Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 1/2026

Tăng mức lương tối thiểu vùng

Nghị định số 293/2025 của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng, áp dụng từ ngày 1/1/2026. Theo đó, mức lương tối thiểu tháng và giờ của 4 vùng được điều chỉnh tăng so với hiện hành. Cụ thể:

Vùng 1: 5.310.000 đồng/tháng và 25.500 đồng/giờ (tăng 350.000 đồng so với mức cũ).

Vùng 2: 4.730.000 đồng/tháng và 22.700 đồng/giờ (tăng 320.000 đồng).

Vùng 3: 4.140.000 đồng/tháng và 20.000 đồng/giờ (tăng 280.000 đồng).

Vùng 4: 3.700.000 đồng/tháng và 17.800 đồng/giờ (tăng 250.000 đồng).

Đối tượng áp dụng gồm tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng và người sử dụng lao động theo Bộ luật Lao động, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân có thuê mướn lao động.

Quy định mới về bảo hiểm thất nghiệp

Luật Việc làm năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng liên quan đến quyền lợi của doanh nghiệp và người lao động.

Theo đó, người lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa bằng 1% tiền lương tháng, người sử dụng lao động đóng tối đa bằng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp, nhà nước hỗ trợ tối đa 1% quỹ tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Luật Việc làm 2025 quy định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Như vậy, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa theo luật mới không còn phân biệt người lao động thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định với người lao động ngoài nhà nước như quy định hiện hành. Mức hưởng tối đa được áp dụng chung cho toàn thể người lao động.

Thu nhập 17 triệu đồng/tháng chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách thuế, qua đó giúp giảm gánh nặng cho hàng chục triệu người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Đáng chú ý, luật sửa đổi cũng quy định các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh - từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú - sẽ được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ ngày 1/1/2026.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của luật sửa đổi này là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc.

Cụ thể, theo quy định mới, mức giảm trừ đối với người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu/năm và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc tăng từ 4 triệu lên 6,2 triệu/tháng.

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, cá nhân không có người phụ thuộc có thu nhập 17 triệu/tháng (sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc) sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân kể từ năm 2026.

Bên cạnh đó, Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi cũng mở rộng các khoản được giảm trừ, bao gồm các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc.

Các khoản chi này phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về hóa đơn, chứng từ theo quy định và không được chi trả từ các nguồn khác.

Lương của nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất

Từ ngày 1/1/2026, Luật Nhà giáo có 9 chương, 42 điều chính thức có hiệu lực thi hành. Đáng chú ý, lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.

Phụ cấp ưu đãi nghề và phụ cấp khác tùy theo tính chất công việc, theo vùng theo quy định của pháp luật. Nhà giáo cấp học Mầm non; nhà giáo công tác ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; nhà giáo dạy trường chuyên biệt; nhà giáo thực hiện giáo dục hòa nhập; nhà giáo ở một số ngành, nghề đặc thù được hưởng chế độ tiền lương và phụ cấp cao hơn so với nhà giáo làm việc trong điều kiện bình thường.

Tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động. Nhà giáo công tác ở ngành, nghề có chế độ đặc thù thì được hưởng chế độ đặc thù theo quy định của pháp luật và chỉ được hưởng ở một mức cao nhất nếu chính sách đó trùng với chính sách dành cho nhà giáo...

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 có nhiều điểm mới

Từ đầu năm 2026, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt gồm 4 chương, 11 điều, có nhiều điểm mới. Về đối tượng chịu thuế, ngoài những hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt kế thừa tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành, Luật đã bổ sung mặt hàng nước giải khát theo tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100 ml vào đối tượng chịu thuế; quy định điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 đến 90.000 BTU (thay cho điều hòa nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống) thuộc đối tượng chịu thuế; sửa đổi, bổ sung một số mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay... để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Ngoài những nội dung về đối tượng không chịu thuế kế thừa tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đã sửa đổi, bổ sung đối tượng không chịu thuế đối với hàng hóa do tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, thuê gia công trực tiếp xuất khẩu ra nước ngoài hoặc bán, ủy thác cho tổ chức, cá nhân kinh doanh khác để xuất khẩu ra nước ngoài; sửa đổi, bổ sung quy định đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt…

Phát triển ngành công nghiệp công nghệ số

Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 gồm 6 chương, 51 điều. Việc xây dựng Luật nhằm hình thành hành lang pháp lý chuyên ngành, bảo đảm có chính sách ưu đãi đủ mạnh, vượt trội phát triển ngành công nghiệp công nghệ số - một trong những lĩnh vực công nghiệp đặc thù, nền tảng; đưa Việt Nam trở thành một trong các trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới; phát triển một số doanh nghiệp công nghệ số chiến lược và một số lĩnh vực công nghiệp công nghệ số mà Việt Nam có thế mạnh như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Việt Nam trở thành nước đầu tiên trên thế giới ban hành một luật riêng về lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Lần đầu tiên, các khái niệm mới như công nghệ số, công nghiệp công nghệ số, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tài sản số... được định danh trong một văn bản luật.

