Temasek - công ty đầu tư Singapore rót hàng tỷ USD vào Việt Nam 'khủng' cỡ nào?

Lịch sử của Temasek
Temasek được thành lập vào năm 1974 với tư cách là một công ty đầu tư thương mại. Danh mục đầu tư của Temasek bao gồm một loạt các lĩnh vực bao gồm dịch vụ tài chính, viễn thông, truyền thông và công nghệ, vận tải và công nghiệp, khoa học đời sống và kinh doanh nông nghiệp, tiêu dùng và bất động sản, năng lượng và tài nguyên, cũng như các quỹ đa lĩnh vực.

Có trụ sở chính tại Singapore, Temasek có đội ngũ đa quốc gia với hơn 800 nhân viên tại 8 quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm hai văn phòng tại Bắc Kinh và một văn phòng tại Thượng Hải, Mumbai, Hà Nội, London, New York, San Francisco, Mexico City, Washington , DC, và Sao Paulo.

Vào thời điểm Singapore độc ​​lập vào năm 1965, chính phủ nước này có quyền sở hữu hoặc sở hữu chung đối với các công ty địa phương khác nhau, chẳng hạn như Malaysia-Singapore Airlines (sau này được tách thành Malaysia Airlines và Singapore Airlines) và Singapore Telephone Board (trở thành Singapore Telecommunication).

Là một phần trong việc thúc đẩy đầu tư tư nhân trong và ngoài nước vào các lĩnh vực như sản xuất và đóng tàu, Ban Phát triển Kinh tế (EDB) của chính phủ cũng đã tiến hành mua cổ phần trong nhiều công ty địa phương.

Trong 10 năm đầu tiên sau khi độc lập, Singapore đã mua lại hoặc thành lập một số công ty, chẳng hạn như Keppel Corporation (ban đầu là Keppel Shipyard, được tiếp quản từ Hải quân Hoàng gia sau khi quân đội Anh rút khỏi Singapore), ST Engineering (ban đầu là một nhà sản xuất vũ khí được thành lập cung cấp cho Lực lượng vũ trang Singapore), và công ty vận tải biển Neptune Orient Lines.

Vào năm 1974, Temasek được thành lập theo Đạo luật Công ty Singapore để nắm giữ và quản lý các tài sản trước đây do chính phủ Singapore trực tiếp nắm giữ. Mục đích là để Temasek sở hữu và quản lý các khoản đầu tư này trên cơ sở thương mại, qua đó cho phép Bộ Tài chính và Bộ Thương mại và Công nghiệp tập trung vào việc hoạch định chính sách.

Temasek là một công ty được thành lập tại Singapore và hoạt động theo các quy định của Đạo luật Công ty Singapore. Giống như bất kỳ công ty thương mại nào khác, Temasek nộp thuế đóng góp vào doanh thu của chính phủ ở các quốc gia mà nó hoạt động, chia cổ tức cho cổ đông và có hội đồng quản trị riêng và đội ngũ quản lý chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, Temasek cần có sự chấp thuận của Tổng thống Singapore đối với bất kỳ giao dịch nào có khả năng dẫn đến việc rút bớt dự trữ tiền mặt của công ty. Tổng thống cũng có quyền bổ nhiệm, chấm dứt hoặc thay mới các thành viên trong ban giám đốc của Temasek. Tuy nhiên, ở hầu hết các khía cạnh khác, Temasek hoạt động như một công ty đầu tư thương mại độc lập.

Temasek đã đầu tư chủ yếu vào các công ty Singapore trong những ngày đầu thành lập, nhưng đã trở thành một nhà đầu tư toàn cầu lớn trong những năm gần đây. Khoảng ba phần tư danh mục đầu tư của Temasek nằm ngoài quốc gia sở tại và ở những nơi như Trung Quốc, Bắc Mỹ và Châu Âu.

Temasek có xếp hạng tín dụng tổng thể là "Aaa/AAA" bởi các tổ chức xếp hạng Moody's Investors Service và Standard & Poor's Global Ratings kể từ lần xếp hạng đầu tiên vào năm 2004. Temasek cũng cũng đạt được điểm số hoàn hảo trong bảng xếp hạng về chỉ số minh bạch Linaburg-Maduell, một thước đo về độ mở của các quỹ đầu tư thuộc sở hữu của chính phủ do công ty luôn cung cấp tương đối đầy đủ thông tin về tình hình tài chính cũng như hoạt động cho các nhà đầu tư.

Tài sản ở Trung Quốc chiếm 29% danh mục đầu tư của Temasek trong năm tài chính vừa qua. Tiếp theo là Singapore với 24% và Bắc Mỹ là 17%, theo báo cáo hàng năm của công ty. Xét theo lĩnh vực, nhà đầu tư có mức độ tiếp xúc lớn nhất với các dịch vụ tài chính, chiếm khoảng 23% tài sản cơ bản trong danh mục đầu tư của mình.

Temasek cho biết họ sẽ tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực dịch vụ tài chính, công nghệ và khoa học đời sống. Nhìn chung, công ty đã đầu tư 32 tỷ SGD (23,42 tỷ USD) và đã thoái vốn 26 tỷ SGD trong năm tài chính vừa qua.

Quy mô danh mục đầu tư của Temasek đã giảm xuống còn 306 tỷ SGD (223,73 tỷ USD) cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3, thấp hơn khoảng 2,2% so với 313 tỷ SGD của năm trước, công ty cho biết trong báo cáo hàng năm của mình.

