSC giả định P/E nhóm Vingroup sẽ được tái định giá về vùng bình quân lịch sử hợp lý, tương ứng với mức LNST mà nhóm cổ phiếu này tạo ra cho cổ đông. Với cấu trúc định giá hiện tại, P/E của thị trường có thể cao hơn trung bình khoảng 1,0–1,3 điểm.

Các yếu tố hỗ trợ để P/E có thể giao dịch gần biên trên gồm: (1) Fed có thể cắt giảm 25 phần trăm trước khi kết thúc quý I/2026; (2) tăng trưởng lợi nhuận quý I/2026 duy trì hấp dẫn; và (3) FTSE công bố kết quả liên quan đến nâng hạng thị trường Việt Nam.

Ngược lại, các “cơn gió ngược” có thể tạo biến động ngắn hạn gồm: (1) rủi ro phối hợp chính sách chưa nhịp nhàng giữa BoJ và Fed về thanh khoản toàn cầu; (2) điều hành thanh khoản nội địa chưa tối ưu giữa NHNN và KBNN, khiến lãi suất qua đêm neo cao kéo dài; và (3) bất định chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump cùng rủi ro địa chính trị toàn cầu.