Luật bao gồm đầy đủ quy định, ưu đãi, hỗ trợ cần thiết để phát triển ngành công nghiệp công nghệ số.

Đường sắt là lĩnh vực được ưu tiên đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp tham gia

Quốc hội ban hành Luật số 95/2025/QH15 về Luật đường sắt và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật xác định đường sắt là lĩnh vực được ưu tiên đầu tư, với nhiều cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng hạ tầng, vận tải và công nghiệp đường sắt.

Nhà nước dành ngân sách cho các tuyến trọng điểm, đồng thời mở rộng hình thức đầu tư ngoài ngân sách, đặc biệt là mô hình đối tác công – tư và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Nguồn thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD được phân chia giữa trung ương và địa phương, tạo thêm nguồn lực tài chính cho đầu tư hạ tầng.

Bên cạnh đó, các ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và hỗ trợ công nghệ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Liên quan đến đường sắt, ngày 12/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 319/2025/NĐ-CP quy định chi tiết nội dung, trình tự, thủ tục, thẩm quyền để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt về phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ đối với công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt theo các nghị quyết của quốc hội. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia này gồm đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM. Nghị định đặt mục tiêu đẩy mạnh nội địa hóa, làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực quản lý – vận hành, qua đó giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, tiết kiệm chi phí dài hạn và tạo động lực phát triển công nghiệp đường sắt.

Các quy định mới tăng cường minh bạch, ưu tiên doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ nghiên cứu – phát triển và chuyển giao công nghệ, đồng thời yêu cầu trách nhiệm rõ ràng trong lựa chọn, triển khai và sử dụng kết quả khoa học – công nghệ. Chính sách được kỳ vọng thúc đẩy ngành đường sắt, tạo lan tỏa kinh tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Chính sách mới về thuế sử dụng đất nông nghiệp

Ngày 6/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 292/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 216/2025/QH15 ngày 26/6/2025 của Quốc hội về việc kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp.

Theo Điều 4 Nghị định 292/2025/NĐ-CP, thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp được kéo dài từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030, áp dụng cho nhiều đối tượng, gồm đất phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm, đất trồng cây hằng năm, làm muối, đất của hộ nghèo và phần lớn diện tích do hộ gia đình, cá nhân, hợp tác xã, tổ chức trực tiếp sử dụng để sản xuất.

Chính sách giúp giảm chi phí đầu vào, khuyến khích tích tụ, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng sức cạnh tranh của nông nghiệp. Quy định về hạng đất tính thuế tiếp tục căn cứ theo quyết định hiện hành, góp phần đảm bảo minh bạch, thống nhất trong quá trình triển khai.

4 tiêu chí doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Ngày 15/11/2025, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 33/2025/TT-BKHCN quy định 4 tiêu chí giúp doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp từ ngày 1/1/2026, qua đó giảm chi phí và khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao.

Theo đó, doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng một trong các tiêu chí như sử dụng chip bán dẫn thiết kế, sản xuất hoặc đóng gói tại Việt Nam; có hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo với tỷ lệ chi tối thiểu 2% doanh thu hoặc từ 200 tỷ đồng mỗi năm; sở hữu thiết kế sản phẩm điện tử sản xuất trong nước; hoặc tham gia phát triển chuỗi cung ứng với tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam từ 30% trở lên và thực hiện chuyển giao công nghệ. Chính sách này kỳ vọng thúc đẩy nội địa hóa, tăng giá trị gia tăng và thu hút vốn đầu tư vào ngành điện tử Việt Nam…

Cũng từ ngày 1/1/2026, nhiều luật quan trọng sẽ có hiệu lực thi hành, bao gồm: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025; Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc 2025; Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024; Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025; Luật Ngân sách nhà nước 2025; Luật Quảng cáo sửa đổi 2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; Luật Hóa chất 2025; Luật Năng lượng nguyên tử 2025...

Ngoài ra, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã xem xét, thông qua 51 luật, 8 nghị quyết quy phạm pháp luật, trong đó, nhiều Luật sẽ có hiệu lực ngay từ ngày 1/1/2026.