Temasek cho rằng hiệu quả đầu tư của họ trong năm qua là do sự lây lan của đại dịch COVID-19, khiến thị trường toàn cầu lao dốc vào tháng Ba. Công ty lưu ý các thị trường đã phục hồi kể từ đó, nhưng cảnh báo về những bất ổn như căng thẳng Mỹ-Trung.

Dilhan Pillay Sandrasegara, giám đốc điều hành của Temasek International, cho biết cả Mỹ và Trung Quốc đều là "những điểm đến quan trọng" cho các khoản đầu tư của công ty trong 5 đến 6 năm qua.

Vào tháng 6/2018, Temasek đã đầu tư 340 triệu USD vào cổ phần của UST Global, một công ty dịch vụ công nghệ kỹ thuật số. Sau đó, Temasek cũng đã mua 30% cổ phần của Haldor Topsoe vào tháng 3/2019.

Mới đây nhất, vào tháng 8/2020, Temasek Holdings đã mua thêm 3,9% cổ phần của BlackRock Inc, trị giá khoảng 3,5 tỷ USD, qua đó trở thành một trong những cổ đông lớn nhất của công ty này.

Sự hiện diện tại thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, Temasek đã và đang thực hiện rất nhiều thương vụ đầu tư lớn, trong đó nổi bật nhất là việc công ty này cùng với công ty quản lý quỹ đầu tư KKR (Mỹ) chi ra 15.100 tỷ đồng, tương đương 650 triệu USD để mua thỏa thuận hơn 200 triệu cổ phiếu (6% vốn điều lệ) của Vinhomes vào giữa năm 2020, trong đó riêng Temasek đã bỏ ra tới khoảng 200 triệu USD. Giao dịch được KKR thực hiện qua Quỹ Asian Fund III.

Sau giao dịch, nhóm này trở thành cổ đông lớn của Vinhomes, trong khi Vingroup tiếp tục là cổ đông kiểm soát doanh nghiệp này.

Trước đó, cuối tháng 10/2019, Temasek đã đầu tư vào Scommerce - công ty mẹ của Công ty cổ phần Dịch vụ Giao Hàng Nhanh (GHN) và Công ty Cổ phần Dịch vụ Tức Thời (AhaMove). Giá trị thương vụ không được công bố chính thức nhưng được đồn đoán ở mức khoảng 100 triệu USD.

Ngoài ra, Seletar Investments, công ty trực thuộc Temasek, cũng đã chi ra khoảng 661 tỷ đồng để mua toàn bộ 355.820 cổ phiếu quỹ của VNG với mức giá 1,86 triệu đồng/cổ phiểu. Sau giao dịch, lượng cổ phiếu quỹ của VNG giảm từ 7,46 triệu xuống còn 7,1 triệu cổ phần.

Thông qua các đơn vị thành viên, Temasek đang đầu tư vào một loạt các công ty niêm yết trên sàn như thủy sản Minh Phú (10% vốn thông qua Aranda Investment); Vinamilk (1,6% vốn thông qua Arisaig Asia Consumer Fund); công ty cổ phần Nông nghiệp quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (2,6% vốn thông qua Northbrooks Investment (Mauritius) Pte. Ltd) và 1.100 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi tại tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai.

Tuy vậy mảng đầu tư được Temasek quan tâm nhất tại Việt Nam dường như là bất động sản thông qua công ty Mapletree.

Tính đến ngày 31/3, Mapletree sở hữu và quản lý các tài sản văn phòng, bán lẻ, kho vận, công nghiệp, trung tâm dữ liệu, khu nhà ở và dự án căn hộ, trị giá 60,5 tỷ SGD. Hiện tại, Mapletree đang quản lý bốn quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs) niêm yết tại Singapore và năm quỹ bất động sản cổ phần tư nhân, nắm giữ danh mục tài sản đa dạng tại Châu Á Thái Bình Dương, Châu Âu, Vương quốc Anh (UK) và Hoa Kỳ (USA) .

Công ty cũng đã thiết lập mạng lưới văn phòng rộng khắp tại Singapore, Úc, Trung Quốc, Đặc khu hành chính Hồng Kông, Ấn Độ, Nhật Bản, Malaysia, Ba Lan, Hàn Quốc, Hà Lan, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và ViệtNam.

Danh mục tài sản của Mapletree bao gồm các dự án đạt giải thưởng về bất động sản tại Singapore như VivoCity, Mapletree Business City và dự án phức hợp trong khu vực như Nanhai Business City ở Trung Quốc.

Tỷ lệ lợi nhuận trung bình của vốn đầu tư (ROIE) của Mapletree trong 05 năm đạt mức 13,8%, trong khi lợi nhuận 5 năm trên vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân ở mức 12,9%. Công ty này sở hữu trên 300 giải thưởng và danh hiệu về đầu tư và quản lý vốn, xây dựng, phát triển bền vững và cung cấp dịch vụ xuất sắc.

Mapletree cam kết sẽ đầu tư 1 tỷ USD vào các dự án khu kho vận, khu công nghiệp, văn phòng, khu bán lẻ và khu chung cư tại Việt Nam. Các dự án đáng chú ý của Mapletree tại Việt Nam có thể kể đến như tòa nhà Pacific Place (Hà Nội), mPlaza Saigon (trước đây là Kumho Asiana Plaza), SC Vivo City, Mapletree Business Centre...

Bài liên quan

Nhóm nhà đầu tư KKR và Temasek chi 650 triệu USD mua cổ phần Vinhomes

Nikkei: Mitsubishi và công ty con của Temasek hợp tác xây đô thị khắp Đông Nam Á trong đó có Việt Nam

Quản lý vốn Nhà nước: Nhìn Temasek của Singapore ngẫm đến SCIC của Việt Nam