UBCKNN ấn định lộ trình triển khai hệ thống KRX và cơ chế CCP

Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), trong thời gian qua, cơ quan này đã kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp lý, đồng thời phối hợp tích cực với các Bộ, ngành liên quan quyết liệt triển khai các giải pháp nhằm từng bước đáp ứng các tiêu chí của các tổ chức đánh giá xếp hạng thị trường hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam từ cận biên lên mới nổi.

Bộ Tài chính, UBCKNN đã tổ chức nhiều buổi làm việc, trao đổi, đối thoại với các tổ chức tài chính và xếp hạng quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), MSCI, FTSE Russell, Hiệp hội Lưu ký toàn cầu (AGC), Hiệp hội các Thị trường Tài chính và Ngành chứng khoán Châu Á (ASIFMA); các tổ chức này đều đánh giá cao những nỗ lực cải cách của Việt Nam.

Nhằm tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hướng đến mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán, UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai 9 giải pháp cụ thể trong năm 2025. Đó là các giải pháp liên quan đến thực hiện Thông tư số 68/2024/TT-BTC, hệ thống KRX, cơ chế thanh toán bù trừ qua đối tác trung tâm…

Hệ thống KRX vận hành tháng 5 hoặc 6

Theo các chuyên gia, 2 điểm nghẽn cho việc thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam chưa được nâng hạng là yêu cầu ký quỹ trước giao dịch và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.

Với yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, Việt Nam đã đưa ra giải pháp kỹ thuật là Thông tư số 68/2024/TT-BTC có hiệu lực từ tháng 11/2024 cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài không phải ký quỹ 100% trước giao dịch, trách nhiệm đảm bảo giao dịch thành công thuộc về công ty chứng khoán – nơi nhà đầu tư nước ngoài đăng ký tài khoản giao dịch.

Qua quá trình triển khai cần một số điểm khắc phục như chưa có sự thống nhất trong quy trì xử lý giao dịch lỗi, danh mục chứng khoán được sử dụng dịch vụ NPF (Non – Prefunding) bị hạn chế tại một số CTCK, vấn đề công bố thông tin về giao dịch, giữ room ngoại… UBCKNN cho biết một số vấn đề đã được xử lý, một số vấn đề chờ hệ thống KRX vận hành. UBCKNN đưa ra lộ trình triển khai hệ thống KRX vào tháng 5 hoặc 6/2025; yêu cầu các sở giao dịch và VSDC công bố về chức năng, tính năng mới của hệ thống trước khi đi vào vận hành vào tháng 4/2025.

Song, Thông tư 68 là chưa đủ, để giải quyết triệt để vấn đề ký quỹ cần có cơ chế CCP (mô hình đối tác thanh toán trung tâm). Sau khi KRX vận hành, UBCKNN đưa ra lộ trình triển khai cơ chế CCP trong năm 2026. Một số công việc cần thực hiện như thành lập công ty con của VSDC, hoàn thiện quy trình thanh toán giữa VSDC và thành phiên, cho phép ngân hàng thương mại được làm thành viên bù trừ.

Ngoài ra, UBCKNN cho biết sẽ sửa đổi, bổ sung một số quy định pháp luật nhằm đơn giản hóa, rút ngắn thời gian mở tài khoản phục vụ cho hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài; thành lập nhóm đối thoại chính sách để hỗ trợ, giúp khối ngoại có trải nghiệm thị trường tốt nhất trong phạm vi quy định pháp luật, hỗ trợ cho việc nâng hạng.

Một số giải pháp khác UBCKNN đưa ra để sớm được nâng hạng như triển khai hệ thống giao dịch điện tử giữa các CTCK và ngân hàng lưu ký, triển khai tài khoản giao dịch tổng…