Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 11

Chuyển tiền 500 triệu đồng phải báo cáo

Có hiệu lực từ ngày 1/11, Thông tư số 27/2025/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền quy định nội dung báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước và quốc tế.

Cụ thể, các tổ chức tài chính và đơn vị trung gian thanh toán phải báo cáo cho cơ quan quản lý đối với các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước từ 500 triệu đồng trở lên và giao dịch quốc tế từ 1.000 USD trở lên.

Báo cáo yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin về các bên liên quan, số tài khoản, mục đích và thời gian giao dịch, đồng thời phải được truyền dưới dạng điện tử. Các tổ chức cũng có trách nhiệm rà soát, tạm dừng hoặc từ chối giao dịch nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Thông tư quy định nội dung báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử tối thiểu cần có: Thông tin về tổ chức tài chính khởi tạo hoặc thụ hưởng gồm tên giao dịch của tổ chức hoặc chi nhánh giao dịch; địa chỉ trụ sở chính hoặc mã ngân hàng/mã SWIFT; quốc gia nhận và chuyển tiền.

Thông tin về khách hàng là cá nhân tham gia giao dịch phải có họ tên, ngày, tháng, năm sinh, số CMND/CCCD/hộ chiếu hoặc số định danh, địa chỉ thường trú hoặc nơi ở hiện tại và quốc tịch theo giấy tờ giao dịch.

Thông tin về khách hàng là tổ chức tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử gồm tên đầy đủ, địa chỉ trụ sở chính, số giấy phép thành lập hoặc mã số doanh nghiệp/đăng ký kinh doanh, cũng như quốc gia nơi đặt trụ sở.

Ngoài ra, báo cáo phải nêu rõ số tài khoản (nếu có), số tiền, loại tiền, số tiền quy đổi ra VNĐ (nếu là ngoại tệ), lý do và mục đích giao dịch, ngày thực hiện cùng mã hoặc số tham chiếu duy nhất của giao dịch. Trường hợp cần thiết, cơ quan phòng, chống rửa tiền có thể yêu cầu bổ sung các thông tin khác phục vụ công tác quản lý.

Thông tư 27 cũng quy định mức giá trị và giấy tờ xuất trình cho hải quan cửa khẩu khi mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt, công cụ chuyển nhượng, kim khí quý, đá quý vượt mức quy định.

Cụ thể, mức giá trị của kim khí quý (trừ vàng), đá quý là 400 triệu đồng; mức giá trị các công cụ chuyển nhượng cũng là 400 triệu đồng. Mức giá trị của ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt và vàng phải khai báo hải quan cửa khẩu khi xuất cảnh, nhập cảnh thực hiện theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước về mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt và vàng khi xuất cảnh, nhập cảnh.

Quy định xếp hạng tổ chức tín dụng

Từ ngày 1/11/2025, Thông tư 21/2025/TT-NHNN quy định xếp hạng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, bắt đầu có hiệu lực thi hành. Thông tư 21 quy định về việc xếp hạng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Cụ thể, việc xếp hạng cần đảm bảo phản ánh đầy đủ thực trạng hoạt động, rủi ro của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được chia thành các nhóm đồng hạng, cụ thể như sau:

Nhóm 1: Ngân hàng thương mại có quy mô lớn (tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trong năm xếp hạng trên 300.000 tỷ đồng);

Nhóm 2: Ngân hàng thương mại có quy mô nhỏ (tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trong năm xếp hạng bằng hoặc thấp hơn 300.000 tỷ đồng);

Nhóm 3: Chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Nhóm 4: Công ty tài chính (gồm: công ty tài chính tổng hợp, công ty tài chính bao thanh toán, công ty tài chính tín dụng tiêu dùng); Nhóm 5: Công ty cho thuê tài chính; Nhóm 6: Ngân hàng hợp tác xã.

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xếp hạng theo hệ thống tiêu chí. Từng tiêu chí xếp hạng bao gồm nhóm chỉ tiêu định lượng và nhóm chỉ tiêu định tính. Nhóm chỉ tiêu định lượng đo lường mức độ lành mạnh hoạt động ngân hàng trên cơ sở số liệu hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Nhóm chỉ tiêu định tính đo lường mức độ tuân thủ các quy định pháp luật, chỉ đạo điều hành của Ngân hàng Nhà nước của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Trọng số của nhóm chỉ tiêu, trọng số của từng chỉ tiêu theo từng nhóm đồng hạng được xác định trên cơ sở tầm quan trọng của từng nhóm chỉ tiêu, từng chỉ tiêu đối với mức độ lành mạnh hoạt động ngân hàng và yêu cầu của công tác thanh tra, giám sát.

Căn cứ vào mức điểm xếp hạng đạt được, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xếp vào một trong các hạng sau: Tốt (A), Khá (B), trung bình (C), yếu (D) hoặc yếu kém (E).

Ngân hàng được giao, nhận vàng miếng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư số 33/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư số 17/2014/TT-NHNN quy định về phân loại, đóng gói và giao nhận kim khí quý, đá quý. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.

