Thêm một nút thắt nâng hạng thị trường chứng khoán được tháo gỡ

Rút ngắn thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 03/2025/TT-NHNN quy định về mở và sử dụng tài khoản bằng đồng Việt Nam để thực hiện đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

Theo đó, mọi giao dịch thu, chi liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài phải thực hiện thông qua tài khoản đầu tư gián tiếp là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép. Số dư trên tài khoản không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm.

Các lệnh chuyển tiền liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam phải được ghi rõ mục đích chuyển tiền để ngân hàng được phép có cơ sở đối chiếu, kiểm tra, lưu giữ chứng từ và thực hiện giao dịch.

Các giao dịch đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam phải thực hiện mở và sử dụng tài khoản đầu tư gián tiếp gồm mua, bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán; mua, bán các giấy tờ có giá khác; góp vốn, mua cổ phần, góp vốn vào doanh nghiệp chưa niêm yết không thuộc đối tượng mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp tại Thông tư 06/2019/TT-NHNN; ủy thác đầu tư bằng đồng Việt Nam…

Nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mở 1 tài khoản đầu tư gián tiếp tại 1 ngân hàng được phép, ngoài trừ một số trường hợp. Như đối tượng là công ty chứng khoán nước ngoài được mở 2 tài khoản gồm 1 tài khoản cho hoạt động tự doanh và 1 tài khoản cho môi giới chứng khoán.

Nhà đầu tư nước ngoài là quỹ đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài được quản lý bởi nhiều công ty quản lý quỹ nước ngoài được mở thêm tài khoản đầu tư gián tiếp tương ứng với mã số giao dịch chứng khoán được cấp.

Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài có nhu cầu mở tài khoản đầu tư gián tiếp tại một ngân hàng được phép khác thì phải chuyển toàn bộ số dư trên tài khoản đầu tư gián tiếp đang sử dụng sang tài khoản mới và thực hiện đóng tài khoản đang sử dụng.

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 16/6. Sau khi thông tư 03 có hiệu lực thì Thông tư số 05/2014/TT-NHNN ngày 12/3/2014 của Thống đốc ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư gián tiếp để thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam hết hiệu lực.

Việc Thông tư 03 ra đời thay thế Thông tư 05 sẽ giúp thời gian mở tài khoản giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài được rút ngắn rất nhiều. Do nhà đầu tư nước ngoài không còn phải hợp pháp hóa lãnh sự hồ sơ khi mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp. Đây là một trong các điểm mấu chốt tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức nước ngoài mở tài khoản tiền. Trước đây phải mất vài tháng vì thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự, giờ thời hạn mở tài khoản rút ngắn rất nhiều.

Các nút thắt để nâng hạng thị trường lần lượt được gỡ bỏ

Như vậy, thêm 1 nút thắt quan trọng cho việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi được gỡ bỏ. Vào đầu tháng 3, UBCKNN đã công bố 9 nhóm giải pháp quyết liệt triển khai để tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài hoạt động giao dịch tại Việt Nam hướng đến mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán.

Một trong các giải pháp là rút ngắn thủ tục mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài. Đó là sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm đơn giản hóa, rút ngắn thời gian mở tài khoản phục vụ cho hoạt động đầu tư gián tiếp của khối ngoại. Thông tư 03 ra đời để giải quyết vấn đề này.

Vào đầu tháng 5, hệ thống KRX đã đi vào vận hành ổn định giúp nút thắt quan trọng về công nghệ cho quá trình nâng hạng được giải quyết.

Như vậy, hầu hết các giải pháp đã được UBCKNN thực hiện theo đúng lộ trình, còn 2 vấn đề nữa là triển khai cơ chế CCP (đối tác thanh toán trung tâm) cho thị trường chứng khoán Việt Nam và triển khai tài khoản giao dịch tổng (OTA - Omnibus trading account).

Tài khoản giao dịch tổng (OTA) là tài khoản cho phép công ty quản lý quỹ có thể thực hiện giao dịch mua/ bán chứng khoán đồng thời đối với tất cả các quỹ mà công ty quản lý và không phải thực hiện lệnh mua/ bán riêng lẻ trên từng tài khoản của từng quỹ như hiện nay. Việc triển khai tài khoản giao dịch tổng sẽ giúp cho các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, các công ty quản lý quỹ có thể đơn giản hóa việc đặt lệnh cho các quỹ và đảm bảo việc khớp lệnh với cùng một mức giá cho từng quỹ mà công ty đó quản lý.

UBCKNN đang nghiên cứu để triển khai theo hướng ban đầu áp dụng cho các quỹ đầu tư nước ngoài và kỳ vọng giải quyết trước tháng 8/2025.

Còn cơ chế CCP lộ trình triển khai trong năm 2026. Một số công việc để triển khai cơ chế CCP cần thực hiện gồm thành lập công ty con của VSDC, hoàn thiện quy trình thanh toán giữa VSDC và thành viên, cho phép ngân hàng thương mại được làm thành viên bù trừ.