Theo đó, từ thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng được phép giao, nhận vàng miếng theo hợp đồng mua, bán hoặc gia công. Việc giao nhận phải thực hiện theo đúng quy trình, có giấy tờ hợp pháp, niêm phong rõ ràng và chịu trách nhiệm về chất lượng, khối lượng vàng miếng.

Thông tư cũng quy định cụ thể tiêu chuẩn phân loại vàng gồm ba nhóm gồm: vàng trang sức - mỹ nghệ (hàm lượng từ 8 Kara trở lên), vàng miếng (có ký mã hiệu, thông số, tiêu chuẩn rõ ràng) và vàng nguyên liệu (dưới dạng thỏi, hạt, miếng). Bao bì vàng miếng phải được chống giả theo quy chuẩn của ngân hàng thương mại hoặc doanh nghiệp được phép sản xuất vàng miếng.

Đáng chú ý, việc đóng gói và niêm phong vàng được quy định chặt chẽ hơn: vàng miếng cùng chất lượng được đóng thành lô 100 hoặc bội số của 100 miếng (tối đa 500 miếng), vàng nguyên liệu đóng thành lô 5 hoặc bội số của 5 thỏi (tối đa 25 thỏi), trong hộp kim loại không gỉ, có niêm phong và ghi rõ thông tin kiểm nhận.

Quy định mới về thanh toán không dùng tiền mặt

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư số 30/2025/TT-NHNN ngày 30/9/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2024/TT-NHNN quy định về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Thông tư có hiệu lực từ ngày 18/11/2025, trừ quy định tại khoản 2 Điều 7 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.

Theo đó, Thông tư 30/2025 bổ sung quy định về xác thực danh tính khách hàng, yêu cầu cá nhân là công dân Việt Nam phải xuất trình căn cước công dân hoặc định danh điện tử mức độ 2; đối với người nước ngoài cư trú tại Việt Nam, phải có hộ chiếu, giấy tờ tương đương hoặc định danh điện tử mức độ 2 khi sử dụng dịch vụ.

Ngoài ra, thông tư siết chặt trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc xử lý khiếu nại, tố giác hành vi vi phạm, đồng thời yêu cầu đảm bảo hệ thống thanh toán trực tuyến không bị gián đoạn quá 4 giờ/năm.

Nếu thời gian gián đoạn vượt 30 phút hoặc việc bảo trì không thông báo trước, đơn vị phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước trong vòng 4 giờ và gửi báo cáo chi tiết trong 3 ngày làm việc.

Văn bản này được kỳ vọng sẽ nâng cao an toàn, bảo mật và tính minh bạch trong hoạt động thanh toán điện tử, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia...

Xử lý chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 về chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực này. Nghị định có hiệu lực từ ngày 30/11/2025.

Theo quy định mới, người sử dụng lao động nếu chậm hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp sẽ bị xác định cụ thể số tiền và số ngày vi phạm. Mức tiền chậm đóng được tính dựa trên nghĩa vụ đóng của đơn vị sử dụng lao động, trong khi số ngày trốn đóng được xác định kể từ ngày tiếp theo của thời hạn đóng theo quy định.

Nghị định quy định rõ thẩm quyền và quy trình xử lý khiếu nại, tố cáo liên quan đến hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Ngoài ra, nghị định này quy định các trường hợp không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp khi có một trong các lý do theo công bố của cơ quan có thẩm quyền về phòng, tránh thiên tai, tình trạng khẩn cấp, phòng thủ dân sự và phòng, chống dịch bệnh là: bão, lũ, ngập lụt, động đất, hỏa hoạn lớn, hạn hán kéo dài và các loại thiên tai khác ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh;

Dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tài chính của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động; tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật gây ảnh hưởng đột xuất, bất ngờ đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động...

Ban hành hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới

Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/9/2025, ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, thay thế Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg.

Hệ thống ngành mới cập nhật, chuẩn hóa danh mục mã ngành phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và hội nhập quốc tế. Quyết định quy định rõ nguyên tắc sử dụng mã ngành trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư, thống kê nhà nước và các cơ sở dữ liệu hành chính.

Theo đó, các doanh nghiệp cần rà soát, cập nhật lại mã ngành đăng ký kinh doanh để bảo đảm thống nhất, tránh sai lệch trong thủ tục hành chính và báo cáo thống kê. Việc áp dụng hệ thống mới được kỳ vọng giúp đồng bộ hóa dữ liệu kinh tế quốc gia và nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách.

Tiêu chí xác định dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, đặc thù

Nghị định 255/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030, có hiệu lực từ ngày 15/11.

Điều 4 của nghị định về tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 như sau:

Dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỉ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỉ lệ nghèo đa chiều của dân tộc thiểu số chung cả nước.

Dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người (theo dữ liệu quản lý dân cư) và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỉ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỉ lệ nghèo đa chiều của dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc (theo dữ liệu quản lý dân cư) đang giảm.